Yuqori tabaqaga mansub oltita taniş birga tuşlik qilişga urinadi, lekin ularning heç biri ovqatlanib ulgurmaydi. Har gal haqiqiy yoki öylab topilgan sabablar tufayli rejalar buziladi. Syujet alohida novellalardan iborat bölib, tuş bilan voqelik aralaşib ketadi. Bu surrealistik hikoya burjuaziya hayotini masxara qiladi.
Rejissyor va ssenariy muallifi — Luis Buñuel. Rollarda Fernando Rey, Delphine Seyrig, Michel Piccoli, Stéphane Audran va Jean-Pierre Cassel ijro etgan. Film fransuz komediya, drama va fentezi janrida. Studiya — Greenwich Film Production, davomiyligi 96 daqiqa. Fransiyada 1972-yil sentyabrda premyerasi bölgan, 1973-yilda esa «Oskar» mukofotiga sazovor bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Fernando Rey, Delphine Seyrig, Milena Vukotic
·Ensiklopediyadan
«Burjuaziyaning nozik jozibasi» (fr. Le Çarme discret de la bourgeoisie) — Luis Bunyuel rejissyorligidagi 1972-yilgi film. Surrealizm vositalari bilan zamonaviy jamiyatning ikkiyuzlamaçiligini masxara qiladi. 1973-yilda «Oskar» mukofotiga sazovor bölib, eng yaxşi xorijiy film deb topildi.
Filmning sovet prokatiga 1987-yilda Gorkiy nomidagi kinostudiya dublyaji bilan çiqarilgan.
3Syujet
Film bir-biri bilan takrorlanuvçi syujet orqali boğlangan bir neça novellalardan iborat. Bir-birini yaxşi…
Film bir-biri bilan takrorlanuvçi syujet orqali boğlangan bir neça novellalardan iborat. Bir-birini yaxşi biladigan odamlar guruhi — döstlar, ish hamkorlari, turmuş örtoqlar, sevgililar — birga tuşlik qilişga urinadi. Lekin bu urinişlarning hammasi turli sabablarga köra, baʼzan oddiy, baʼzan mutlaqo bemaʼni sabablarga köra buziladi.
Birinçi novella Tevenolar juftligining, özining tanişi — xayoliy Lotin Amerikasidagi Miranda respublikasining elçisi don Rafael Akosta hamrohligida, Seneşʼal juftligining keçki ziyofatiga borişi bilan boşlanadi. Biroq uy egasi Alisa Seneşʼal hayron bölib, ularni ertasi keçga kutganini va ovqat tayyorlamaganini aytadi.
Notavaqt kelgan mehmonlar Alisani özlari bilan qöşilib, yaqin atrofdagi mehmonxonada birga tuşlik qilişga taklif qiladi. Fransuz oşxonasi taomlari muhokama qilinadi: qovurilgan quyon paşteti (fr. terrine de lièvre), oq vino bilan pişirilgan şilliqqurtlar (fr. escargots à la çablisienne), portvein bilan qovun (fr. melon au porto), ersturgan ikrasi va boşqalar. Menyudagi narxlar arzon, ammo mehmonlar yöq, bu esa kompaniyani bezovta qiladi. Maʼlum böladiki, restoran egasi bir neça soat oldin vafot etgan va uning jasadi yonidagi xonada yotibdi. Xonimlar bu yerda ovqatlanişni xohlamaydi va kompaniya ketib qoladi.
Miranda elçixonasida don Akosta Tevenolar va Seneşʼal bilan elçining diplomatik poçtasida navbatdagi kokain yetkazib berilişi va Marsel mafiyasi bilan yuzaga kelişi mumkin bölgan muammolar haqida gaplaşadi.
Ikki kundan keyin öşa kompaniya Seneşʼallar uyida tuşlik qilişga urinadi, lekin Anri Seneşʼal va uning xotini ovqatga qöşiliş örniga boğga jinsiy aloqa qiliş uçun yugurib ketadi. Mehmonlardan biri ularning yöqligini, kokain bitimi iştirokçilarini hibsga olmoqçi bölgan politsiya kelayotganining belgisi deb izohlaydi. Mehmonlar vahimaga tuşib yaşirinadi. Boğdan qaytib kelgan juftlik hayron böladi. Keyin mahalliy episkopning paydo bölişi tasvirlanadi: u qöşimça daromad topiş uçun Seneşʼallarning boğbonligiga örnaşmoqçi böladi. Keyinçalik episkop syujetda sezilarli örin egallaydi. U oilaviy hikoyasini gapirib beradi: uning ota-onasi margimuş bilan zaharlangan, lekin qotil heç qaçon topilmagan. Film davomida u oğir kasal odamga duo öqiş uçun boradi, ammo bu odam öşa qotil bölib çiqadi; marosimni bajarib bölgaç, episkop ölim oldidagi odamni miltiqdan otadi.
Keyin xonimlar kafeda ötirişga urinadi, lekin u yerda çoy va qahva bilan birga barça içimliklar tugaydi. Ular kutib turganda, bir leytenant paydo böladi va vafot etgan onasining arvohi bilan uçraşuvi haqida hikoya qiladi.
Teatr sahnasidagi tuşlik navbatdagi uriniş Seneşʼalning tuşi bölib çiqadi.
Seneşʼallar uyidagi tuşlik maşqlarga ketayotgan bir guruh zobitlarning paydo bölişi bilan uzilib qoladi. Tuşlikni kutib, mehmonlar giyohvandlik qiladi; şu paytda polkovnik marixuana giyohvand modda emasligini va Vetnamda uni askarlardan tortib generallargaça hammasi çekkanini taʼkidlaydi. Polkovnik kompaniyani öz uyida tuşlik qilişga taklif etadi.
Polkovnik uyidagi tuşlik. Ovqat stoliga taklif kutayotganda erkaklar Miranda elçisi bilan uning mamlakatidagi ahvol haqida suhbat quradi va noqulay savollar beradi: rostdan ham Mirandada kambağal va boy örtasidagi tengsizlik kuçayib, korrupsiya gullab-yaşnayaptimi; rostdan ham hukumat norozilik bildirayotgan talabalarni taʼqib qilib, töliq tsenzura joriy etganmi va şunga öxşaş savollar. Akosta hammasini rad etadi («Ilgari bunday narsa bölgan, boşqa joylardagi kabi, lekin endi bu tugagan, bizda hozir demokratiya bor».); norozilik bildirayotgan talabalarni esa zerikarli paşşalarga öxşatadi va hokazo. Xonim uni töxtatadi va eriga elçini suhbat bilan band qilişni topşiradi. Suhbat janjal bilan tugaydi: polkovnik va elçi örtasida janjal çiqadi, şu jarayonda Akosta tarsakiy yeydi va javoban polkovnikka öq uzadi. Maʼlum böladiki, butun voqea şunçaki Akostaning dahşatli tuşi ekan.
Seneşʼallar uyidagi tuşlik. Politsiya kelib, hammani olib ketadi. Kompaniya bölim binosida turganda, u yerga talabalar norozilik namoyişlari paytida öldirilgan «Qonli serjant»ning arvohi keladi. Içki işlar vaziridan qönğiroq bölgandan keyin komissar hammani qöyib yuborişga majbur böladi.
Seneşʼallarnikida navbatdagi tuşlik Marsel mafiyasining paydo bölişi bilan uziladi. Hammani avtomatdan otib taşlaşadi, faqat stol ostiga yaşiringan Rafael tirik qoladi. U özini tuta olmay, stoldagi qovurilgan qöy oyoğining bir bölagini yaşirinça olmoqçi böladi, şundan keyin avtomatdan öq uzilib, u uyğonadi: hammasi şunçaki dahşatli tuş bölib çiqadi.
Film gap yarmida tugaydi: butun kompaniya nomaʼlum yönalişda şosse böylab ketmoqda.
4Rollarda
Fernando Rey — don Rafael…
Fernando Rey — don Rafael Akosta
Pol Frankyor — mësye Tevenö
Delfin Seyrig — Simona Tevenö
Byul Ojye — Floranş
Stefan Odran — Alisa Seneşʼal
Jan-Per Kassel — Anri Seneşʼal
Jyulyen Berto — episkop Dyufur
Milena Vukotiç — Ines
Mariya Gabriella Mayone — terrorçi ayol
Klod Pieplyu — polkovnik
Muni — dehqon ayol
Fransua Mestr — Deleklyuz, politsiya boşliği
Mişel Pikkoli — vazir
5Tanqid
Fransuz tanqidçisi Mişel Kapdenak (Charles Dobzhynskiy taxallusi) «ötkir ziyraligi va mahorat bilan…

Fransuz tanqidçisi Mişel Kapdenak (Charles Dobzhynskiy taxallusi) «ötkir ziyraligi va mahorat bilan yakunlanganligi» jihatidan filmning Jan Renuarning «Öyin qoidalari» (1939) asari bilan köplab öxşaşliklarga ega, deb hisoblagan. Bunyuel «allaqaçon maʼlum bölgan dekadans belgilari va butun sinfning tanazzulini» körsatadi, lekin buni ajoyib original tarzda qiladi: bugungi haqiqatdan radikal ağdaruvçi tanqid uçun material olib, karikaturaga deyarli universal mazmun beradi. Mohirona qöllanilgan allegorik usul tufayli film özining ğayrioddiy tuzilişini topadi: fars va fojiani, tuş va haqiqatni, şaffoflik va tuşunib bölmaslikni, hikoyaning taşqi soddaligi va mavzuni çuqur oçib berişni birlaştiradi.
6Mukofotlar
1973…
1973
«Oskar» mukofoti
Eng yaxşi xorijiy tildagi film
Fransuz kinotanqidçilari jamiyati mukofoti
Eng yaxşi film
AQŞ Milliy kinotanqidçilar jamiyati mukofoti
Eng yaxşi rejissyor — Luis Bunyuel
Eng yaxşi film
1974
BAFTA mukofoti
Eng yaxşi aktrisa — Stefan Odran
Eng yaxşi ssenariy — Luis Bunyuel, Jan-Klod Karrier
7Nomzodliklar
1973…
1973
«Oskar» mukofoti
Eng yaxşi ssenariy — Luis Bunyuel, Jan-Klod Karrier
«Oltin globus» mukofoti
Eng yaxşi xorijiy tildagi film
1974
BAFTA mukofoti
Eng yaxşi rejissyor — Luis Bunyuel
Eng yaxşi film
Eng yaxşi saundtrek — Gi Villet, Luis Bunyuel
8Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Скромное обаяние буржуазии» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.