«La migliore offerta» (ital. La migliore offerta, ingl. The Best Offer) — Giuseppe Tornatorening italyança psixologik trilleri. Filmda boş rollarni Geoffrey Rush, Jim Sturgess, Sylvia Hoeks va Donald Sutherland ijro etgan. Filmning premyerasi 2013-yil 1-yanvarda bölib ötgan, Rossiyada esa u şu yilning 1-avgustida prokatga çiqqan.
Filmni Hitçcockning «Vertigo» asarining öziga xos qayta talqini deb ataşgan. Kino matbuoti rasmga turliça baho bergan bölsa-da, umuman olganda, film tanqidçilardan ijobiy şarhlar olgan, ayniqsa Geoffrey Ruşning aktyorlik öyini alohida qayd etilgan.
Rasm köplab mukofot va sovrinlarga sazovor bölgan, asosan operator ishi va musiqa uçun.
1Rollarda
Geoffrey Rush, Jim Sturgess, Sylvia Hoeks
2Syujet
Film qimmatbaho badiiy auksionlar va antikvariat olami doirasidagi sevgi va aldov haqida hikoya qiladi. Boş…
Film qimmatbaho badiiy auksionlar va antikvariat olami doirasidagi sevgi va aldov haqida hikoya qiladi. Boş qahramon — maşhur auksion uyining boşqaruvçisi Virgil Oldman (Geoffrey Rush), boy va hurmatli, lekin biroz qatʼiy va ekssentrik, qarib qolgan erkak. Lekin Oldmanning körinib turgan odobi va obrösi ortida uzoq davom etayotgan firibgarlik yotadi: uning dösti Billy Wistler (Donald Sutherland) unga millionlab dollar turadigan taniqli portretlardan iborat katta şaxsiy kollektsiya yiğişda yordam beradi. Şu bilan birga, Oldmanning özi bu asarlarni auksionlarda boşqa rassomlarning taqlidi sifatida sotadi. Billy özini şijoatli rassom deb hisoblaydi, lekin Oldman buni jiddiy qabul qilmaydi.
Bir mijozning haşamatli uyida Virgil zax bosgan, kuygan yoğoç parçasini topadi. Professional restavratorlar rasm kömir qatlami ostida ekanini aniqlaşadi. Virgilning taʼkidlaşiça, bu XVI asr nusxakaşi Viviante asari. Virgil barça soxtakorlar asl nusxani biroz özgartirişni xohlaşini, bu esa soxtakorlarning öz badiiy his-tuyğularini oçib berişini taʼkidlaydi. Auksionda rasm 90 ming funt sterlingga sotiladi, lekin Virgil uning aslida taxminan sakkiz million funt sterling turişini aytgaç, Billy rasmni dastlabki xaridoridan Virgil uçun 250 ming funt sterlingga sotib oladi.
Oldmanni sirli yoş merosxör Clare Ibbetson (Sylvia Hoeks) yollaydi. U ota-onasi vafotidan keyin qolgan, eski va tanazzulga yuz tutgan villada saqlanayotgan katta sanʼat va antikvar buyumlar kollektsiyasini auksionda sotişni söraydi. Villada yaşovçi Clare heç qaçon şaxsan muloqot qilişni xohlamaydi, jiddiy agorafobiyadan aziyat çekadi va xonasidan heç qaçon çiqmaydi. Vaqt ötib, umrbod turmuşga çiqmagan Virgil, Clarening yolğizlikka örganib qolgan holatini tuşunib, unga oşiq bölib qolganini anglaydi.
Isteʼdodli yoş usta Robert (Jim Sturgess) Oldmanga Clare buyumlari orasidan topilgan, XVIII asr maşhur ixtiroçisi Vaucansonning tamğasi bor ğalati mexanik detallarni tiklaş va yiğişda yordam beradi. Şuningdek, u Oldmanga Clare bilan qanday döstlaşiş va unga nisbatan his-tuyğularini qanday boşqariş haqida maslahat beradi.
Oldman Ibbetson bilan munosabat boşlaydi. Umrining oxirida u hayotida birinçi marta sevgini his qiladi va hissiyotlarga berilib, öz işini xavf ostiga qöyadi. Munosabatlar rivojlanib borar ekan, Clare taşqi dunyo qörquvini yengib ötadi, Virgil esa doim kiyib yuradigan qölqoplarini yeçadi. Yoş ayol qahramonga agorafobiyasi uning köz öngida yagona va birinçi sevgilisi maşina ğildiragi ostida halok bölganidan keyin boşlanganini aytadi. Qahramon Virgil bilan birga yaşaşni rejalaştiradi. Virgil nozik Clarega şunçalik işonadiki, unga özining yaşirin, bebaho ayollar portretlari kollektsiyasini körsatadi. Hissiyotlarga tölib-toşgan Clare Virgilga nima bölişidan qatʼi nazar, uni sevişini aytadi. Sevgilisining istagiga köra, boş qahramon uning villasidagi sanʼat buyumlarini sotişni töxtatadi, garçi ularni restavratsiya qiliş va inventarizatsiya qilişga köp kuç va mablağ sarflagan bölsa-da. U, şuningdek, foydali biznesini butunlay tark etişga qaror qiladi. Keç kelgan sevgi taʼsirida oqilona Virgil tubdan özgarib, his-tuyğular insoniga aylanadi.
Karyerasidagi sönggi auksiondan keyin Virgil uyiga qaytadi va butun kollektsiyasi hamda Clare yöqolganini aniqlaydi. Omborda Virgil Robertga bergan mexanik detallardan yasalgan avtomaton turadi. Avtomatondan Robertning xabari eşitiladi: har bir soxtada haqiqat uluşi bor (bu sözlarni Virgilning özi tez-tez takrorlagan) va şuning uçun Robert Virgilni haqiqatan soğinadi. Virgil özi nayrang qurboni bölganini tuşunadi, bu nayrangni Robert, Clare va Billy birgalikda uyuştirgan. Lekin u kollektsiyasini yiğişda qöllagan noqonuniy usullar va Clareга bölgan sevgisi tufayli politsiyaga murojaat qila olmaydi. Haqiqiy Clare va villaning egasi aslida qarşi tomondagi kafeda vaqt ötkazadigan, raqamlarni ajoyib eslab qoliş qobiliyatiga ega ayol bölib çiqadi. U Virgilga villani odatda kinosuratga oliş uçun ijaraga berişini va bu safar uni xuşmuomala Robert ijaraga olganini, boş qahramonni qiziqtirgan qiz esa köçada köp marta köringanini aytadi.
Xiyonatdan keyin ruhiy kasalxonada bir neça oy davolanganidan söng, Virgil Pragaga jönaydi va u yerda Clare bir paytlar gapirgan restoranda ötirib vaqt ötkazadi. U restoranda yolğiz ötirib kutadi va Clare haqiqatan ham Virgilni doim sevişini aytganida rost gapirganmi, deb öylaydi. Restoran interyeri soat va tişli ğildiraklar bilan bezatilgan, mijozlari esa sevişgan juftliklar, u avtomatonni eslatadi. Bu metafora: dunyo mexanik, odamlar esa unda pragmatik bölib, qurbonlik qila oladigan sevgiga qodir emas.
3Yaratilişi
Syujet Tornatore tomonidan film çiqişidan yigirma yil oldin öylangan va «uzoq tortmaga» qöyilgan.…

Syujet Tornatore tomonidan film çiqişidan yigirma yil oldin öylangan va «uzoq tortmaga» qöyilgan. Niderlandiyadan taşqarida kam tanilgan Sylvia Hoeksni ijodkorlar Berlin kinofestivalida payqaşgan. Rauşni esa Tornatore ssenariy yoziş vaqtida loyihaga taklif qilgan, çunki Virgil obrazida faqat unga öylagan edi. Rejissyor uni «Marlon Brando va Marcello Mastroiannining sintezi» deb atagan.
Suratga oliş 2012-yil aprelida boşlangan va Italiyaning bir qator şaharlarida (jumladan, Triyestda), şuningdek, Venada va Pragada ötkazilgan.
4Tahlil
Filmning asosiy mavzusi — sanʼat va töqimaning inson hayotidagi roli. «Har bir soxtada haqiqat uluşi bor», —…

Filmning asosiy mavzusi — sanʼat va töqimaning inson hayotidagi roli. «Har bir soxtada haqiqat uluşi bor», — deydi J. Rush qahramoni. Bu fikr şu bilan tasdiqlanadiki, syujet davomida Oldman ruhiy yangilanişni boşdan keçiradi, Tornatoreningça, bu har qanday baxtli oxirdan ham yaxşiroq. Boş qahramon film oxirigaça öz dunyosida qoladi va oxirgi lahzagaça hikoyaning baxtli yakuniga umid qiladi.
«Bizni yuksaltiruvçi aldov» dunyosiga haqiqiy dunyo qarama-qarşi qöyiladi: qahramon vaqti-vaqti bilan paydo böladigan xira pab va deraza yonida yolğiz ötirib ötkinçilarni sanaydigan mitti ayol. Ayol qahramon uçun juda zarur bölgan eng işonçli faktlarga ega bölsa-da, quruq raqamlar uni voqealarni tuşunişga yaqinlaştirmaydi.
Filmning dastlabki uç çorаги vaqt unda qatʼiy çiziqli oqadi. Oldman rasmlarning yöqolganini aniqlagaç, uning umidsizlik sahnalari qisqa muddatli baxt xotiralari bilan almaşina boşlaydi. Makon ham özgaradi: umumlaştirilgan ğarbiy yevropa şahri finalda yorqin, öziga xos Praga bilan almaşadi, u yerda Oldman astronomik soatni (Prague kuranti) va Clare unga gapirib bergan restoranni köradi.
Köplab tasviriy sanʼat asarlariga işoralardan taşqari, tanqidçilar «Lучшее предложение»da «The Sting», «Vertigo» va «Basic Instinct» filmlaridan yaşirin iqtiboslarni köradi.
Virgilning sevgan qizi (Clare) közini boğlab, uni öz galereyasiga olib kirgan epizod «Gözal va yirtqiç»ga işora sifatida körilişi mumkin. Virgil özini «Yirtqiç»ga, Clareni esa «Gözal»ga filmning bir epizodida (Billy bilan uning uyidagi suhbatda) öxşatadi.
5Tanqidlar va baholar
Film asosan matbuot va kinotanqidçilardan xayrixoh va ilhomlantiruvçi şarhlar oldi. Biroq baʼzi muallliflar…

Film asosan matbuot va kinotanqidçilardan xayrixoh va ilhomlantiruvçi şarhlar oldi. Biroq baʼzi muallliflar filmning kuçli tomonlarini qayd etgan holda, uning taşqi körinişi içki böşliqdan çalğitişini taʼkidlaşgan. Rossiya kino matbuoti Tornatore ishi haqida şunday yozgan:
Mixail Trofimenkov filmni Hitçcockning «Vertigo» asari va Roman Polanskiy filmlari bilan soliştiradi: «Giuseppe Tornatorening deyarli eng muvaffaqiyatli filmi. … «Eng yaxşi taklif» soxta emas, balki mahoratli triller bölib, uning şoşmasdan, hayajonli sekinligi tomoşabinning ruhiga malham böladi, u hozirgi zamon modasidagi isteriq va bir xil ritm bilan çarçagan».
Yevgeniy Uxov, Film.ru: «Filmda triller ikkinçi öringa ötadi, qaçonki Geoffrey Rush kabi aktyor sahnaga çiqsa. Uning beqiyos öyini, ajoyib rejissyorlik sezgisi, yorqin musiqa va operator mahorati filmni sanʼat asariga aylantiradi».
Miloslav Çemodanov, The Village: «Ssenariy nafis va oddiy emas, hikoya markaziga qöyilgan Geoffrey Rush esa har bir filmi bilan köpayib borayotgan muxlislariga isteʼdodini namoyiş etiş uçun yana bir munosib sabab oladi».
Biroq barça kinotanqidçilar filmdan şunçalik mamnun emas edi, ular uning zaif tomonlarini ham körsatişgan:
Lidiya Maslova, «Kommersant»: filmning mavzularidan biri soxtalik va nusxalar mavzusi bölgani kabi, film özi ham töliq original emasligini taʼkidladi: «Yetarliça rivojlangan tasavvur bilan tomoşabin Giuseppe Tornatorening soddadil kişilarga biroz soxta badiiy kino asarini sotayotgan rasmi örniga tekisroq film tasavvur qilişi mumkin...».
Vladimir Lyaşçenko, «Gazeta.Ru»: «Sorrentino filmida Toni Servillo mukammal öynagan yolğizlik hamdardlik uyğotardi, ammo jin urgan qovurğali karikatura nafaqat pensioner bilan chin dildan hamdard böliş qiyin, ayniqsa Ennio Morrikone uning ruhiy azoblarini bezovta qiluvçi skripkalar bilan aranjirovka qilganda».
Amerikalik kinotanqidçi Sheila ÖMallі filmning köp körinişli ijrosini qayd etdi, bu esa tomoşabinni film klişelarga asoslanganini va uning ramziyligi qöpol va bezovta qiluvçi tarzda taqdim etilganini yaşiradi. U öz şarhini quyidagi xulosa bilan yakunladi: Filmning boşida Virgil özining sodiq dösti Billyga, şijoatli rassomga şunday deydi: «Sanʼatga muhabbat va çötka tutiş qobiliyati rassom qilmaydi». Virgilning fikriça, sanʼatni uning «içki sirri» yaratadi. Yaxşi qurilgan va körinişi ajoyib «Eng yaxşi taklif» şunga qaramay, töliq «içki sirdan» mahrum.
6Musiqa
Filmda Ennio Morrikone musiqasi yangraydi. Quyidagi kompozitsiyalardan…
Filmda Ennio Morrikone musiqasi yangraydi. Quyidagi kompozitsiyalardan foydalanilgan:
Un Violino
Volti E Fantasmi
Cavea
La Migliore Offerta
7Filmda işlatilgan maşhur rasmlar reproduksiyalari
Suratga oliş vaqtida maşhur rasmlarning reproduksiyalaridan foydalanilgan. Oldmanning omboridagi ayollar…
Suratga oliş vaqtida maşhur rasmlarning reproduksiyalaridan foydalanilgan. Oldmanning omboridagi ayollar portretlari, uni u muntazam ravişda yolğiz özi, heç kimni xabardor qilmasdan kiradi va uning aytişiça, u butun umri davomida töplagan kollektsiyani taşkil etadi, ana şu omborda juda köp. Bu yerda körsatilgan portretlar dunyoning turli muzeylarida saqlanadigan maşhur va oson taniladigan jahon durdonalarining reproduksiyalari yoki ularga aniq yoki uzoqdan öxşaş asarlardir.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Лучшее предложение» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.