The Exam

Beş öquvçi (Mert, Sinan, Gamze, Kaan va Uluç) mamlakat miqyosidagi oğir universitetga kiriş imtihoniga tayyorlanmoqda. Imtihondan ötiş uçun umidsizlikka tuşgan ular resurslarini birlaştirişga va savollarni öğirlaş uçun yollanma kasbiy öğri/qotil (Charles) xizmatidan foydalanişga qaror qilişadi.

Ularning har biri buning uçun asosli sabablarga ega. Mert uçun universitetga kiriş muhim, çunki u rak kasalligidan vafot etayotgan onasiga şunga vaʼda bergan. U oilaning boşliği bölib, kun köriş uçun qattiq mehnat qiladi, hatto maktabga qatnaşni ham töxtatgan. Şu sababli Mert kiriş imtihonidan öta olmasligi aniq, şuning uçun boşqa yöllarni izlaşi kerak. U Gamzeni sevadi, lekin ilgari unga xiyonat qilgani sababli qiz endi uni maʼqullamaydi. Gamzaning ota-onasi doimiy janjallaşib yurişadi, bu esa qizni ezadi va uni uydan qoçişga undaydi — unga universitetga kiriş zarur. Sinanning politsiyaçi otasi unga yomon munosabatda böladi va u imtihondan ötolmasa, şafqatsiz otasi uni kaltaklaşiga işonç hosil qilgan. Halol va yaxşi öquvçi Kaan ham oilasi bosimi ostida: ular uni şifokor bölişini xohlaşadi. Lekin qançalik mehnat qilmasin, uning maksimalist otasi uçun bu heç qaçon yetarli bölmaydi. Ustiga-ustak, Kaan şifokor bölişni emas, balki bas-gitaraçi bölişni orzu qiladi. Uluçning otasi öğlini doim öqişga çaqiradi, özi kabi kambağal bölib qolmasligi uçun.

Avvaliga döstlar işni qonuniy yöl bilan hal qilişga urinib köradi: öqişadi. Lekin qançalik qattiq öqişmasin, ota-onalarini mamnun qila olmaydi. Darsga va imtihonga bir vaqtda tayyorlaniş mumkin emasdek tuyuladi, çunki ular turli bilimlarni talab qiladi. Ularni — ayniqsa çetda qolgan Mertni — korrupsiyaga botgan direktor Rafet ham taʼqib qiladi, u öquvçilarga qöşimça darslar berişdan imkon qadar köproq pul işlaşni istaydi. Maktab uçun haqiqatan yaxşilik qilişni istaydigan yagona odam — direktorning yordamçisi Zeynep.

Döstlar nihoyat öqituvçi tuşlikka çiqqanida uning sumkasidan matematika testini öğirlaşga qaror qilişadi. Ular amalni puxta rejalaştirib, oxir-oqibat muvaffaqiyatga erişişadi. Biroq ular buning ÖSS — universitetga kiriş imtihonida ularga yordam bermasligini anglab yetişadi. Şunda politsiyaçi otasining buzuqligidan jirkangan Sinan boşqalarga imtihon savollarini öğirlaşni ham rejalaştirişni taklif qiladi. Avvaliga ular maktablarining boy va maşhur bölib ketgan sobiq öquvçisi Levent huzuriga boradi. U ÖSS savollarini öğirlaşga yaqin qolgan, degan miş-mişlar bor edi. Levent ularning niyatini sezib, ularni koyiydi va taşvişli Zeynepga yigitlarga saboq berişda yordam taklif qiladi. Şunday qilib, qahramonlar boşqa yöl topişlari kerak böladi.

Uluç döstlariga bolaligida Britaniya maxfiy agentining hayotini qanday saqlab qolgani va buning mukofoti sifatida Çarlesdan qanday qilib stakan olgani haqida hikoya qiladi. Charles Ulučga agent unga «qarzdor» ekanini aytgan. Şuning uçun Uluç öşa agentni topiş umidida Britaniyadagi barça Çarlesga xat yöllay boşlaydi. Nihoyat, u izlayotgan Çarlesdan javob oladi. Döstlar Çarlesning xarajatlarini tölaş va uni imtihon savollarini öğirlaşga taklif qiliş uçun turli işlar qilib pul yiğa boşlaydi. Charles (Jean-Claude Van Damme) yetib keladi va öğirlik rejasini aytadi. U keçasi binoga kirib, hujjatlarni öğirlaşga muvaffaq böladi va ularni xursand bölgan öquvçilarga beradi. Biroq Kaan savollarga qaraşdan boş tortadi, çunki uning halollik tuyğusi bunga yöl qöymaydi. U qattiq öqigan va ötgan yilgi imtihon savollarini işlab çiqqan edi. Boşqalar javoblarni yod olişni boşlaydi va nihoyat «katta kun» keladi — ular imtihon topşirişadi. Ota-onalar natijalarni kutib taşqarida turişadi va farzandlarining imtihon binosiga kirişini faxr bilan kuzatişadi. Ular savollarni öqiy boşlaşi bilanoq, savollar Charles bergan savollardan farq qilişini tuşunib yetişadi. Maʼlum bölişiça, Charles haqiqatan ham Jean-Claude Van Damme ekan (Kaan samolyot qönganda şunday şubhalangan edi: «U Jean-Claude Van Dammega öxşaydi, bu Çarlesmi, aniqmisiz?»). Uni Charles rolini öynaşga Levent taklif qilgan, çunki ular eski döst. Şunday qilib, öquvçilar — faqat haqiqatan öqigan Kaandan taşqari — halollik va adolat haqida juda oğir saboq oladi. Finalda Mertning onasi u ötirgan deraza röparasidagi boğda skameykadan yiqilib tuşganini köramiz. Mert şoşilib imtihondan çiqib yuguradi, lekin onasini ölgan holda topadi. Film Mertning ölik onasini quçoğiga olişi bilan yakunlanadi.

Butun film davomida ot poygasining lavhalarini köriş mumkin — universitetga kiriş uçun intiliş ot poygasiga öxşaydi, unda faqat eng yaxşi boqilgan va eng yaxşi tayyorlangan otlar ğolib bölişi mumkin, jokeylar esa otlarni şoşiltiriş uçun hamma narsani qiladi, xuddi öqituvçilar va ota-onalar bolalarni itarganidek.

Film Turkiyada universitetga kiriş imtihoni qançalik muhim ekanini va bu «poyga» 18 yoşli yoşlar uçun qançalik çarçatuvçi ekanini körsatadi. Tizim adolatsiz va yetarli emas, deb körsatiladi. Buni Levent Zeynep bilan «jinoyat va jazo» haqida suhbatlaşganda aytadi: «Nega bizning öquvçilarga Dostoyevskiy örgatilmasligini heç öylab körganmisiz? Çunki ularning ongi uyğonib qolişi mumkin».