«Ertasi kuni» (ingl. The Day After) — Nikolas Meyer rejissyorligidagi badiiy teleფilm.
Filmning premyerasi 1983-yil 20-noyabrda ABC telekanalida bölib ötdi; tomoşa qilgan tomoşabinlar soni 100 milliondan ortiq böldi, bu teleфilmlar orasida rekord hisoblanadi.
Film NATO va sovet blokining töqnaşuvi haqida bölib, u tölaqonli yadro uruşiga aylanadi. Uruş oqibatlarining realistikligiga alohida eʼtibor qaratilgan. Hikoya Missuri ştatidagi AQŞ Havo kuçlarining «Uaytmen» raketa bazasi yaqinida joylaşgan ikki viloyat şahri aholisi nuqtayi nazaridan olib boriladi. Filmda ДжоБет Уильямс, Стив Гуттенберг, Джон Каллам, Джейсон Робардс va Джон Литгоу rol öynagan.
Film 1987-yil 29-mayda SSSR Markaziy televideniyasining Birinçi dasturida namoyiş etilgan.
1Rollarda
Jason Robards, JoBeth Williams, Steve Guttenberg
Jason Robardsaktyor
JoBeth Williamsaktyor
Steve GuttenbergaktyorJCJohn Cullumaktyor
John Lithgowaktyor
Amy MadiganaktyorLLLori LethinaktyorBBBibi BeschaktyorDRDavid Raksinkompozitor2Uruşgaça bölgan voqealar
Uruşga olib kelgan voqealar xronologiyasi tele- va radioeşittirişlardan olingan parçalar orqali tomoşabinga…
Uruşga olib kelgan voqealar xronologiyasi tele- va radioeşittirişlardan olingan parçalar orqali tomoşabinga körsatiladi. Sovet Ittifoqi maşqlar bahonasida Şarqiy Germaniyadagi qöşinlarini jangovor tayyorlikka keltiradi, maqsadi AQŞ (şuningdek, Buyuk Britaniya va Fransiya)ni Ğarbiy Berlindan çiqib ketişga majbur qilişdir. AQŞ bosimga böysunmagaç, sovet tank diviziyalari Ğarbiy va Şarqiy Germaniya çegarasiga yönaltiriladi.
15-sentabr, juma kuni keçqurun yangiliklarda GDR armiyasida bir neça diviziyani qamrab olgan qözğolon boşlangani xabar qilinadi. Javoban GDR Varşava şartnomasi davlatlari yordamida Ğarbiy Berlinni blokada qiladi. Ziddiyat kuçayadi va AQŞ ultimatum qöyadi: Sovet Ittifoqi ertasi kuni soat ertalab oltigaça blokadani olib taşlaşi kerak, aks holda uning harakatlari uruş eʼlon qiliş sifatida baholanadi. SSSR rad etadi va AQŞ Qurolli kuçlari butun dunyo böylab prezident buyruği bilan jangovor tayyorlikning oldingi darajasiga (DEFCON-2) ötkaziladi.
16-sentabr, şanba kuni NATO qöşinlari Xelmştedt-Marienborn ötiş punktini egallaydi va Ğarbiy Berlinni blokadadan ozod qiliş maqsadida GDR hududiga bostirib kiradi. Sovet harbiylari Marienborn koridorini uşlab turadi va NATO qöşinlariga oğir talofat yetkazadi. Ikkita sovet MiG-25 samolyoti Ğarbiy Germaniyaga bostirib kirib, öq-dori omborlarini bombalaydi, bu paytda maktab va kasalxona vayron böladi. Radio Moskvada evakuatsiya eʼlon qilinganini xabar beradi. AQŞning yirik şaharlarida ham ommaviy evakuatsiya boşlanadi. Tasdiqlanmagan maʼlumotlarga köra, Visbaden va Frankfurtga yadro zarbalari berilgan. Fors körfazida dengiz jangi bölib ötadi, ikki tomondan ham çöktirilgan kemalar haqida xabar beriladi.
Sovet armiyasi qarşi hujumga ötadi va Reynga yaqinlaşadi. Sovet qöşinlarining Fransiyaga bostirib kirişiga yöl qöymaslik uçun, bu esa butun Ğarbiy Yevropaning yöqolişiga olib kelişi mumkin edi, NATO sovet qöşinlariga qarşi uçta taktik atmosfera yadro zaryadini qöllaydi va ularning hujumini töxtatadi. Javoban SSSR NATO ştab-kvartirasiga, Bryusselga yadro zarbasi beradi. AQŞ Havo kuçlarining strategik qömondonligi B-52 bombardimonçilarini kötaradi.
Sovet Havo kuçlari Britaniya Qirollik Havo kuçlarining Faylingdeyls bazasidagi raketa hujumi haqida ogohlantiriş tizimi stansiyasini va Kaliforniyadagi Bil şahridagi AQŞ Havo kuçlari bazasini yöq qiladi. Şu orada AQŞ Havo kuçlarining havodagi qömondonlik punkti bölgan Boeing EC-135 samolyotiga prezidentdan SSSRga kuçli yadro zarbasi beriş buyruği keladi. Deyarli bir vaqtda sovet massiv yadro zarbasi boşlangani haqida xabar keladi, unga köra AQŞ hududidagi 10 ta nişonga «32 ta yadro kallagi yölda» va boşqa bir zobit uç yuzdan ortiq sovet MBRlarining uçirilgani haqida xabar oladi. Filmda qaysi biri birinçi bölib yadro zarbasini bergani, Sovet Ittifoqi yoki Qöşma Ştatlar ekani ataylab aniqlanmaydi. Biroq, bir epizodda ikki qahramon örtasida şunday dialog bor: «Uruşni kim birinçi boşladi? — Bilmayman, lekin agar bu Sovetlar bölganida, hukumat albatta bizga xabar bergan bölardi».
Sovet yadro zarbasi AQŞning markaziy qismiga soat 15:38 da yetib boradi, Missuri ştatining Kanzas-Siti ustida kuçli balandlikdagi atmosfera portlaşi sodir böladi. Bu voqea mahalliy aholi nuqtayi nazaridan körsatiladi. Natijada yuzaga kelgan elektromagnit impuls energiya taʼminoti tizimi va elektron asboblarni öçirib qöyadi. Öttiz soniyadan söng yadro kallaklari harbiy va fuqarolik nişonlarini qoplaydi; bir qator yer usti yadro portlaşlari natijasida Kanzas-Siti, Sedaliya va Eldorado Spring hamda atrofi butunlay yöq qilinadi.
Filmda tafsilotlar körsatilmagan bölsa-da, Amerikaning şaharlari, harbiy bazalari va sanoat markazlari qattiq zarar körgan yoki butunlay vayron bölgani nazarda tutiladi. Hujum natijasida AQŞning markaziy qismi kuygan şaharlardan iborat qora çölga aylanadi, uning aholisi kuyiş, radiatsiya va portlaş tölqinidan aziyat çekadi. Amerika prezidenti radioda AQŞ va Sovet Ittifoqi örtasida ota-bola (yaʼni öt-öçiriş) — sulh eʼlon qiladi (nazarda tutilişiça, Sovet Ittifoqi ham qattiq zarar körgan) va AQŞ heç qaçon taslim bölmasligiga işontiradi.
3Syujet
Hikoya Lourens (Kanzas ştati) va Kanzas-Siti (Missuri ştati) şaharlari aholisining bir neçta vakili nuqtayi…
Hikoya Lourens (Kanzas ştati) va Kanzas-Siti (Missuri ştati) şaharlari aholisining bir neçta vakili nuqtayi nazaridan parallel ravişda olib boriladi; ular atom hujumidan oldin, davomida va keyin voqealarni öz nuqtayi nazaridan tasvirlaydi.
Doktor Rassel Oks Kanzas-Sitida, boy Bruksayd tumanida xotini bilan yaşaydi va şahar çetidagi kasalxonada işlaydi. Qöşni Lourens şahridagi Kanzas universiteti kasalxonasida ötadigan gematologiya maşğulotlariga ketayotganda, uning radiqabuli favqulodda ogohlantiriş tizimining xabarini qabul qiladi. Gavjum avtomagistraldan çiqqaç, xotiniga qönğiroq qilmoqçi böladi, lekin telefon budkasi oldida uzun navbat turibdi. Oks orqaga qaytişga harakat qiladi; şahar tomon şarqqa yöl olgan yagona odam özidir. Atom hujumi boşlangan, havo xavfi signali çalinmoqda. Kanzas-Sitini vahima qamrab oladi. Oksning avtomobili birinçi kuçli atmosfera portlaşidan kelib çiqqan elektromagnit impuls tufayli, barça transport vositalari va elektr asboblari kabi, işdan çiqadi. Şahar ustiga yadro kallaklari tuşganda Oks Kanzas-Sitidan taxminan 50 kilometr uzoqlikda böladi. Uning oilasi, hamkasblari va şaharning deyarli barça aholisi halok böladi. Oks yadro portlaşlaridan ham qattiq zarar körgan Lourensgaça 15 km piyoda yuradi va universitet kasalxonasida doktor Sem Xaçiya va hamşira Bauer bilan birga yaradorlarga yordam beradi. Kanzas universitetida professor Jo Xaksli va uning talabalari Kanzas-Sitidagi radiatsiya ifloslaniş darajasini kuzatiş uçun Geyger hisoblagiçidan foydalanadi. Ular kasalxonadagi doktor Oks va şahardan taşqaridagi omon qolganlar bilan aloqa saqlaş uçun qöl ostidagi detallardan radiostansiya yiğadi.
Billi MakKoy, AQŞ Havo kuçlarining oddiy askari, Kanzas-Sitiga yaqin «Uaytmen» aviabazasida xizmat qiladi. U DEFCON-2 jangovor tayyorlik darajasiga ötiş buyruğidan söng xizmatga çaqiriladi. U «Minitmen» raketa şaxtalariga xizmat körsatuvçi texnik bölib işlaydi va raketalarning uçirilişini birinçilardan bölib kuzatadi, bu tölaqonli yadro uruşi boşlanganidan dalolat beradi. Sovetlarning qarşi zarbasi muqarrar ekani ayon böladi va askarlar vahimaga tuşadi. Baʼzilar raketa şaxtasidagi postida qoliş kerakligini qatʼiy talab qilsa-da, MakKoy va boşqalar bu befoyda ekanini, şaxta töğridan-töğri zarbaga bardoş bera olmasligini va ular öz burçini allaqaçon bajarganini taʼkidlaydi. MakKoy yuk maşinasini olib, xotini va bolasini olib ketiş uçun Sedaliyaga magistral yöl böylab şiddat bilan ketadi, lekin birinçi atmosfera portlaşidan kelib çiqqan elektromagnit impuls tufayli yuk maşinasi işdan çiqib töxtaydi. Voqeani anglagan MakKoy maşinani taşlab, ağdarilib ketgan yarim tirkama tirkamaning konteyneriga yaşirinadi va yadro portlaşidan zörğa qutulib qoladi. Hujum tugagaç, u eng yaqin şaharga boradi va taşlab ketilgan dökonni topib, u yerdan konfet va boşqa zaxiralarni oladi, uzoqdan esa otişma eşitiladi. Suv oliş uçun suv minorasi oldidagi navbatda turganida MakKoy soqov bilan tanişadi va unga zaxiralaridan uluşini beradi. U yaradorlar bilan yölda ketayotgan odamdan Sedaliyaga nima bölganini söraydi va u Sedaliya bilan Vindzor endi mavjud emasligini aytadi. MakKoy va uning hamrohida nurlaniş kasalligining alomatlari paydo böla boşlaydi va ular vaqtinçalik lagerdan Lourensdagi kasalxonaga ketadi; u yerda MakKoy tez orada vafot etadi.
Fermer Jim Dalberg va uning oilasi Missuri ştatidagi Xarrisonvil qişloğida, Kanzas-Sitidan 55 km uzoqlikda va raketa şaxtalari yaqinida yaşaydi. Oila kattaroq qizi Denizning Kanzas universitetining sönggi kurs talabasi Bryus Gallatin bilan töyiga tayyorgarlik köradi; şu paytda Jim yaqinlaşib kelayotgan hujum haqida xabar topadi va uy poli ostida radiatsiyadan saqlaniş panohini şoşilinç ravişda tayyorlaydi. Birinçi raketalar uçirila boşlaganda, u xotini Ivni, oçilayotgan fojianing haqiqatini anglay olmay, töy tayyorgarligini davom ettirayotganini körib, kuç bilan yertölaga olib tuşadi. Panohga yugurib kirayotganda ularning öğli Denni tasodifan yadro portlaşiga töğridan-töğri qaraydi va yoruğlikdan közi ojiz bölib qoladi.
Kanzas universiteti talabasi Stiven Klayn avtostopda Joplin (Missuri) şahridagi uyiga boradi. U Dalberglar fermasiga duç kelib, uni panohga kiritişlarini söraydi. Yertölada bir neça kun ötgaç, Denise hodisalardan va Bryusning taqdiridan xabarsiz bölgani uçun umidsizlikka tuşib taşqariga çiqadi (Bryus hujum natijasida halok bölgan, buni u bilmaydi). U hayvonlar jasadlari soçilgan dala böylab yugurib, moviy osmonni köradi va eng yomoni ortda qolgan deb öylaydi. Klayn uning ortidan ergaşib, radiatsion ifloslanişning oqibatlari haqida ogohlantirişga harakat qiladi — uni köriş, his qiliş yoki taʼmini tatib köriş mumkin emas, ammo u hujayralarni içkaridan öldiradi — lekin Denise uning ogohlantirişlariga eʼtibor bermaydi. Uyga kirib, töy libosini oliş uçun u qaytadan yertölaga Klayn tomonidan qaytariladi. Denise zaharlangan dalada yurganligi sababli, nurlaniş kasalligining alomatlari paydo böla boşlaydi. Ruhoniy omon qolganlari qançalik omadli ekanini gapirayotganida, şoşilinç ibodat vaqtida u kuçli qon ketişni boşlaydi. Prezidentning murojaatida AQŞ va SSSR örtasida sulh eʼlon qilinadi, u ham vayron bölgan; AQŞ taslim bölmagani va heç qaçon taslim bölmasligi bildiriladi.
Klayn Denni va Denisni davolaniş uçun Lourensga olib keladi. Doktor Xaçiya Dennini davolaşga behuda urinadi, Klaynda ham nurlaniş kasalligining alomatlari paydo böladi. Dalberg favqulodda fermerlar yiğilişidan qaytgaç, uning fermasini öz-öziça egallab olgan omon qolganlar guruhi bilan töqnaşadi va ularning öqotar qurol öqidan halok böladi.
Kasalxonadagi vaziyat tobora umidsizroq bölib boradi. Doktor Oks çarçoqdan huşini yöqotadi va bir neça kundan söng uyğonib, hamşira Bauer meningitdan vafot etganini bilib oladi. Oks ötkir nurlaniş kasalligining sönggi bosqiçida azoblanadi va uyini oxirgi marta köriş uçun Kanzas-Sitiga qaytişga qaror qiladi. Doktor Xaçiya kasalxonada qoladi. Oks Milliy gvardiya yuk maşinasiga ötirib, harbiylar talonçilarni otib taşlaşini kuzatadi. Uyi bölgan joyni tasodifan topib, xotinining soat qoldiqlarini eritilgan holda topadi. Vayronalar orasida omon qolgan oila boşpana topgan; Oks ğazablanib ularni uyidan ketişni talab qiladi. Javoban ular heç narsa demasdan unga ovqat taklif qiladi va Oks umidsizlikka tuşib tizzalariga çökadi; omon qolganlardan biri uni quçoqlaydi.
Kadr qora rangga botadi va professor Xaksli özining içki radiosidan çaqiradi: «Qabul qiling, kimdir bormi? Heç bölmasa kimdir?». Javob yöq.
4Rollarda
Jeyson Robards — doktor Rassel…
Jeyson Robards — doktor Rassel Oks
ДжоБет Уильямс — hamşira Nensi Bauer
Stiv Gutenberg — Stiven Klayn
Jon Kallum — Jim Dalberg
Jon Litgou — Jo Xaksli
Bibi Beş — Eva Dalberg
Lori Letin — Denise Dalberg
Emi Medigan — Elison Ransom
Jeff Ist — Bryus Gallatin
Uilyam Allen Yang — Billi MakKoy
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1984 — ikkita «Emmy» mukofoti: miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi ovoz montaji, eng yaxşi vizual…
1984 — ikkita «Emmy» mukofoti: miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi ovoz montaji, eng yaxşi vizual effektlar
1984 — «Emmy»ga 10 ta nominatsiya: eng yaxşi drama/komediya (Robert Papazyan), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi rejissura (Nikolas Meyer), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi ssenariy (Edvard Xyum), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi operatorlik ishi (Gayn Reşer), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi ikkinçi reja aktyori (Jon Litgou), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi montaj (Uilyam Pol Dorniş, Robert Florio), eng yaxşi soç turmagi (Dorotea Long, Judi Kroun), eng yaxşi grim (Maykl Uestmor, Zoltan Elek), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi rassomlik ishi (Piter Vuli, Meri Enn Gud), miniserial yoki maxsus loyihada eng yaxşi ovoz
1985 — AQŞ Ssenariy yozuvçilari gildiyasining original drama uçun mukofoti (Edvard Xyum)
1985 — «Yoş aktyor» mukofoti oilaviy teleфilmdagi eng yaxşi yoş aktyorga (Dug Skott)
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «На следующий день» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.