The Dressmaker

Voqea 1951-yilda Avstraliyaning Dungatar degan kiçik şaharçasida boşlanadi. Yigirma beş yillik yöqlikdan söng şaharçaga Myrtle Dunnage qaytib keladi. Bir neça yil oldin uni sinfdoşi Stewart Pettimanning ölimida ayblab, bolalar internatiga jönatişgan edi. Tungi avtobusdan moda libosida tuşgan u darhol onasining uyiga yöl oladi. Oldin unga duç kelgan serjant Farrat bilan qisqaça salomlaşadi. Aynan şu politsiyaçi öşa paytda uni uydan olib ketib, internatga jönatgan edi. Myrtle endi uni Tilly deb çaqirişlarini aytadi va tez orada şaharliklar uning qaytganini bilib olişini taʼkidlaydi. Uyda tartibsizlik, ifloslik va badböylik hukm suradi, ona esa öz qizini tanimaydigan aqldan ozgan kampirga aylangan.

Ertalab Tilly golf öynaydi va töplarini şaharliklarning uylariga uradi. Şu payt u bolaligini, unga aytilgan qöpol sözlarni eslaydi. U onasidan uni eslaşni söraydi, çunki şunda özi ham bolaligida nima sodir bölganini eslaydi. Ammo kampir jim turadi.

Tilly avvalo uyda tartib örnatadi va onasini yuvintiradi. Keyin regbi öyiniga ajoyib kiyimda keladi va şaharça jamoasining ğalaba qozonişiga yordam beradi. Şaharliklar hayratda qoladi. Maʼlum böladiki, Tilly u yerda bölmagan yillar davomida tikuvçilikni örganib, endi juda çiroyli kiyim tikmoqda.

Ayol yillar davomida onasiga kim qarab kelganini aniqlaydi. Asta-sekin u serjant Farrat, dorixona egasining keksa xotini va uning yoshi tengi Teddy McSweeney hamda uning aqli zaif akasi bilan döstona munosabatlar örnatadi. Ularning oilasi butun vaqt şu şaharçada yaşagan.

Maktabidagi bolalar maydonçasiga borganida Tilly birdan bolalar uni «Joni ezilgan» deb masxara qilişgani va turli yöllar bilan haqorat qilişgani esiga tuşadi. Stewart esa, yaʼni ölimida uni ayblaşgan öşa bola, uni ataylab ovlab, imkon topilganda kaltaklagan. Darsxona ustozi bularning hammasini körgan, ammo beparvolik bilan derazani yopib qöyardi.

Tilly uyga qaytadi, onasiga ovqat yedirişga harakat qiladi va özining bolasini yöqotganini tan oladi. U Parijda, bir ayol modelyerning yonida tikuvçi bölib işlaganini va öşa ayol uni Balenciaga uyiga tavsiya qilganini aytadi. Molly, yaʼni Tillyning onasi, qattiq ğazablangan holda ötmişdan heç narsani eslamaydi va qizini qotil deb hisoblaydi. Ular orasidagi janjal avjiga çiqqan paytda uyga Gertrude Pratt kiradi. Öyinda Tilly unga ajoyib libos tikib berişni vaʼda qilgan edi. Gertrude libos buyurtma qiladi. Haq evaziga Tilly Gertrudeʼdan öşa kuni Stewartga Tilly qayerda yaşirinib olganini kim aytganini bilib oladi. Gertrude buni özi qilganini tan oladi. Çunki Tillyni urişmagan paytda, Gertrude urilgan.

Şu orada regbiçilar ğalabani nişonlab, baland ovozda va erkin-isqirt xulq bilan ötirişadi. Ular jasoratni sinaş uçun Teddyga topşiriq berişadi. Teddy ham şu jamoada öynaydi. U siçqonlar bilan töla buğdoy silosiga sakrab tuşadi va ularning heç biridan qörqmaydi.

Kunduzi Tillyning oldiga serjant Farrat keladi va poçta olib keladi. Şaharliklar uning ğayrioddiy qiyofasidan şikoyat qilişgan, şuning uçun u içidagi narsalarni tekşiradi. Şunda serjantning asosiy iştiyoqi maʼlum böladi: u ayollar kiyimini tikiş va kiyişni yaxşi köradi. Halok bölgan bolaning otasi Evan Pettiman buni bundan köp yillar oldin bilib qolgan va fojiadan keyin darhol serjantni Tillyni qiyin bolalar internatiga olib borişga majbur qilgan edi.

Keçqurun raqs tuşadi. Gertrude Tillyning tikkan libosini kiyib keladi va hammani, jumladan ilgari unga qaraşni ham istamagan gözal Uilyam Beaumontni ham hayratga soladi. Öşa keçasi Teddy Tillyni va uning onasini kinoga taklif qiladi. U Tillyga yoqadi. Kinodan keyin ular çoy içib uzoq suhbatlaşadi, mast bölgan Molly esa uxlab qoladi. Tilly bolalar uyidan qoçib, Yevropada yaşaganini aytadi. Teddy esa öz oilasini aqli zaif akasi tufayli şahardan haydamoqçi bölişganini aytadi. Teddy Tillyga ğamxörlik qilişni va uni himoya qilişni xohlaydi.

Ertasi kuni ertalab Tillyning yana bir neça mijozi paydo böladi.

Kunduzgi avtobusda şaharga Una Pleasance keladi va köçalarda köplab moda kiyingan ayollarni köradi. Yangi kelgan ayol diplomli tikuvçi bölib çiqadi, uni Evan Pettiman taklif qilgan edi. U öz uyida Una uçun atelye va salon taşkil qiladi. Modaga oid salonning oçilişi Marigold Pettimanga unçalik yoqmaydi. Tozalikka haddan taşqari berilgan bu ayol mehmonlar olib keladigan axlatdan azob çekadi.

Teddy bilan Tilly örtasidagi romantik munosabat avj olişga tayyor. Teddy unga şahardan qoçib ketişni taklif qiladi. Ammo Tilly rad etadi: hamma narsadan qoçib bölmaydi, deydi u.

Gertrude yangi salonda töy libosi buyurtma qiladi, ammo u unga yoqmaydi. Kuyovi keladi va qiz vahima içida Tillynikiga qoçib boradi. Uning ketidan Una ham Tillynikiga kelib, kelinni qaytarib berişni talab qiladi. Gertrude ajoyib keçki köylakda çiqadi va oçiqdan-oçiq Tillyni eng yaxşi tikuvçi sifatida yollaydi. Kuyovi esa onasining dahşatiga, Teddydan töyda sarvar bölişni iltimos qiladi. Teddyga kostyum kerak böladi va u Tillynikiga keladi. Tilly ölçov olayotganda u uni öz töyiga taklif qiladi.

Marigold eriga Una bilan birga bölgan holda duç keladi. Una yiğlab, özining tamom bölganini aytadi. Evan uni tinçlantiradi va ularning uzoq davom etgan yaqin aloqasi oşkor böladi. Xafa bölgan Marigold Tillyning oldiga borib, unga hayratlanarli libos tikib berişni söraydi. Suhbat davomida u öğlini qanday yöqotganini aytadi: bola daraxtdan yiqilib tuşgan emiş. U yana Tillyni olib ketişganini ham eslaydi. Uning öğli Stewart Pettiman edi, Bulah Harridine esa maktabdagi ustoz bölib, bolaning halokatiga guvoh bölganmiş. Tilly Bulahning söroq bayonnomasini qölga kiritadi va uning aynan nima körsatganini bilib oladi: bolani Myrtle öldirgan emiş.

Töy vaqtida Tilly Bulahning oldiga boradi va unga uning öşa yillar oldingi körsatmasini öqib beradi. Körsatmada juda köp nomuvofiqliklar bor, ayol ularni körsatadi. Qörqib ketgan ayol, u yolğon gapirganini va bolaning otasi Evan Pettimandan juda qörqqanini baland ovozda aytadi.

Töyda Gertrude porlab turadi. Tillyning onasi Evanni yoş qizlardan uzoqlaştiradi. Bulah Marigoldʼning yoniga ötirib, Stewart daraxtdan yiqilmaganini, uni Myrtle öldirganini aytadi. Raqs paytida serjant Farrat Tillyga Evanning uni jönatişga haqli bölganini tan oladi, çunki u uning otasi. Marigold barça odamlar oldida Tillyni öğlini öldirişda ayblaydi, janjal çiqadi va serjant Tillyga barça körsatmalarga köra, bolaning yonida öşa paytda faqat u bölganini, şu sababli Stewart ölimining boşqa gumondorlari yöqligini aytadi. Aqli zaif Barney Maxwiney, Teddyning akasi, öşa yerda bölganini va Myrtle çetga çiqqanini aytadi. Umidsizlikka tuşgan Tilly töydan qoçadi, ammo Teddy uni quvib yetib, maktab hovlisiga olib keladi. U Tillyni öşa paytda nima bölganini eslaşga majbur qiladi. Bola Stewart bolalarni boşlari bilan qorinlariga urişni yaxşi körar edi, ularning döstlari esa qöllaridan uşlab turişardi. Ammo öşa safar Myrtle va Stewart yolğiz edi, bola uni maktab devoriga tiradi va heç kim uni uşlab turmagan edi. Bola yana tezlik bilan urmoqçi bölganda, qiz şunçaki çetga çiqadi va bola devorga urilib, böynini özi sindirib oladi.

Tilly va Teddy birga bölişadi. Teddy turmuş qurib, şahardan ketişni taklif qiladi. Ular Tilly bilan donli omborxonada ötirgan paytda, Teddy ilgari qilganidek u yerga sakrab tuşadi, u yerda buğdoy bor deb öylaydi, ammo u yerda sorgo bölib çiqadi va Teddy çökib ketadi. Tilly özini yöqotadi, Teddyni dafn etişadi, hamma motam tutadi. Dökonda ayollar Tillyning ham, onasining ham laʼnatlanganini muhokama qilişadi. Buni eşitgan Molly, Tilly boşlagan işni tugatişga vaʼda beradi. U azob çekayotgan Tillynikiga qaytib, unga otasi haqida gapirib beradi. Bir neça kundan söng Gertrude spektakl uçun kostyumlar buyurtma qiliş uçun keladi. Molly rozi böladi, ammo Tilly rad etadi va ğazabda atrofdagi hamma narsani buzib taşlaydi. Molly esa Tillyda odamlarni özgartiriş qobiliyati borligini aytadi va qizining yana oyoqqa turişiga yordam beriş yölini öylab topadi...