Evan bolaligidan boşlab xotira böşliqlari bilan kuraşadi: u hayotidagi ayrim voqealarni eslay olmaydi, bu paytlarda esa dahşatli işlar yuz bergan. Kollejga kirgaç, u ajoyib kaşfiyot qiladi. Bolaligida tibbiyot maslahati bilan yozgan kundaliklarini öqib, u ötmişga qaytib, kelajakni özgartira olişini aniqlaydi. Lekin har bir özgarişning kutilmagan oqibati bor.
Filmning rejissyorlari — Erik Bres va J. Mackye Gruber, ssenariy muallifi ham Bres. Boş rollarni Ashton Kutcher va Amy Smart ijro etgan. Kartina fantastika, fentezi va triller janridagi film bölib, 2004-yil yanvarida BenderSpink studiyasi tomonidan prokatga çiqqan. Ssenariy xaos nazariyasidagi «kapalak effekti» tuşunçasiga işora qiladi, film esa «Saturn» mukofotiga «Eng yaxşi ilmiy-fantastik film» nominatsiyasida nomzod bölgan.
1Rollarda
Ashton Kutcher, Amy Smart, Elden Henson
·Ensiklopediyadan
«Kapalak effekti» (ingl. The Butterfly Effect) — 2004-yilda suratga olingan amerikalik film. Boş rollarda Aşton Kutçer va Amy Smart ijro etgan. Ssenariy xaos nazariyasidagi kapalak effekti tuşunçasiga işora qiladi. Kartina «Saturn» mukofotiga «Eng yaxşi ilmiy-fantastik film» nominatsiyasida nomzod bölgan.
2Slogan
«Change one thing, change everything» — (Bir narsani özgartir — hammasi…
«Change one thing, change everything» — (Bir narsani özgartir — hammasi özgaradi)
«Such minor changes, such huge consequences» — (Şunday kiçik özgarişlar, şunday katta oqibatlar)
«Verändere die Zukunft, durç die Vergangenheit» («Change the future, through the past») — (Ötmiş orqali kelajakni özgartir)
«Das Ende ist erst der Anfang» («The end is only the beginning») — (Tugaş — bu faqat boşlaniş)
3Syujet
Voyaga yetiş davrida Evan Treborn va uning döstlari (Lenni, opa Kelli va aka Tommi — Millerlar) oğir ruhiy…
Voyaga yetiş davrida Evan Treborn va uning döstlari (Lenni, opa Kelli va aka Tommi — Millerlar) oğir ruhiy travmalarni boşidan keçirgan, natijada Evanda tez-tez xotira böşliqlari paydo bölgan. Jorj Miller (Erik Stolts), Kelli va Tommining otasi bolalar va Evanni bolalar pornografiyasida suratga tuşirişga majburlagan; Evanni otasi Jeyson Treborn (Kit Renni) deyarli böğib öldirgan, keyin uni qöriqçilar öldirgan; döstlari bilan dinamit bilan öynab yurgan Lenni tasodifan onasini va uning kiçik qizini öldirib qöygan; Tommi Evanning itini tirik-tirik kuydirgan.
Yetti yildan söng, yotoqxona xonasida qizni kutib olayotgan Evan ösmirlik kundaligini öqiganda vaqt böylab sayohat qila olişini va ötmişni özgartira olişini aniqlaydi. Uning vaqt böylab sayohatlari bolaligidagi tez-tez uçragan xotira böşliqlarini tuşuntiradi, çunki bu paytlarda uning katta yoşdagi şaxsi ongini egallagan, masalan, otasi uni böğayotganda, Evan ham vaqt böylab sayohat qila olişini tuşungan. Şunga qaramay, uning qayta körib çiqilgan tanlovlarining oqibatlari bor va ular hozirgi hayotni keskin özgartiradi. Masalan, uning vaqt çiziği kelajakning muqobil versiyalariga olib keladi, unda u goh kollej talabasi, goh Tommini öldirgani uçun qamoqqa tuşgan mahbus, goh qöllari yöq, nogironlik aravaçasidagi odam bölib qoladi. Oxir-oqibat u tuşunadiki, ötmişni tuzatiş niyatlari yaxşi bölsa-da, uning harakatlari kutilmagan oqibatlarga olib keladi, ulardan eng köp azob çekuvçi özi yoki döstlaridan biri böladi. Bundan taşqari, muqobil vaqt çiziqlaridan önlab yillik yangi xotiralarni boşdan keçiriş uning miyasiga zarar yetkazadi va kuçli burun qonaşiga sabab böladi. Oxirida Evan xulosaga keladiki, u ötmişni özgartirişda davom etar ekan, uning va döstlarining heç qaçon yaxşi kelajagi bölmaydi va u ularga yordam bermayapti, aksinça, ozor yetkazmoqda.
4Muqobil finallar
Keyinçalik filmning versiyalari ajralib…

Keyinçalik filmning versiyalari ajralib ketadi.
Prokat versiyasida Evan Kelli bilan birinçi marta tanişayotgan videoni tomoşa qiladi. U şu lahzaga qaytadi va odatdagidek tanişiş örniga Kelliga şunday deydi: «Men senga nafratlanaman va agar yana bir marta yoniga kelsang, seni va sening laʼnati oilangni öldiraman». Kelli yiğlab qoçib ketadi. Keyin esa kadrlardan maʼlum böladiki, Kelli va Tommi ajraşgandan keyin onasi bilan qolgan.
Evan yotoqxonada, Lenni bilan birga yaşaydigan xonada huşiga keladi: na u, na Lenni Kelli yoki Tommi bilan taniş. Evan Lenni bilan birga kundaliklarni yoqib yuboradi va özini tuşunib olganini aytadi. Film oxirida muvaffaqiyatli psixolog bölgan Evan Nyu-Yorkda yurib, ulğaygan Kelli bilan uçraşadi. Keyin filmning tugaşidan biri ketma-ket keladi:
Rasmiy prokat. Boş qahramonlar navbat bilan orqaga qarab, turli tomonlarga ketişadi.
Oçiq. Evan ortiga buriladi va Kelli ortidan yuradi.
Baxtli. Bir vaqtda orqasiga qaragan Kelli va Evan tanişib olişadi.
Rejissyor versiyasida Evan onasi tuğişga tayyorlanayotgan videoni köradi. Evan onasining qornida böyniga öralgan va tortilgan kindik kordoni bilan özini öldiradi.
5Öçirilgan sahnalar
Filmning rejissyor versiyasida yakuniy versiyadan olib taşlangan sahnalar…
Filmning rejissyor versiyasida yakuniy versiyadan olib taşlangan sahnalar mavjud.
6Qöşiqlar
Oasis — «Stop Crying Your Heart…
Oasis — «Stop Crying Your Heart Out»
Bauhaus — «Dark Entries»
Departure Lounge — «Alone Again and»
AP2 — «The End»
AP2 — «Heroin Hate»
Jimmy Eat World — «Hear You Me»
The Çemical Brothers — «My Elastic Eye»
Even Rude — «When Animals Attack»
Scott Eversoll — «Sittin' Single»
Brian Ginsberg — «Something Static»
Triggerpimp — «Lost»
The Jon Spencer Blues Explosion — «The Midnight Creep»
7Instrumental musiqa
Evanʼs Plan / Evan & Mom…

Evanʼs Plan / Evan & Mom (2:49)
Mom and Evan / Evanʼs Drawing (2:07)
In the Basement / Knife Blackout (1:27)
Going to See Dad (0:24)
Jasonʼs Funeral (0:48)
Lennyʼs Explosive Flash / Hypnosis (3:10)
Tommyʼs Right Hook / Weʼre moving (1:26)
Burnt Crockett (1:37)
Drive to See Lenny / Inside Lennyʼs Room (2:16)
The Mailbox (1:14)
The Diner (1:06)
Kayleighʼs Funeral (1:40)
Evanʼs Warning (2:53)
Sorority Strut (1:00)
Evan Kills Tommy (2:04)
Prison Escape (0:47)
Prison (1:07)
Stigmata Flashback (0:52)
Evan & Kayleigh / Kayleigh Loves Lenny (2:42)
Blowing Up Kayleigh (1:14)
Lockdown Lenny / Send You a Postcard (3:15)
Evanʼs Escape (1:48)
Everyoneʼs Fixed Memories / The Butterfly Effect Reprise (3:20)
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB9Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Эффект бабочки (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
