«The Faculty» (ingl. The Faculty) — amerikalik ilmiy-fantastik komediyali qörqinçli film, rejissyor Robert Rodriguez. Kartina «Saturn» mukofotiga «Eng yaxşi qörqinçli film» va «Eng yaxşi yoş aktyor» nominatsiyalarida, Josh Hartnettning öyini uçun nomzod bölgan. Film IMDb sayti foydalanuvçilari fikriga köra, eng yaxşi 500 ta qörqinçli film röyxatida 432-örinni egalladi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jordana Brewster, Clea DuVall, Laura Harris
3Syujet
Voqea Ogayo ştatidagi Harrington örta maktabida bölib ötadi. Asosiy qahramonlar öquvçilar: fotograf Kayси,…
Voqea Ogayo ştatidagi Harrington örta maktabida bölib ötadi. Asosiy qahramonlar öquvçilar: fotograf Kayси, maktab futbol jamoasi kapitani Stan, uning sevgilisi va çeerleader guruhi kapitani Delayla, giyohvand moddalar sotuvçisi Zik, gotik uslubdagi Stokli hamda Meribet ismli yangi öquvçi.
Film murabbiy va missis Olson direktorni — missis Dreykni hujumga uçratişi bilan boşlanadi. Keyinçalik maʼlum böladiki, ular direktorni öz tanalarida allaqaçon mavjud bölgan parazit bilan zararlagan. Bu parazit öqituvçilarda qayerdan paydo bölgani aniqlanmaydi, bu şunçaki berilgan narsa sifatida qabul qilinadi.
Futbol maydonida Kayси ğalati liçinkani topadi. Biologiya darsida yigit topilmani öqituvçisi — mister Ferlongga körsatadi. U bu parazitni yangi tur deb hisoblab, uni universitetga yuborişni rejalaştiradi, ammo organizm uning barmoğini çaqadi.
Stan duşda keksa öqituvçi missis Brummel (Mrs. Brummel) bilan töqnaş keladi. U özini juda ğalati tutadi, yordam söraydi va oğir jismoniy holatda böladi. Kayси buni ham köradi va yordam çaqiriş uçun yuguradi. Direktor Stan va Kayсини işontiradi, missis Brummelda onkologik kasallik bor.
Kayси va Delayla öqituvçilar xonasiga maktab gazetasi uçun material izlab, ruxsatsiz kirib olişadi. Öqituvçilar kelganda, ular kiyim şkafiga yaşirinadi va kirib kelgan missis Olson bilan murabbiyning suhbatini tasodifan eşitib qolişadi. Ular missis Brummelning ölimi haqida gaplaşadi: «uning organizmi juda eskirgan edi», şu payt hamşira Harper kirib keladi. Öqituvçilar unga hujum qilişadi, Kayси va Delayla esa şkafda missis Brummelning jasadini topişadi, ammo şovqin qilib özlarining borligini oşkor etib qöyişadi. Murabbiyni urib yiqitgan öquvçilar qoçib ketişadi va koridorda tarix öqituvçisi hamda direktor miss Dreyk bilan uçraşib, ulardan yordam söraşga urinişadi. Ammo hamşira öqituvçilar xonasidan hujumçilar bilan birga xotirjam çiqadi va bolalar uning hammasi joyida ekanini körişadi. Biroq öşa keçqurun Kayси ota-onasi va ikki politsiyaçi bilan birga maktabga qaytadi. Politsiyaçilar şkafni tekşiradi, ammo jasadni topişmaydi. Miss Dreyk politsiyaçini kabinetga taklif qiladi, u yerdan kuraş ovozi eşitiladi, lekin bir neça soniyadan söng ofitser va direktor heç narsa bölmagandek kabinetdan çiqib kelişadi. Politsiyaçi biroz yalpayib yuradi va Kayси unga ham hamşiraga öxşaş narsa yuz berganini tuşunadi. Ota-onalar öğllarini giyohvandlikda gumon qilişadi. Kayси maktabga qaytişdan boş tortadi, ammo otasi qatʼiy turib, öğlini şaxsan kollejga olib boradi.
Ertalab talabalar navbat bilan direktorning oldiga çaqiriladi. Kayси köpçilik bolalarning xulqi özgarganini payqaydi. U sektantlik haqida taxmin qiladi.
Delayla bilan birgalikda ular yordam söraşga qaror qilib, hammasini Stokli va Stanga aytib berişadi. Törtalasi biologiya xonasiga kirib, akvariumda saqlanayotgan organizmni tekşirişga kelişadi. Parazit yöq. Öquvçilar bu yerda kosmik mehmonlar bölişi mumkinligini taxmin qilişadi.
Şu paytda Zik Meribetni omborxonaga olib kiradi, giyohvand moddalari uçun kimyoviy moddalar oliş maqsadida. Tasodifan ular törttasining bu çalkaşlik sabablari haqidagi suhbatini eşitib qolişadi, ammo bu ularda faqat kulgi uyğotadi va ular tört öquvçini masxara qiliş uçun xonaga kirişadi. Şu quvnoq damda xonaga mister Ferlong kirib keladi. Bolalar unga kosmik mehmonlarning bosqini haqidagi taxminlarini aytib berişadi va taşqariga çiqişga urinişadi, lekin Ferlong ularga hujum qiladi. Zik öqituvçining barmoqlarini kesib taşlaydi va ularning örnida parazit tomonidan almaştirilgan qizil iplarni köradi. U giyohvand modda solingan ruçkani öqituvçining köziga tiqib, uni zararsizlantiradi. Talabalar şoşilib xonadan çiqib, qurol — «qurol»ni köpaytiriş uçun Zikning oldiga borişadi. Kayси Ferlongdan tuşgan parazitlardan birini bankaga solib oladi.
Zik özining giyohvand moddalar laboratoriyasini körsatadi. Ferlongning liçinkasi bilan tajriba ötkazar ekan, uning bir qismini tajriba kalamuşi Oskar qafasiga joylaydi. Parazitning bir bölagi suyuqlik bilan tegişi bilanoq kalamuşga hujum qiladi va bir neça soniyadan keyin Oskarni öz nazoratiga oladi. Zik kalamuşni öldirib, uni parçalaydi va liçinkaning bir qismidan bir neça soniya içida töliq mavjudot ösib çiqqanini, u mezbon tanani egallab, uni boşqarganini körsatadi. Tajriba şuni körsatadiki, «Scat» (ingl. scat) nomli diuretik giyohvand modda liçinkalarni quritadi va şu tariqa ularni öldiradi, çunki, maʼlum bölişiça, bu bosqinçilar yaşaşi uçun suv hayotiy zarur. Begonalarni öz orasidan aniqlaş uçun talabalar har biri bir doza qabul qilişga qaror qilişadi. Delayla begona ekanligi maʼlum böladi: u uskunalarni buzib, qoçib ketadi. Talabalar begonalarning yetakçisi bölişi kerakligini anglab, «malika»ni öldirişga, şunda odamlarni liçinkalardan xalos qilişga kelişib olişadi. Guruh «malika» miss Dreykdan boşqa emas, degan xulosaga keladi.
Talabalar maktab sport zaliga yetib borişadi. Kutilmaganda miss Dreyk paydo böladi va Kayси bilan Stan uni törga örab, giyohvandlik moddasini nafas olişga majburlamoqçi bölişadi. Direktor rad etadi, Kayси esa u harakatsiz turgan paytda unga ruçkani sançiş imkoniga ega bölmaydi. Zik uni revolverdan otib öldiradi. Ammo öq uzilganidan keyin miss Dreyk qayta tiriladi, Meribet esa uning ustiga bankadagi barça «Scat»ni tökib, aniq öldiriş uçun harakat qiladi. Şunday qilib, maktab öquvçilarining qölida deyarli dori qolmaydi: jami 2 ta «ruçka» va Zikning maşinasida qoldiq bor, xolos. «Malika» ölganiga işongan Stan odamlarning soğ-salomat va parazitdan xoli ekanini tekşiriş uçun futbol maydoniga yöl oladi va bitta «ruçka»ni olib ketadi. Ammo jamoa va murabbiy oldiga kelganida u ularning osmonga yuzlarini qaratib turganini va yuzlaridan çiqqan «qizil iplar» yomğir suvini sörib olayotganini köradi. Stan qaytib yugurib kelib, Stoklidan uni içkariga kiritişni söraydi. Qiz eşikni deyarli oçadi, ammo bolalar Stanni yana giyohvand moddani nafas olişga undaşadi. Kayси unga sönggi «ruçka»ni eşik ostidan uzatadi. Stan sönggi soniyada «Scat»ni yuzi oldida, Stokli köz öngida tökib yuboradi. Bolalar uning zararlanganini tuşunib, Stan qoçib ketadi.
Zik bilan Kayси xavfli reydga çiqişadi: fotograf yem vazifasini bajaradi, uning ortidan murabbiy boşçiligidagi futbol jamoasi va Stan quvadi, ikkinçisi esa maşinasiga muvaffaqiyatli yetib boradi, ammo yukxonada bitta ham «ruçka» qolmagan böladi. Yölda öqituvçi miss Byork boşini kesib taşlab, Zik salondan bir neça «ruçka» olib, maktabga yuguradi.
Şu orada maʼlum böladiki, haqiqiy «malika» miss Dreyk emas, Meribet ekan. U Stokliga hujum qiladi, qiz esa Kayси bilan birga boşqa xonaga qoçmoqçi böladi, ammo ular basseyn atrofidan yugurişga majbur bölişadi. Meribet esa yirtqiç qiyofasida basseynga sakrab tuşadi. U Stokliyni suvga tortib, uni zararlaydi.
Qaytib kelgan Zik Meribetni özgarişdan keyin yalanğoç holda topadi. U Zikning uyida giyohvand kukun bilan ötkazilgan tekşiruvdan qanday ötganini aytadi: burun teşiklarini membranalar bilan yopib, «ruçka»ning pastki qismini tentaklari yordamida buray olgan, şunda kukun boşqa tomondan tökilgan. Köp ötmay Zik kuraşda huşidan ketadi, Kayси esa «Scat»ning qolgan qismi bilan Meribetni yirtqiç qiyofasida tuzoqqa boşlaydi — tomoşabinlar örinlari joylaşgan platformani yiğiş mexanizmini işga tuşiradi. Yirtqiç qisilib qolganda, u uning köziga qolgan barça «ruçka»larni tiqadi. «Malika» halok böladi, qurbonlarni zararlagan barça liçinkalar kabi.
Epilog: bir oy ötgaç, kollejda hammasi öz örniga tuşadi. Kayси maşhur bölib, Delayla bilan uçraşa boşlaydi, gotik uslubdan voz keçgan Stokli esa Stan bilan uçraşmoqda. Zik futbol jamoasiga yozilib, öziga ham sevgili topadi — «boşini kesib taşlagan» öşa öqituvçi miss Byork bilan.
4Filmdagi allyuziyalar
Kayси Stokli bilan suhbatda, uning fikriça, kosmik mehmonlar haqida haqiqat mavjud bölgan filmlarni eslatadi:…

Kayси Stokli bilan suhbatda, uning fikriça, kosmik mehmonlar haqida haqiqat mavjud bölgan filmlarni eslatadi: «The X-Files» («Maxfiy materiallar»), «The Unearthly» (1957-yilgi film), «Men in Black» («Qora kiyimdagi odamlar»), «Sçindlerʼs List» («Şindler röyxati»).
Kayсининг fikriça, bevosita kosmik mehmonlar bölişi mumkin bölgan rejissyorlarning familiyalari eslatiladi: Spielberg, Lucas, Sonnenfeld, Emmerich.
Amerikalik nasriy yozuvçilarning ikkita ilmiy-fantastik romani köp marta eslatiladi: Jack Finneyning «Body Snatçers» («Tana öğrilari») va Robert Heinleinning «Puppet Masters» («Qöğirçoq ustalari», «Puppet Masters» nomi bilan ham tanilgan).
Direktrisa Dreykning familiyasi Dreyk tenglamasiga işora — Somon yölidagi galaktikada odamlar bilan aloqaga kirişi mumkin bölgan sivilizatsiyalar sonini hisoblaş formulasi.
Delayla Profit ismi bir vaqtning özida ikkita allyuziyani öz içiga olişi mumkin: birinçidan, bu Muqaddas Kitobdagi Dalila (ingl. Delilah) ismining ingliz varianti — «Isroil hakamlari kitobi»dagi, Samsonning duşmanlari tomonidan sotib olingan va uning halokatiga sabab bölgan makkor filistimlik ayol; ikkinçidan, Profit (ingl. Profit) familiyasi «payğambar» (ingl. prophet) sözining omonimi hisoblanadi.
«Terminator 2: Judgment Day» filmiga işora nafaqat Robert Patrik obrazida, balki Elijah Wood qahramonining familiyasida ham bor: «Terminator» seriyasidagi Sara va Jon Connorlar ham şu familiyani olib yurişgan. Bundan taşqari, Jon Connor (ingl. John Connor) rolini aktyor Edward Furlong ijro etgan va aynan şu ism «The Faculty» filmida Jon Styuart qahramoniga berilgan (ingl. Prof. Edward Furlong).
5Tanqid
Yetakçi naşr «Variety» filmning premyerasiga bağişlangan, 1998-yil 27-dekabrdagi maqolasida «The Faculty»ni…

Yetakçi naşr «Variety» filmning premyerasiga bağişlangan, 1998-yil 27-dekabrdagi maqolasida «The Faculty»ni «dinamik, öz kuçli va zaif tomonlarini yaxşi biladigan janr çiqindisining birinçi darajali bölagi» deb ataydi (ingl. a rip-snorting hunk of giddy, self-aware genre traş). Rejissyor va ssenariy muallifi birgalikda «umuman ijtimoiy ahamiyatga ega bölmagan filmni şunday bir şirinlikka aylantirganki, "The Faculty" kino makulaturasining klassikasi bölib qolişi mumkin» (ingl. Together, they make a complete lack of socially redeeming value seem so much fun that "The Faculty" might well become a pulp classic). Naşr filmni «yuqori tezlikdagi sayr» (ingl. E-ticket ride) deb maʼqullaydi va rejissyor hamda ssenariy muallifining «mazmundan ustun uslub» va «film-filmga havola» (ingl. style-over-substance, movies-referencing-movies) kabi asosiy xususiyatlarini taʼkidlaydi. Kino tanqidçilarini «madaniylikning zanjirband itlari» deb atagan naşr filmga berilgan salbiy baholardan afsuslanadi. Syujet ğayrat bilan tez, ammo şu bilan birga mukammal hisoblangan qadam bilan rivojlanadi (ingl. Filmʼs pace is frantic yet so well-engineered). Naşrning fikriça, «The Faculty» «faqat filmni körganlar tuşunadigan kino hazillari, boş rollarga jalb etilgan yoş aktyorlarning jozibali öyini va kuçli sayyohlik» aralaşmasidir (ingl. a canny cocktail of cineastic in-jokes, affectionate teenploitation and high-octane suspense). Naşr fikriça, film ğoyaviy mazmuni böyiça bir vaqtning özida anʼanaviy qadriyatlarni tarğib qiliş, yengil giyohvand moddalarni isteʼmol qiliş va gomofobiyaga qarşilik körsatişga olib keladi (ingl. pro-recreational drug, pro-scholastic and anti-homophobic). «Variety» şarhni filmning nomi bilan mazmuni örtasidagi birlikdan voz keçganini va «mohirona hamda öziga xos asar» ekanini taʼkidlab yakunlaydi (ingl. crafty and distinctive enough).
«New York Times» jurnali «No Chance of Tenure» (Lavozimni saqlab qoliş imkoniyati yöq) maqolasida «The Faculty»ni «heç qanday yangilik oçmaydigan örtamiyona ilmiy-fantastik qörqinçli film» deb ataydi (ingl. This mediocre sci-fi horror film about an Ohio high school being taken over by thirsty space aliens intent on world domination breaks no new ground). Maqola muallifi filmning ikkinçi darajaliligidan şikoyat qiladi va uni «Invasion of the Body Snatçers», «Alien» hamda «Scream» bilan soliştiradi.
«Unreality» jurnalining «The Faculty: The Awful Movie That Launched a Thousand Careers» (Faculty: ming karyerani boşlab bergan dahşatli film) sarlavhali maqolasida hikoyaning past sifati bilan rollarni ijro etuvçi yulduzlar tarkibi örtasidagi kontrast taʼkidlanadi. «The Faculty» B toifadagi film (ingl. a B-movie), yaʼni janrli kino bölib, jurnalist köpinça uni oddiygina aqli zaif odamlar uçun film deb hisoblaydi (ingl. just plain retarded), ammo u filmda yulduzlar «tölib-toşib yotganini» (ingl. absolutely star-studded) taʼkidlaydi.
Ilmiy fantastika, fentezi va ğayritabiiy qörquvlarga bağişlangan «Syfy Wire» jurnali 2017-yil 15-noyabrdagi «57 mysli, men "The Faculty"ni tomoşa qilayotganimda paydo bölgan» (ingl. "57 thoughts I had while watching the Faculty") maqolasini eʼlon qildi, unda muallif rejissyor filmni ataylab kutilmagan yönalişda suratga olganiga işonç bildiradi. Köpgina personajlarning xulqi mantiqsiz körinadi va hayratlanarlisi şundaki, bu filmga öziga xoslik bağişlaydi, buning uçun rejissyorga hatto kadrga «yalanğoçlik» kiritişning hojati ham bölmagan (ingl. Nothing like boobs in the fourth act to wake you up). Kevin Uilyamsonning dialoglari esa hazil-mutoyibaga boy (ingl. a lot of quippy dialogue).
«IndieWire» axborot-yangiliklar onlayn jurnali Elijah Wood bilan 2015-yil 18-sentyabrdagi intervyusini «Elijah Wood janrli kino yordamida "Uzuklar hukmdori" yukidan qanday xalos böldi» (ingl. How Elijah Wood Overcame the Baggage of 'The Lord of the Rings' With Genre Films) sarlavhasi ostida eʼlon qildi. Vud ilmiy fantastika va xorrorni öz içiga oluvçi janrli kinoga bölgan munosabati haqida gapirib, qörqinçli janr «uzoq vaqt, heç bölmaganda "The Faculty"dan boşlab, AQŞda juda ham nohaq haqoratlangan janr bölib qoldi» deb fikr bildiradi (ingl. For a while, the horror genre in the U.S. — at least, from "The Faculty" on — was really a much-maligned genre). Yoşlar qörqinçli janrini hamma öziça ekspluatatsiya qilgan, bu çöqqisi «Kevin Uilyamson portlaşi» (ingl. the Kevin Williamson explosion) nomi bilan ataladigan davrga töğri kelgan. Aktyor şuningdek, rejissyordan «qiziqarliroq narsa» kutganini, ammo bu «qiziqarlilik» faqat filmning oxiriga yaqin namoyon bölganini tan olgan (ingl. I knew heʼd do something interesting. But that was really coming at the tail-end of that horror film scene.).
DVD va VHS naşrlarida Fox-TV, CNN va maşhur Daily Mirror naşrlari şarhlaridan parçalar körsatilgan:* «Common Sense Media» saytining bahosi — «bolalarga media va texnologiyalar dunyosida muvaffaqiyatli rivojlanişda yordam berişga qaratilgan yetakçi mustaqil notijorat taşkilot» (ingl. the leading independent nonprofit organization dedicated to helping kids thrive in a world of media and technology), 5 balldan 2 ball, bundan taşqari, saytdagi şarh ota-onalarga körsatma şaklida berilgan, musiqiy qator esa «dahşatli» deb tavsiflangan, 90-yillardagi dahşatli guruhlarning qöşiqlaridan iborat bölib, ular «tegmasligi kerak bölgan qöşiqlarni qayta ijro etgan» (ingl. a soundtrack sprinkled liberally with horrible '90s bands covering songs they should have left alone):
Fransuz portali «AlloCiné» filmning reytingini eʼlon qildi: 5 balldan 2,9 ball, 7416 ovoz beruvçi fikriga asoslangan. Professional tanqidçilarning reytingi: 9 ta maqolaga asoslangan 5 balldan 3,4 ball:
«Ciné Live» reytingi 5 balldan 4;
«Le Parisien» reytingi 5 balldan 4;
«Mad Movies» reytingi 5 balldan 4:
«Première» reytingi 5 balldan 4:
«Télérama» reytingi 5 balldan 4:
«Cinopsis.com» reytingi 5 balldan 3;
«Le Monde» reytingi 5 balldan 3:
«Studio Magazine» reytingi 5 balldan 3;
«Çronicʼart.com» reytingi 5 balldan 2:
IMDb reytingi 10 balldan 6,5 ball, 99 933 ovozga asoslangan. Saytda 500 ta foydalanuvçi şarhi va 161 ta professional tanqidçi şarhi eʼlon qilingan. Şuningdek, portal professional tanqidçilarning 19 ta maqolasiga asoslangan metaskor (ingl. metascore) 61 ballni (Metacritic saytidagi maʼlumotlarga köra) ham eʼlon qiladi:
6Prokat
AQŞda film $40 283 321 yiğdi, şulardan $11 633 495 birinçi prokat dam oliş kunlarida. Bu körsatkiç filmga…
AQŞda film $40 283 321 yiğdi, şulardan $11 633 495 birinçi prokat dam oliş kunlarida. Bu körsatkiç filmga 1998-yildagi kartinalar orasida 50-örinni egallaşga imkon berdi, u «Pleasantville» va «I Still Know What You Did Last Summer» kabi filmlar örtasida joylaşdi.
7Saundtrek
«Another Brick in the Wall (Part 2)» — Class of…
«Another Brick in the Wall (Part 2)» — Class of '99
«The Kids Arenʼt Alright» — The Offspring
«Iʼm Eighteen» — Creed
«Helpless» — D Generation
«Schoolʼs Out» — Soul Asylum
«Medication» — Garbage
«Haunting Me» — Stabbing Westward
«Maybe Someday» — Flick
«Resuscitation» — Sheryl Crow
«Itʼs Over Now» — Neve
«Changes» — Shawn Mullins
«Stay Young» — Oasis
«Another Brick in the Wall (Part 1)» — Class of '99
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Факультет (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

