«Çekist» (Чекист) — «Rus hikoyalari» loyihasiga kiruvçi badiiy film, tarixiy drama. Uni 1992-yilda rejissyor Aleksandr Rogojkin suratga olgan. Film Vladimir Zazubrinning «Şçepka» (1923) qissasi asosida yaratilgan. Boş qahramon viloyat VÇK boşliği bölib, sudsiz hukmlar çiqarişda va yuzlab odamlarni otişda iştirok etadi. Lenta 1992-yilda Kann kinofestivalining «Maxsus nigoh» dasturida namoyiş etilgan.
1Rollarda
2Syujet
Viloyat Favqulodda komissiyalaridan birining xodimlari — Andrey Srubov, Yan Pepel va Isaak Kats — sovet…
Viloyat Favqulodda komissiyalaridan birining xodimlari — Andrey Srubov, Yan Pepel va Isaak Kats — sovet hokimiyatining duşmanlari röyxatini uzun-uzun öqiydilar: oq armiyada xizmat qilganlar yoki qandaydir sabab bilan ularga yordam berganlar; oşxonada bolşeviklarni sökkanlar; faqat «noqulay» ijtimoiy kelib çiqişi uçun aybdor bölganlar. Hukmni çekistlarning özlari çiqaradi, u doimo zudlik bilan, deyarli hamişa bir xil va qaytarib bölmas böladi: otib taşlaş. «İnqilobiy qonuniylik»ka rioya qilişga intilib, yaʼni ularning fikriça, faqat har bir alohida ish alohida körib çiqilişidan iborat bölgan qonuniylikka amal qilib, «sudyalar» röyxatlarni öqişni odatiy işga aylantiradilar. Ularning «sudi» şu qadar mehrsiz va öylanmagan böladiki, ular hatto özlarini ham ölimga hukm qilişlari mumkin: masalan, «aksilinqilobçilar» nomlari orasida Kats hazil qilib Yan Pepelning ismini ham öqiydi, va u sözlarning maʼnosiga eʼtibor bermay, özini otişni buyuradi.
Hukm çiqarilgandan söng mahkumlarni kameralardan çiqarib, yertöladagi duşga olib boradilar, u yerda ularga kiyimlarini yeçişni buyuradilar, beş kişidan devor oldiga qöyib, ensasidan otadilar. Söngra jasadlarni taşqariga sudrab çiqadilar, u yerdan har kuni otib taşlanganlar tanasiga töla yuk maşinasi jönab ketadi.
Uşbu kartinaning markaziy mavzularidan biri — ziyoli Srubovning içki fojiasi bölib, u zöravonlikni bolşeviklar inqilobining ehtiyojlari bilan oqlaşga urinişida namoyon böladi. Zindonlarda ötkazilgan ommaviy qirğinlar özlari duşman deb hisoblagan kişilardan tarixiy qasos oliş ishi bölgan kam maʼlumotli hamkasblaridan farqli ölaroq, Srubov qontökişni jamiyat farovonligi bilan oqlay oladigan falsafa yaratişga harakat qiladi. Qöyilgan savolning oldindan yeçimsizligi uni çidab bölmas vijdon azoblariga, keyinçalik esa töliq aqldan ozişga olib keladi. Axir, öliklar orasida yaşaş tiriklar orasida ölişdan ança dahşatliroq ekan.
3Loyiha «Rus hikoyalari»
«Rus hikoyalari» loyihasini Oleg Konkov va Gi Seligman aynan frantsuz telekanali «La Sept» (ARTE) uçun…
«Rus hikoyalari» loyihasini Oleg Konkov va Gi Seligman aynan frantsuz telekanali «La Sept» (ARTE) uçun prodyuser qilgan.
Unga oltita film kiritilgan:
«Kalit» (1992, M. Aldanovning şu nomli qissasi asosida, rej. Pavel Çuxray),
«Bola» (1992, Vs. Ivanov hikoyalari asosida, rej. Viktor Titov),
«Qölyozma» (1992, L. Çukovskayaning «Suvga çökiş» qissasi asosida, rej. Aleksandr Muratov),
«Zulmat» (1992, L. Andreyevning şu nomli hikoyasi asosida, rej. Igor Maslennikov),
«Çekist» (1992, V. Zazubrinning «Şçepka» (1923) qissasi asosida, rej. Aleksandr Rogojkin),
«Irtiş böyida» (1992, S. Zaliginning şu nomli romani motivlari asosida, rej. Vyaçeslav Sorokin).
4Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Чекист (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.