«The Artist» 1927-yil Gollivudda boşlanadi. Sukut saqlagan kino yulduzi George Valentin ovozli filmlar paydo bölişi uni unutilişga mahkum etişi mumkinligidan xavotirda. Şu paytda u yoş raqqosa Peppy Miller bilan uçraşadi, qizning oldida esa katta imkoniyat oçilişi arafasida. Ular orasida uçqun çaqnaydi.
Filmni rejissyor Miçel Hazanavicius suratga oldi va ssenariysini özi yozdi. Boş rollarda Jean Dujardin va Bérénice Bejo, şuningdek James Cromwell va John Goodman rol ijro etgan. Qora-oq romantik komediya, drama va melodrama janridagi film «France 3» studiyasi tomonidan çiqarilgan. Prokatga 2011-yil 12-oktabrda çiqdi. Film «Oskar» mukofotining beş nominatsiyasida ğolib böldi, şu jumladan «Eng yaxşi film» nominatsiyasida.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jean Dujardin, Bérénice Bejo, James Cromwell
·Ensiklopediyadan
«The Artist» (ingl. The Artist) — qora-oq badiiy film, sukut saqlagan kino uslubida suratga olingan, fransuz rejissyori Miçel Hazanavicius tomonidan 2011-yilda çiqarilgan romantik drama. Köplab OAV filmni «sukut saqlagan» deb atadi. Boş rollarda Jean Dujardin va Bérénice Bejo iştirok etgan. Rossiya prokatiga film 2012-yil 14-fevralda çiqdi.
«The Artist» AQŞning bir neça şaharlaridagi kino tanqidçilari jamoalari tomonidan 2011-yilning eng yaxşi filmi deb topildi, «Oskar» mukofotini («Eng yaxşi film») qölga kiritdi va jahon kino tanqidçilaridan köplab maqtovli şarhlar oldi. Bundan taşqari, Jean Dujardin 64-chi Kann kinofestivalida eng yaxşi erkak roli uçun mukofot oldi va «Golden Globe» nufuzli mukofotining «Eng yaxşi erkak roli — komediya yoki myuzikl» nominatsiyasida ğolib böldi. Şu marosimda film yana ikki haykalça bilan taqdirlandi: «Eng yaxşi film» (komediya yoki myuzikl) va «Eng yaxşi musiqa» uçun.
Film «Oskar» mukofotiga 10 ta nominatsiya böyiça ham talabgor böldi: «Eng yaxşi film», «Eng yaxşi rejissyorlik ishi» (Miçel Hazanavicius), «Eng yaxşi erkak roli» (Jean Dujardin), «Eng yaxşi ikkinçi plan ayol roli» (Bérénice Bejo), «Eng yaxşi original ssenariy» (Miçel Hazanavicius), «Eng yaxşi musiqa» (Ludovic Bource), «Eng yaxşi operator ishi» (Guillaume Sçiffman), «Eng yaxşi sanʼatkor-dekorator ishi», «Eng yaxşi kostyumlar dizayni» va «Eng yaxşi montaj». Film beş nominatsiyada ğolib çiqdi, şu jumladan «Eng yaxşi film», «Eng yaxşi rejissura» va «Eng yaxşi erkak roli».
3Syujet
Gollivud, 1927-yil. Sukut saqlagan kino yulduzi George Valentin (Jean Dujardin) özining yangi filmi «A…
Gollivud, 1927-yil. Sukut saqlagan kino yulduzi George Valentin (Jean Dujardin) özining yangi filmi «A Russian Affair» premyerasida iştirok etadi. Kinoteatr yonida Valentin avtograf berib, fotograflar oldida poza beradi, şu payt yoş qiz Peppy Miller (Bérénice Bejo) hamyonini tuşirib yuboradi. U uni kötariş uçun egiladi va beixtiyor Valentinga urilib ketadi. Qiz uzr söraydi va u bilan suratga tuşadi, ertasi kuni bu surat «Variety» gazetasining birinçi sahifasida «Bu qiz kim?» sarlavhasi bilan çop etiladi.
Şu voqeadan köp ötmay Miller Valentin köp yillardan beri suratga tuşib kelayotgan «Kinograph Studios» kinostudiyasida yangi film uçun kastingga keladi. Qizni tanigan studiya direktori Al Zimmer (John Goodman) kino yulduzining notaniş qiz bilan suratini gazetalarning birinçi sahifalaridan filmning premyerasi haqidagi xabarlarni siqib çiqarganidan ğazablanib, uni haydab yuboradi. Biroq Peppyni kutilmaganda Valentin himoya qiladi, unga qizning özi ham, uning stepda raqs tuşişi ham yoqib qoladi. Zimmer özining eng yulduzli aktyoriga qarşi çiqa olmaydi va Peppy Miller epizodik rolga tasdiqlanadi. Birinçi muvaffaqiyatdan söng studiya qizga tobora jiddiyroq rollar taklif qiladi.
Ikki yil ötgaç Zimmer sukut saqlagan filmlar işlab çiqarilişining tugaganini eʼlon qiladi va kelajak ovozli kinoniki ekanini aytadi. Konservativ George Valentin, uni aynan sukut saqlagan kino yulduz qilgan edi, ruhini tuşirmaydi va özining sukut saqlagan filmini — «Tears of Love» deb nomlangan filmni rejissyorlik qilişga qaror qiladi.
Film bir ovozdan şoh asar deb tan olinadi. Premyera 25-oktabrga rejalaştirilgan, lekin Valentinning rejissyorlik debyuti Peppy Miller boş rolda iştirok etgan «Beauty Spot» nomli yangi ovozli komediyaning premyerasi bilan bir vaqtga töğri keladi. Bu film professional kino tanqidçilar nazarida Valentin asaridan past turişi mumkin, lekin tomoşabinlar orasida katta muvaffaqiyat qozonadi. Aktyor ruhan tuşkun va moddiy jihatdan xonavayron böladi. Ustiga-ustak, xotini Doris (Penelope Ann Miller) u bilan ajraşadi va uni uydan haydab çiqaradi. Valentin kamtarroq turar joyga köçadi; uning ortidan faqat uning sobiq kamerdiner va haydovçisi Clifton (James Cromwell) ergaşadi.
Sukut saqlagan kino ötmişga aylanadi va u bilan birga boş yulduzning sobiq şon-şuhrati ham unutiladi. Oxir-oqibat moliyaviy qiyinçiliklar tufayli Jorjga hatto barça şaxsiy buyumlarini sotişga töğri keladi va u eski dösti Cliftonni köz yoşlari bilan işdan böşatadi. Umidsizlikka tuşgan, mast Valentin aktyor iştirok etgan barça filmlar nusxalarini yöq qilişga urinadi va plyonkalarni yoqadi. Yonğin boşlanadi, lekin aktyorning iti, Jack (Uggie nomli Jack Russell terrier), egasini qutqaradi: u hurib köçaga çiqadi va yordam çaqira oladi. Valentin yengil kuyişlar bilan kasalxonaga yotqiziladi.
Voqeadan xabar topgan Peppy kasalxonada hamkasbini ziyorat qiladi va uni özining uyida, ovozli kinoning yulduzi bölgan haşamatli malikonasida tiklanişga köndiradi. Valentin bir neça kundan söng öziga keladi. Clifton endi Peppyda işlaydi, u esa Jorjga yangi film ssenariysini olib keladi. Studiyada qiz Valentinning katta kinoga qaytişi va kelgusi kartinada u bilan birga boş rolni ijro etişi uçun tirişadi. Zimmer qatʼiy qarşi çiqadi va «Valentin — heç kim» deydi. Peppy rad etilsa, studiyani tark etiş bilan tahdid qiladi va Zimmer rozilik berişga majbur böladi. Şu orada Peppyning uyida Jorj özining sotilgan buyumlarini topadi — maʼlum bölişiça, qiz ularni auksionda sotib olgan va ehtiyotkorlik bilan saqlab qöygan.
Valentin yaşaşning endi maʼnosi yöq deb qaror qiladi. U kuygan uyiga qaytadi, revolver topadi va öz joniga qasd qilmoqçi böladi, lekin şoşib kelgan Peppy uni töxtatadi. Jorj ajoyib raqqos ekanini eslagan qiz aktyorni yangi myuzikl filmda birga suratga tuşişga köndiradi, bu filmda köplab taʼsirçan raqs sahnalarini suratga oliş mumkin. Zimmer, unga kino ovozi faqat nutq va qöşiqlardan iborat emasligi, balki raqs ham ekani hali xayoliga kelmagan edi, uning yangilikka boy ğoyasi ajoyib va juda istiqbolli tuyuladi.
Filmning sönggi sahnasida Peppy va Jorj suratga oliş maydonçasida raqs tuşişadi. Aynan şu yerda film jarayonida ovoz sezilmay paydo böladi. Juda xursand bölgan Zimmer aktyorlardan yana bir dubl suratga olişni söraydi, Jorj esa kuçli fransuz urğusi bilan javob beradi: «Xursandçilik bilan!»
4Yaratiş
Rejissyor Miçel Hazanavicius bir neça yil davomida sukut saqlagan film suratga olişni orzu qilib yurgan edi.…

Rejissyor Miçel Hazanavicius bir neça yil davomida sukut saqlagan film suratga olişni orzu qilib yurgan edi. Avvaliga uning loyihasi jiddiy qabul qilinmadi, faqat muvaffaqiyatli «OSS 117: Cairo, Nest of Spies» va «OSS 117: Lost in Rio» filmlari çiqqandan söng prodyuserlar loyihaga qiziqib qolişdi. Ssenariy tört oy davomida yozildi, boş rollarga rejissyor avval «OSS 117» filmlarida işlagan aktyorlar — Jean Dujardin va rejissyorning xotini Bérénice Bejo taklif qilindi.
Kartina La Petite Reine va ARP Selection kinokompaniyalari tomonidan prodyuserlik qilindi, ular film yaratiş uçun 13 million yevro ajratdi. Qöşimça mablağlarning kiçik qismi France 3 va Canal+ telekanallaridan keldi. Suratga oliş bir yarim oy davom etdi va Los-Anjelesda ötkazildi.
5Qiziqarli faktlar
George Valentinning prototiplari Duglas Fairbanks va Fredric March…

George Valentinning prototiplari Duglas Fairbanks va Fredric March böldi.
1992-yilda Penelope Ann Miller «Chaplin» filmida sukut saqlagan kinoning maşhur aktrisasi Edna Purviance rolini ijro etgan.
Filmda Alfred Hitçcockning «Vertigo» filmi saundtrekidagi sevgi mavzusi yangraydi.
Filmning birinçi sahnasida kinoteatrda Jorj Valentin iştirok etgan tasmaning premyera namoyişi ötkaziladi. Boş qahramonni elektr toki bilan qiynaş sahnasida — ehtimol, çekistlar tomonidan — kadrda rusça yozuvli köplab asboblar paydo böladi. Uşbu kartinaning yakuniy titri: «Erkin Gruziya uzoq umr körsin!»
6Tanqid
Film köpçilik jahon kino tanqidçilari tomonidan ijobiy qabul qilindi. Filmning nufuzli Rotten Tomatoes…
Film köpçilik jahon kino tanqidçilari tomonidan ijobiy qabul qilindi. Filmning nufuzli Rotten Tomatoes saytidagi reytingi 323 ta şarhga asoslanib 95% ni taşkil etadi. IMDb saytida tomoşabinlar bahosi — 10 ballik şkalada 8,1.
«Screen Daily» jurnali muxbiri Mark Adams filmni «haqiqiy zavq» deb atadi. Unga «The Guardian» gazetasidan Peter Bradşaw ham qöşilib, u «final titrlar vaqtida qarsak çaldim» deb yozdi.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Артист (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.