Teorema

Pier Paolo Pasolini: «Umumiy qilib aytganda, men Terence Stampni metafizik osmon mavjudotiga aylantirdim. Unda şaytonni ham köriş mumkin, xudo bilan şaytonning uyğunligini ham. Muhimi şundaki, u şunçalik haqiqiy, qançalik bardoşsiz narsani ifodalaydi».

Peter Bondanella: «Agar xudo (yoki osmon mavjudotining boşqa biror şakli) örta sinf oilasi örtasida paydo bölib, uning barça aʼzolari bilan munosabat örnatsa va keyin öz yöliga ketsa-chi? Pasolini taklif qilayotgan javob aniq: oddiy uy aʼzolari öz hayotining böşligini anglab, özlarini içidan yemirgan bölar edi».

Millicent Joy Marcus: «Mehmon ketganidan keyin uy aʼzolarining har biri özini yemiradi, ularning ongida yölda bölgan begona tomonidan uyğotilgan özini namoyon qiliş ideali parodiya qilinadi… Istakni amalga oşiriş va özini yöq qilişning metafizik teoremasi filmning barça qahramonlarini birlaştiradi. Mehmon ularning eng yaşirin istaklarini kristallaştiradi, lekin uning yöqligida ular bu istaklarga erişa olmaydi. U oilaga yengib bölmas, dahşatli haqiqatni körsatdi va unga erişiş vositalarini bermay qoldirdi».

Lakanian talqinda notaniş odam istakning boşlanişida doim turgan etişmovçilikning eng yuqori xayoliy timsoli sifatida qabul qilinişi kerak: «Notanişning magnit jozibasi va Pasolini uçun anʼanaviy bölgan jamiyatning quyi qatlamlari muqaddasligi mavzusi… obivatel mavjudligining böşligini, rioyasizlik pardasi ortidagi ekzistensial vakuumni şafqatsiz foş etişga olib keladi… Qahramonlarning heç biri mehmon ketişi bilan oçilgan böşliqning halokatli sehriga qarşi tura olmaydi. Ularning uning ketişiga munosabati ölim istagining işlaşini körsatadi».

Silvana Mangano — Lyusiya, ona

Terence Stamp — Mehmon

Massimo Girotti — Paolo, ota

Anna Vyazemsky — Odetta, qiz

Laura Betti — Emiliya, xizmatkor (29-Venetsiya kinofestivalida eng yaxşi ayol roli uçun Volpi kubogi)

Ninetto Davoli — Anjelino

Andrés José Cruz Soublette — Pietro, öğil

Carlo De Mei — bola

Adele Cambria — Emiliya, ikkinçi xizmatkor

Luigi Barbini — stansiyadagi bola

Giovanni Ivan Scratuglia — ikkinçi bola

Film Venetsiyada Xalqaro katolik kino xizmati mukofotini oldi, biroq Muqaddas Taxt bu qarorni LʼOsservatore Romano gazetasi orqali rad etdi.

Film uyatsizlikda ayblangan holda hibsga olindi. Bu ish böyiça sud jarayoni 3 oy davom etdi va oqlov hukmi bilan yakunlandi. Sudya qarorini quyidagiça asosladi: «Tomoşa paytida men his qilgan hayajon jinsiy emas, balki faqat mafkuraviy va mistik xarakterga ega edi. Bu, şubhasiz, sanʼat asari ekanligini hisobga olib, u uyatsiz böla olmaydi».