The Corbett-Fitzsimmons Fight

Film hozir töliq holda mavjud emas; biroq zamondoş manbalarning körsatişiça, unga tadbirning barça ön törtta uç daqiqalik raundi kirgan, bu har bir raund alohida tomoşa sifatida taqdim etilganidan keskin farq qiladi. Şuningdek, noodatiy va tarixan istisno bölgan narsa – sobiq çempion John L. Sullivan (uni Corbett 1892-yilda mağlub etgan) va uning menejeri Billy Madden tadbirni hamda hakam George Silerni taniştiradigan beş daqiqalik kiriş qismi, undan keyin ikkala boksçi xalatda ringga kirişi.

Har bir raund orasidagi bir daqiqalik dam oliş vaqtlari filmga olingan, qayta çiqarilganda esa jang oxiridagi böş ringni körsatuvçi ön daqiqalik epilog ham qöşilgan, unga oxirida tomoşabinlar kirib kelgan. Uşbu taxminiy vaqtlarga köra ham film kamida 71 daqiqa davom etgan, manbalar odatda uning 90 yoki 100 daqiqadan oşganini körsatadi. Filmning çöqqisi – Fitzsimmonsning Corbettning quyoş çigalligiga zarba berib, uni nokautga uçratişi va Corbettning kamerani körinmaydigan qilib, belidan yuqorisi körinmaydigan holda ringdan taşqariga emaklab ketişi.

Enoç J. Rector avval Kinetoscope Exhibition Company kompaniyasida xodim bölgan, bu kompaniya Corbett va Courtneyʼning Before the Kinetograph (1894) filmini olgan, u olti bir daqiqalik raunddan iborat bölib, har biri Edison Kinetoscope orqali alohida tomoşa sifatida, alohida tölov evaziga namoyiş etilgan. Kompaniyadan ketganidan söng, Rector boksçilik promouteri Dan Stuart bilan film haqida kelişib olgan. Stuart jang ğolibiga 10 000 dollar taklif qilgan, bu şartnomani ikkala boksçi 1897-yil 4-yanvarda imzolagan. Corbett öz muxlislari bilan birga, Peter Maherga böşatib bergan, keyin esa Meksikada Fitzsimmonsga yutqazilgan unvonni qaytarib olişga intilgan.

Prodyuser William Aloysius Brady Rectordan filmdan tuşadigan daromadning 25 foizi unga va Corbettga berilişi töğrisida kelişuv olgan; Fitzsimmons va uning menejeri Martin Julian esa 13 000 dollar olişi kerak edi. Fitzsimmons bu bitimdan xabar topgaç ğazablangan va şartlar qayta körib çiqilgan. Yangi şartlarga köra, har bir boksçi va uning menejeri 25 foizdan olgan, qolgan 50 foizni esa Rector, Stuart va Samuel J. Tilden Jr bölişgan (u Rector bilan birga Kinetoscope kompaniyasidan Latham halqasini kim ixtiro qilgani ustidagi kelişmovçilik tufayli ketgan).

Angliyaning Barnet şahridagi britaniyalik kinematografist Birt Acres 1896-yilgi Henley Royal Regatta poygasini 1,33 × 1 nisbatdan kengroq nisbatda 70 mm plyonkaga olgan edi. U imkoniyat izlab, tadbirni yoritiş uçun Amerika Qöşma Ştatlariga operator yuborgan, ammo Rector tadbirni suratga oliş huquqini allaqaçon eksklyuziv tarzda qölga kiritgan edi.

Film keng ekran formatida 2 3/16 ölçamli plyonka asosida suratga olingan. Rector 48 000 fut (15 km) plyonka olib kelgan, bu dalaga olib kelingan eng katta miqdor edi, uning 11 000 futi (3,4 km) ekspozitsiyaga tuşirilgan. Jang arafasida Stuart kamera uçun ringni 24 futdan 22 futgaça (7,3 m dan 6,7 m gaça) qisqartirgan, ammo hakam buni payqab qolgan va Stuart uni qaytarişga majbur bölgan.

Wyatt Earp öşa paytda The New York World gazetasining muxbiri bölgan, u gazetada 14-mart va 18-martda jang haqidagi şarhlarini çop etgan. U hakam George Silerning qaroriga eʼtiroz bildirgan, çunki Fitzsimmons Corbettning jağiga urgan deb taʼkidlangan, bu esa quyoş çigalligiga nokaut zarbasidan keyin bölgani uçun jarima bölişi kerak edi. The World filmni keng tarğib qilgan va film çiqqanidan keyingi kuni Fitzsimmonsning bayonotini çop etgan: „Men The World gazetasida eʼlon qilingan [daʼvolarni] tasdiqlaydigan bitta ham kadr bu filmda yöq deb hisoblamayman.“

Film 22-mayda Nyu-York Academy of Music teatrida premyerasini ötkazgan va iyun oyigaça davom etgan, u yerda jonli şarh bilan namoyiş etilgan. Jami ön bir kompaniya film bilan gastrol qilgan.

Mahalliy premyeralar:

31-may, 1897 (Boston)

6-iyun, 1897 (Çikago)

7-iyun, 1897 (Buffalo)

26-iyun, 1897 (Filadelfiya)

3-iyul, 1897 (Pitsburg)

13-iyul, 1897 (San-Fransisko)

27-iyul, 1897 (Portland, Oregon)

27-sentabr, 1897 (London, Royal Aquarium Theatre)

26-dekabr, 1897 (Kardiff)

Aprel 1898 (Dublin)

11-noyabr, 1898 (Tutson)

Film Koni-Aylendda namoyiş etilganda u „Corbettʼs Last Fight“ nomi bilan reklama qilingan.

Brady filmning sof foydasini 750 000 dollar deb baholagan. Kino olimi Charles Musser esa film 100 000 dollarlik nisbatan mötadil daromad keltirganini taʼkidlaydi.

Film yana şu jihatdan ham eʼtiborga loyiqki, öşa paytda ayollarga boksçilik jangini tomoşa qiliş deyarli man etilgan edi, çunki u „erkaklar tadbiri“ hisoblangan, ammo bu filmni köriş taqiqlanmagan edi. Köp eʼtibor Bob Fitzsimmonsning xotini Rose Julian Fitzsimmons jonli jangni boşqa ayol hamrohlari, masalan, raqqosalar Loïe Eiler va Ida Eiler bilan birga lojadan kuzatgani haqidagi faktga qaratilgan, boşqa vaqtlarda esa ayollar tomoşabinlar orasida aralaşmagan. Çikago tomoşabinlarining 60 foizigaça ayollardan iborat bölgan. Miriam Hansen aytganidek, „u ayollarga yarim yalanğoç holda, intim va jadal jismoniy harakatda bölgan erkak tanalarini köriş imkonini berdi, bu esa ularga taqiqlangan edi.“ U uşbu filmga ayollarning munosabati bilan, ikki ön yil ötib Rudolph Valentinöga köp sonli ayol tomoşabinlar bilan örtasida boğliqlik borligini taʼkidlaydi; uning filmlarida Valentino köpinça belgaça yalanğoç va urilgan holda körsatilgan.

Streibl bu fikrga şubha bildiradi va ayollar tomoşabinlarining katta soni asosan öz-özidan paydo bölgan standart talqin ekanini taklif qiladi. Film Ayollarning xristian içkilikbozlikka qarşi uyuşmasi tomonidan qattiq qarşilikka uçragan, uyuşma filmning poçta orqali tarqatilişini taqiqlovçi qonun qabul qilinişiga urinib körgan. Ularning jang filmlariga qarşi noroziliklari milliy kun tartibida saylov huquqidan keyingi ikkinçi örinda turgan. Bir qança ştat va mahalliy hokimiyatlar boksçilik filmlarini takror işlab çiqarişni taqiqlaşga urinişgan, ammo bu ovozga qöyilmagan. The New York Times gazetasi tahririyatida şunday deyilgan: „Balki bu bizning tsivilizatsiyamiz uçun unçalik şarafli emasdir, „veriscope“ deb ataladigan va keng eʼtibor qozongan yoki qozonadigan yutuq boksçilik jangining tasviri bölişi.“ Rector notöğri ravişda foydalanib bölmaydigan deb topilgan filmga qarşi noroziliklarni bostiriş maqsadida San-Fransisko Examiner gazetasida film „fotografiyaga maʼlum bölgan har bir kamçilikka ega“ ekanini daʼvo qilgan. Boksçilik tomoşabinlari „qöpol, kamroq istalgan mijozlar qatlami“ deb qabul qilinganligi sababli, Veriscope yanada nozik tomoşabinlarni jalb qildi. Ayollar rasman taklif qilingan edi. Filmning reklamasi zöravonlik maʼnosiga ega bölgan „prizefight“ atamasidan qoçgan va uni „sparring contest“ sifatida tarğib qilgan. Veriscope hikoyani „stag“ köngiloçariga qarşi ayollarning qarşiligi sifatida taqdim etgan matbuotga qarşi çiqişga harakat qilgan.

Corbett va Brady Charles T. Vincentʼning Gentleman Jack nomli spektaklida özlarining hikoyalaştirilgan versiyalari sifatida gastrol qilişgan, bu spektakl aralaş tomoşabinlarga körsatilgani uçun Corbettning ayollar orasidagi matine idoli sifatidagi obrösiga hissa qöşgan. Brady Corbettning burjua tomoşabinlar orasidagi jozibasini oşiriş uçun uning maʼlumotli janob sifatidagi qiyofasini sayqallagan. Streibl matine idoli va „ayollar erkagi“ qiyofasi, şuningdek, zamondoş şarhi topa olmagan yalanğoç son-bel kiyimi bilan birga, ayol tomoşabinlarni filmga jalb qilgan bölişi mumkinligini taʼkidlaydi.

Musser keyingi polnometrajli jang filmlari haqidagi muhokamasida, The Corbett–Fitzsimmons Fightʼdan keyin heç bir boksçilik filmi şunga öxşaş tomoşabinlar sonini jalb qilmaganini va ayollar sezilarli miqdorda kelişni töxtatganini yozadi. Bu Streiblning şov-şuv va Corbett-matine idoliga bölgan ayollar qiziqişi haqidagi nazariyalarini mustahkamlaydi.

Streibl filmga oid ikkita zamondoş ayol muallif tomonidan yozilgan maqolani topgan. Ulardan biri New York Dramatic Mirror gazetasining muxbiri „Matinee Girl“ tomonidan yozilgan (u haqiqiy ayol bölgan yoki bölmagan), u 1897-yil 12-iyun sonida filmni baʼzi uyat, Corbettga bölgan hayrat va uning mağlubiyatidan norozilik bilan tomoşa qilganini xabar bergan. Muallif uning Bradyni tilga olganini taʼkidlaydi, bu uni „içki odam“ sifatida tanitadi. Streibl topgan boşqa ayol maqolasi – Examiner Sunday Magazineʼdagi „Alice Rix at the Veriscope“. Alice Rix, öziga xos „sob sister“ jurnalistikasi uslubi bilan tanilgan (Nellie Bly va Dorothy Dix bilan birga), Olympia Theatreʼda filmni körganda, ming kişilik tomoşabinlar orasida atigi oltmiş ayolni sanaganini va balkon qatori böş ekanini aytgan. U köpçilik ayollar oddiy kiyingan ekanini, hammasi erkaklar hamrohligida bölgan va qon tökilmagan tomoşaga befarq qarab ötirganini taʼkidlagan. U butun kino vositasini „dahşatli“ deb taʼriflagan.

Streibl Rixning maqolasiga hamroh bölgan, filmga kelgan ikki ayolni tasvirlovçi rasmni keltiradi. Biri yoşroq körinadi va oldinga egilib, filmni qiziqiş bilan tomoşa qilmoqda, ikkinçisi – şaperon vazifasini bajaruvçi, körinişidan kattaroq ayol ekrandan ögirilgan va filmga qiziqmaydi, hatto yoş ayolning qiziqişidan norozi. U „hurmatli ayollar“ teatrga atigi bir avlod davomida kirişga ruxsat etilganini va Broadway ayollar yoki oilalarni tomoşabin sifatida faol jalb qilmaganini 1865-yilgaça taʼkidlaydi. Uruşdan oldingi tomoşabinlar asosan erkaklar va fohişalardan iborat bölgan. 1897-yilga kelib ayollar teatrni qonuniy ijtimoiy makon sifatida qabul qila boşlagan edi. Musser The Boston Herald gazetasi filmni ayollar uçun „töğri“ tomoşa deb ataganini yozadi. Streibl Antonia Lant tadqiqotlariga tayanib, Mary Cassatt, Claude Monet va Berthe Morisotʼning teatr tomoşabinlari bölgan ayollar tasvirlarini şu rasm bilan soliştiradi va ayollarga qaraş ruxsat etilgani ularga qaraşning özi ruxsat etilganidan köra muhimroq ekanini körsatadi. Yoş ayolning oldinga egilgani şuni körsatadiki, u körayotgan narsa unga haqiqatan ham muhim, oddiy qaraş imtiyozi emas.

Streibl, şuningdek, Thomas Waughʼning kuçli odamlar fotosuratlari böyiça işiga tayanib, filmga nisbatan ehtimoliy gomoerotik qiziqiş haqida ham gapiradi. U boksçilik, jismoniy tarbiyadan farqli ölaroq, estetika yoki erkaklar gözalligi bilan boğliq bölmagan degan xulosaga keladi, faqat Corbett bundan mustasno. Boksçilik sahnasining estetikasi singan jağlar va karam gulli quloqlari bilan köproq tanilgan, şuning uçun inson jinsiy yönalişi filmni va gomofobik matbuot bilan öralgan sportni qadrlaşda ehtimol kam ahamiyatga ega bölgan.

Denis Condon Dublinda sinf, jins emas, filmga tomoşabin munosabatiga qanday taʼsir qilganini muhokama qiladi. Filmning Irlandiyadagi qabul qilinişining ahamiyati şundaki, Corbett tuğilişidan irlandiyalik bölgan va köpinça ingliz tuğilgan Fitzsimmonsga qarama-qarşi qöyilgan, Fitzsimmons esa irlandiyalik temirçining öğli bölgan, bu fakt öşa paytda heç bir gazetada qayd etilmagan. U jang bölgan Avliyo Patrik kuni, 1898-yildagi irland-ingliz keskinligi va irlandiyalik-amerikalik Corbett bilan ingliz Fitzsimmons örtasidagi kuçli qarama-qarşilik, boşqa joylarda esa angliyalik-avstraliyalik deb tavsiflanişiga qaramay, filmga javobda etnik partiyaviylikning kutilmagan yöqligini taʼkidlaydi. Tomoşabinlar siyosiy hayajonlarni çetga surib, bilimlarini bir çetga qöyib, jonli tomoşa körayotgandek bölişgan. Irlandiyalik ayollar qatnaşmagan, ehtimol The Lyric Hall, film namoyiş etilgan joy, köpinça jonli boks va jinsiy jihatdan nozik materiallarni körsatgani uçun hurmatli ayol uçun noörin joy deb hisoblangan, yaqin atrofdagi boşqa teatr esa oilaviy döstroq deb qabul qilingan.

Raqobatga tez kirişgan Siegmund Lubin öşa yili Corbett va Fitzsimmons jangining takrorlanişi nomli film yaratgan, uni Pennsylvania Railroad yuk taşuvçilaridan ikki kişi bilan tom ustida sahnalaştirgan. Har bir raund juda sekin tezlikda, atigi 50 fut 35 millimetrli plyonkaga olingan. Veriscope sud bilan tahdid qilgan, ammo heç qanday qonun buzilmagan. Tomoşabinlar nusxani yoqtirmagan, garçi u şunday deb reklama qilingan bölsa ham. Arkanzas Vitascope Company filmni namoyiş etgan. The Little Rock Gazette gazetasidan olingan maqola 1897-yil iyun sonida Phonoscope tomonidan qayta çop etilgan, unda tomoşabinlar Lubin filmidan şunçalik ğazablanganki, uçinçi raunddan keyin tomoşabinlar yöqligi sababli uni öçirib qöyilgani yozilgan. Phonoscopeʼning avgust–sentabr soni opera teatri menejeri özining 253 dollarlik foydasini ştat senatoriga topşirganini xabar bergan, senator esa bir muddat öylab, oxir-oqibat tomoşabinlarning pulini qaytarganini yozgan.

Ramsaye The Corbett–Fitzsimmons Fight kinoning öşa paytda noaniq bölgan ijtimoiy mavqeini past darajaga tuşirgan yagona film bölganini taʼkidlaydi. Bu çiptalar narxlariga mos kelmaydi. Band qilingan örindiqlar narxi 25 sentdan bir dollargaça bölgan, bu örta va yuqori sinf tomoşabinlarini kafolatlagan.

Rector uzun metrajli badiiy filmlar yaratişni niyat qilgan, ammo jinni deb rad etilgan, garçi u kinematografiya texnik tomonida iştirok etişda davom etgan.

Hozir juda kam uçraydigan The Corbett So-Called Dollar tangasi çiqarilgan, u jezdan yasalgan, old tomonida Corbettning öngga qaragan byusti atrofida 13 yulduz, orqa tomonida barglar va rezavorlardan iborat gulçambar bölib, pastki qismi lenta bilan boğlangan, „For the Championship of the World. Carson City Nev. March 17, 1897.“ yozuvi bilan.