Tezaab (tarj. Kislota) — 1988-yilda suratga olingan hind hind tilidagi romantik jangovar drama. Boş rollarda Anil Kapoor va Madhuri Dixit iştirok etgan. Film «Mr. India» (1987) muvaffaqiyatidan keyin Kapoorning superyulduz maqomini tasdiqlaş bilan birga, Dixitga katta imkoniyat berib, uni bir keçada yulduzga aylantirdi. Filmni N. Çandra rejissyor qildi, prodyuserlik qildi va ssenariysini hammuallif sifatida yozdi. Musiqasini Laxmikant–Pyarelal bastalagan.
«Tezaab» 1988-yil 11-noyabrda namoyiş etildi va kassada katta tijoriy muvaffaqiyatga erişib, öşa yilning eng yuqori daromad keltirgan hind filmiga aylandi. U kinoteatrlarda 50 haftadan ortiq namoyiş etilib, «oltin yubiley» muvaffaqiyatiga erişdi. «Tezaab» bilan N. Çandra özining oldingi hit filmlari «Ankuş» (1986) va «Pratighaat» (1987) bilan birga kassada «hat-trick» (ketma-ket uçta muvaffaqiyat) qayd etdi. Film, şuningdek, «Ek Do Teen» qöşiği bilan maşhur bölib, u çartlarda katta muvaffaqiyat qozongan. Film çiqqanida tanqidçilar va tomoşabinlar tomonidan ijobiy baholangan; syujet, ssenariy, dialoglar, saundtrek va aktyorlar ijrosi maqtovga sazovor bölgan.
34-chi Filmfare mukofotlarida «Tezaab» 12 ta nomzodlik bilan yetakçi böldi: Eng yaxşi film, Eng yaxşi rejissyor (Çandra), Eng yaxşi aktrisa (Dixit) va Eng yaxşi yordamçi aktyor (Panday) nominatsiyalari bilan, hamda 4 ta mukofot qozondi, jumladan Eng yaxşi aktyor (Kapoor), Eng yaxşi ayol ijroçi-playback xonanda (Alka Yagnik) va Eng yaxşi xoreografiya (Saroj Khan). Oxirgi ikki mukofot «Ek, Do, Teen» qöşiği uçun berilgan. Marosimda Kapoor birinçi marta Eng yaxşi aktyor mukofotini qölga kiritdi, Dixit esa hayotida ilk bor Eng yaxşi aktrisa nominatsiyasiga sazovor böldi.
1Rollarda
Anil Kapoor, Madhuri Dixit, Anupam Kher
2Syujet
Inspektor Singh Munna ismli odamning uning hududiga yetib kelayotganini bilgaç, Munnaning jinoiy yozuvlarini…
Inspektor Singh Munna ismli odamning uning hududiga yetib kelayotganini bilgaç, Munnaning jinoiy yozuvlarini tekşiradi. Munna kadet Maheş Deşmukh ekani aniqlanadi. Inspektor uni bir neça yil oldin Naşikdagi bank talonçiligi joyida birinçi marta uçratgan edi. Öşa talonçilikda Maheşning ota-onasi va bank xodimlarining köpçiligi şafqatsizlarça öldirilgan edi.
Bank voqeasidan keyin Inspektor Singh Munnani topadi, aloqalarini tiklaydi va uning qayerda yurganini söraydi. Munna singlisi Jyoti bilan Bombay şahriga köçib borganini aytadi. U yerda ular Mohini bilan tanişadilar. Mohini kambağal va baxtsiz yoş qiz bölib, otasi Şyamlalni boqiş uçun raqsga tuşişga majbur edi. Şyamlal içkilikka berilgan odam bölib, qizini turmuşga bermoqçi emas. U xotiniga ham şunday munosabatda bölgan. Xotini unga itoat qilmagaç, u xotiniga kislota sepgan va natijada ayol öz joniga qasd qilgan.
Yoşligida Şyamlal şafqatsiz gangster Lotiya Pathandan katta qarz olgan edi. Qarzni qaytarişning yagona yöli Mohinini raqsga majburlaş edi. Şyamlal, şuningdek, Lotiyaning kiçik ukasi Çote Khan bilan ham muammo qiladi. Çote Khan bank talonçiligi va Maheşning ota-onasi öldirilişida iştirok etgan edi. Şu orada Maheş va Mohini bir kollejda öqib yuribdi va ular bir-biriga oşiq bölib qolişadi. Maheş öşa yerda bir guruh yigitlarga qöşiladi.
Garov evaziga ozod qilingaç, Çote Khan Jyotiga tajovuz qilmoqçi böladi. Maheş özini himoya qiliş uçun uni öldiradi. Şundan söng Maheş hibsga olinib, bir yilga ozodlikdan mahrum etiladi. Ozod bölgaç, Maheş ismini Munnaga özgartiradi.
Munnaning orqa fonini bilgaç, Inspektor Singh unga qatʼiy şartlar bilan missiyasini yakunlaşga ruxsat beradi. Lotiya Munnaning qaytganini eşitib, Mohinini öğirlaydi. Şyamlal Munnadan qizni qutqarişni iltimos qiladi va uni faqat öziga qaytariş kerakligini taʼkidlaydi. Munna Mohinini muvaffaqiyatli qutqaradi. Ular uçraşganidan xursand bölişsa-da, Munna qizdan otasi oldiga qaytişni söraydi. Bu Mohinini çuqur qayğuga soladi. Vaʼda qilganidek, Munna Inspektor Singhga taslim böladi, sudda hukm qilinadi va qamoq jazosiga tortiladi. Qayta körib çiqişdan keyin Munna oqlanadi va Govaʼda yangi hayot boşlaşga qaror qiladi. Biroq Jyoti uni Mohiniga bölgan sevgisidan voz keçmaslikka köndiradi. Munna döstlari Guldasta va Babanni Mohinini uning qayerdaligi haqida xabardor qiliş uçun yuboradi. Mohinining qoçiş rejasini eşitib qolgan Şyamlal ğazablanib, uni töxtatişga urinadi. Bölgan töqnaşuvda Guldasta va Şyamlal ikkovi ham halok böladi, ammo Mohini qoçib qutuladi va Munna bilan uçraşadi.
Şu orada Munnaning oqlanişidan ğazablangan Lotiya ukasining ölimi uçun qasos oliş niyatida uni öldirmoqçi böladi. Munnaning dösti Baban Lotiyaning fitnasidan xabar topib, unga qarşi çiqadi va şiddatli jangda Lotiya mağlub böladi. Ğazabga minib, Baban Lotiyani öldirmoqçi böladi, ammo Munna qotillikning oldini oliş uçun aralaşadi. Lotiya kuçini yiğib, Munnaga qarşi xiviç bilan hujum qiladi. Baban Munnani himoya qiliş uçun özini qurbon qiladi. Şundan söng Munna Lotiya bilan yuzma-yuz keladi va uni öldirmoqçi bölganda Inspektor Singh yetib kelib, uni töxtatadi va qonunni öz qöliga olmaslikka çaqiradi. Biroq Lotiya yana Munnaga hujum qilmoqçi bölganda Inspektor Singh uni otib öldiradi va bu bilan töqnaşuv yakunlanadi.
Muqobil yakun
Bu variantda Baban ölmaydi. Bu jihatdan taşqari, qolgan yakun asl nusxadagidek.
3Aktyorlar
Anil Kapoor — Maheş «Munna»…

Anil Kapoor — Maheş «Munna» Deşmukh
Madhuri Dixit — Mohini Dhanyekar
Anupam Kher — Şyamlal Dhanyekar, Mohinining otasi
Çunky Panday — Suşim «Baban» Çoudhry, Munnaning dösti
Aruna Irani — Çamkeeli Bai
Suparna Anand — Jyoti Deşmukh, Munnaning kiçik singlisi
Kiran Kumar — Lotiya Pathan
Annu Kapoor — Abbas Ali / Guldasta
Sureş Oberoi — Inspektor Gagan Singh
Tej Sapru — Rantej Saxena
Johnny Lever — Kainçee Singh, Munnaning dösti
Mahavir Şah — Inspektor Taraçand Gupta
Salman Khan — Rookki
Jack Gaud — Mukut Bihari
Dineş Hingoo — Marwadi Seth
Açyut Potdar — Namriş Deşmukh, Munnaning otasi
Vijay Patkar — Çiraunji Surwadhre, Munnaning dösti
Jaywant Wadkar — Aman Pratap Ahuja, Munnaning dösti
Mandakini — Nikita Şarma (maxsus iştirok)
Suhasini Joşi — Sumira Dhanyekar, Mohinining onasi (qisqa köriniş)
Ravi Patwardhan — Advokat, davlat ayblovçisi
4Musiqa
Filmning musiqasini Laxmikant–Pyarelal bastalagan. «Ek Do Teen» qöşiği 1955-yilgi «Vaçan» filmi uçun maşhur…
Filmning musiqasini Laxmikant–Pyarelal bastalagan. «Ek Do Teen» qöşiği 1955-yilgi «Vaçan» filmi uçun maşhur eski qöşiqning, yaʼni musiqa bastakori Ravi tomonidan yaratilgan «Çanda Mama Door Ke» qöşiğining boşidagi kuylar asosida ilhomlantirilgan. Filmning saundtrek albomi 8 milliondan ortiq nusxada sotilib, 1988-yilda eng köp sotilgan ikkinçi bollivud musiqa albomi böldi. Birinçi örinda faqat «Qayamat Se Qayamat Tak» turadi.
«Ek Do Teen» keyinçalik «Baaghi 2» (2018) filmi uçun qayta ijro etildi. Bu safar qöşiqni Şreya Ghoşal kuyladi, yana bir versiyasini Palak Muçhal ijro etdi.
«So Gaya Yeh Jahan» qöşiği ham boşqa film uçun qayta işlangan. 2013-yilda bu qöşiq «Nautanki Saala!» filmi uçun Nitin Mukesh ijrosida, bastakor Laxmikant–Pyarelal bilan qayta yozildi. 2019-yilda esa qöşiq «Bypass Road» filmi uçun yana qayta işlandi. Uni Nitin Mukesh Jubin Nautiyal va Saloni Thakkar iştirokida, bastakor Raaj Aaşoo bilan ijro etdi.
5Işlab çiqariş
Dastlab boş erkak rolga Aditya Pançoli tasdiqlangan…
Dastlab boş erkak rolga Aditya Pançoli tasdiqlangan edi.
6Mukofotlar
34-chi Filmfare…
34-chi Filmfare mukofotlari:
Ğolib bölganlar
Eng yaxşi aktyor — Anil Kapoor
Eng yaxşi ayol playback xonandasi — Alka Yagnik, «Ek Do Teen» uçun
Eng yaxşi xoreografiya — Saroj Khan, «Ek Do Teen» uçun
Eng yaxşi dialog — Kamleş Pandey
Nomzodlar
Eng yaxşi film — N. Çandra
Eng yaxşi rejissyor — N. Çandra
Eng yaxşi aktrisa — Madhuri Dixit
Eng yaxşi yordamçi aktyor — Çunky Panday
Eng yaxşi musiqa rejissyori — Laxmikant–Pyarelal
Eng yaxşi liriklar muallifi — Javed Akhtar, «Ek Do Teen» uçun
Eng yaxşi erkak playback xonandasi — Amit Kumar, «Ek Do Teen» uçun
Eng yaxşi ayol playback xonandasi — Anuradha Paudwal, «Keh Do Ke Tum» uçun
Matn: maqola tarjimasi «Tezaab» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.