Hmm, I need to be careful: the heading list here doesnʼt include "Kiriş" — I should not add headings. Let me produce the translation directly.
"Девушка с далёкой реки" — советский чёрно-белый немой фильм режиссёра Евгения Червякова, снятый на киностудии «Совкино» в 1927 году. Вышел на экраны 15 мая 1928 года.
Boşqa nomi — «Qoğoz lenta».
Фильм ... (translate below)
Я перевожу полностью:
Фильм «Девушка с далёкой реки» — sovet qora-oq sokin (nemoy) filmi, rejissyor Yevgeniy Çervyakov tomonidan «Sovkino» kinostudiyasida 1927-yilda suratga olingan. 1928-yil 15-mayda ekranlarga çiqqan.
Boşqa nomi — «Qoğoz lenta».
Uruş yillarida film yöqolgan deb hisoblanadi. Rossiyaning yöqolgan 102 ta eng muhim filmlari röyxatida film 1-örinni egallaydi.
1Rollarda
Roza Sverdlova
2Syujet
Qizni Çijok bobosi tarbiyalagan. U unga savodxonlikni va telegraf bilan işlaşni örgatgan. Bobo halok bölgan,…
Qizni Çijok bobosi tarbiyalagan. U unga savodxonlikni va telegraf bilan işlaşni örgatgan. Bobo halok bölgan, qiz yolğiz qolgan. Telegraf olti yil davomida har kuni unga katta dunyodan yangiliklar yetkazib turgan. U mamlakatdagi buyuk işlar haqida bilib olgan. Bir kuni posbon kulbasi devorida bolalar çizgan «Lenin» tasviri paydo bölgan.
Lenin qizning xayoliy suhbatdoşiga aylangan. Qizda Moskvaga borib, rahbarni köriş orzusi paydo bölgan. Kulbada qiz Leninning soğliği haqida xabarlarni oladi va uning vafoti haqidagi xabarni qabul qiladi. Çijok Leninning ölganini bilganda, u larzaga tuşadi va kimningdir yordamini izlab yuguradi.
«Ayiq burçagi»dan kelgan telegrafçi qiz Moskvaga sayohat qiliş orzusini amalga oşiradi. U yerda haşamatli reklamalarni va bezatilgan nepmanlarni köradi. Qiz sarosimaga tuşib, könglida umidsizlik paydo böladi.
Lekin tösatdan köçani komsomolçilarning bayram namoyişi töldiradi. Çijok Kreml fonida tribunadan sözga çiqadi. Butun maydon unga qarsak çaladi.
Qizning umidsizligi örnini qizğin iştiyoq egallaydi. Uzoq daryo böyidagi ölkasiga qaytib, u katta quriliş boşlanganini köradi. U öz mehnati umumiy buyuk işning bir qismi ekanini tuşunadi.
Film oxirida toğlar içida qazilgan tunnel böylab ketayotgan poyezd körsatiladi. Oldingi parovozda Leninning portreti bor.
NEP yillari. «Ayiq burçagi»dan kelgan telegrafçi qiz Moskvaga borişni orzu qilgan. Qisqa nuqta va çiziqlarni öqib, qiz mamlakatda sodir bölayotgan buyuk işlar haqida bilib borar va öz hayotidan qanoatsizligi kundan-kunga ortib borardi. Nihoyat u sevimli orzusini amalga oşirişga muvaffaq böldi — Moskvaga yetib keldi. Şahar uni reklamalarning sovuq yaltiraşi bilan kutib oldi. U yer-bu yerda bezatilgan nepmanlar körinadi. Qiz töliq sarosimada qolgan paytda, köçani tösatdan komsomolçilarning bayram namoyişi töldirdi. Umidsizlik örnini qizğin iştiyoq egalladi. Tuğilgan joyiga qaytib, u ölkasini ketganidagidek emas, balki boşqaça kördi: uzoq daryo böyida katta quriliş boşlangan edi. Telegrafçi qiz yana apparati oldiga ötirdi, öz mehnati umumiy işning bir qismi ekanini anglab.
3Rollarda
Roza Sverdlova — Çijok, temir yöl posboni…
Roza Sverdlova — Çijok, temir yöl posboni nevarasi
Vladimir Romaşkov — Çijokning bobosi
Pyotr Kirillov — Aleksey, tunnel posboni
Mixail Gipsi — ovçi
Aleksandr Gromov — notiq
Boris Şlixting — nepman
Vladimir Grebnev — epizod
va boşqalar
4Tanqid
Kino tanqidçisi Vladimir Nedobrovo bu kartinani «nafaqat sovet, balki jahon kinematografining eng ajoyib…

Kino tanqidçisi Vladimir Nedobrovo bu kartinani «nafaqat sovet, balki jahon kinematografining eng ajoyib lentalaridan biri» deb hisoblagan va «u kinematografiya tarixiga janrning boşlanğiç nuqtasi sifatida kiradi» degan. U yana tasdiqlagan: «Bu lenta, avvало, Çervyakovning ixtiroçi, yangi janrlar öylab topuvçi va kinematografik asar tuzilişining yangi usullarini izlovçi ekanini körsatdi».
Teatrşunos Stefan Mokulskiy yozgan: «U rivojlanişda bizning kinematografiyamizning yangi bosqiçini belgilaydi» va «lirik sheʼrni qabul qilişdan olingan taassurotga öxşaş taassurot uyğotadi». U alohida taʼkidlagan: «Heç qanday yozuvsiz, lekin quvonç, mastlik, hayot, kuraş, ijodga bölgan jonli irodaning ösişini yorqin körsatuvçi sözsiz nutq, birinçi may manevrlarining parallel montaj qilingan kadrlari bilan hissiy taʼkidlangan, xuddi şunday dinamik ösişni beruvçi nutq» filmning «lirik keskinligining çöqqisi» bölgan.
Kinoşunos Adrian Piotrovskiy qayd etganki, kartinaning maqsadi — «bevosita hissiy kötarinkilik uyğotiş, lirik hamdardlik tölqini bilan yuqtiriş». Tanqidçi yozgan: bunga «lirik manzaralar» va tomoşabin tasvirlarining qatʼiy ritmik almaşinuvi işlatilgan: «Qahramon orzulari uzun sahnalarda yoyilgan, uning hayajonli yuzi yirik planlarda ekranni egallaydi, keçki poytaxtning fantastik buzilgan manzarasi, proletar bayramining şodligi, bulutlarga öralgan toğlar va şaffof daşt daryolari manzaralari — film aynan şu tasvirlarning qatʼiy ritmik almaşinuviga asoslangan». U yana tasdiqlagan: «Çervyakovning „Uzoq daryo qizi“ degan birinçi kartinasi ham öziga xos va yangiça uslub belgilari bilan ajralib turadi» va filmdan keyin «Çervyakov har bir yangi kartinasini ikki baravar eʼtibor bilan kutib olişga haqli».
Biroq boşqa sovet tanqidçisi Konstantin Feldman retsenziyasida yozgan: «Menimça, bizning oldimizda ham kinoning, ham bugungi tomoşabinimiz madaniyati uçun bir oz erta bölgan «nafislik» turibdi». Sanʼatşunos Boris Alpers filmni «jiddiy ijtimoiy mavzu sentimental «qattiqqöl» romans tiliga ötkazilgan» deb tanqid qilgan.
Kino tarixçisi Nikolay Lebedev filmni şunday baholagan: «…Çervyakov hissiyotli, ehtimol biroz sentimental, lekin iliq va hayotni tasdiqlovçi, muloyim lirik kinopovest yaratadi. „Uzoq daryo qizi“ nafaqat yangi janr, balki oddiy sovet odamlarini tasvirlaşga yangi poetik yondaşuv uçun ham boşlanğiç böldi».
Kino tanqidçisi Stella Gureviç filmda «texnik nafislik ham, ötkir syujet töqnaşuvlari ham yöq» ekanini, film esa «içki hissiy harakat asosida qurilgan» ekanini qayd etgan. U yozgan: «Orzu mavzusi asta-sekin, baʼzan deyarli elegik ohangda oçiladi». Gureviç taʼkidlagan: «…Çervyakovning birinçi mustaqil (va muallifлик) filmi „Uzoq daryo qizi“ tanqidçilarni nafaqat sarlavhalarda dialoglarning deyarli töliq yöqligi, balki boş qahramonga berilgan uzun sözsiz nutq borligi bilan hayratga soldi».
Kinoşunos Nikolay Yefimov kartina «ulkan hissiy taassurot qoldirgani»ni yozgan. U tasdiqlagan: «Kartina … öşa zamonlarda betakror edi. Jahon kino sanʼatida uning salaflarini topiş qiyin». U yana yozgan: «Biz yorqin, hayajonli tomoşani kördik. Bu yerda sheʼriyatdan köra ekspressionizm köproq edi».
Kino tanqidçisi Rostislav Yurenev kartina haqida yozgan: «Uning hamma tomonidan tan olingan öziga xosligi, asliyatligi nimada edi? Nomaʼlum gazeta retsenzentlaridan tortib olim teatrşunos S. S. Mokulskiy va antik davrning eng nozik bilimdoni hamda kino işlab çiqarişning donişmand rahbari Adrian Piotrovskiygaça — barçasi bir ovozdan javob berdilar: hayajonli lirizm, samimiy hissiyot, haqiqiy poetiklik. Tanqidçilar yangi janr — kinopoema oçilişi haqida gapira boşladilar…». U tasdiqlagan: «Kim biladi, agar „Uzoq daryo qizi“ saqlanib qolganida, Çervyakovni hozir avtor kinematografining asosçisi darajasiga kötarişgan bölardi».
Tanqidçi Yakov Butovskiy «lirik kinopoema» janrida suratga olingan filmni Çervyakov ijodida asosiy deb atagan va operator Belyayevning hissasini yuqori baholagan; u «özini yetuk va öziga xos usta sifatida körsatgan».
Kino tanqidçisi Pyotr Bagrov «„Uzoq daryo qizi“ning dahşatli taʼsiri»ni qayd etgan va uni rejissyor Çervyakovning «Mening öğlim» va «Oltin tumşuğ» filmlari bilan birga uçta eng muhim asaridan biri deb hisoblagan.
Kinoşunos Irina Graşçenkovaning kitobida şunday körsatiladi: «Butun film optimizmga töla, çuqur lirik ohang ijtimoiy pafosni yumşatgan, qahramon bilan bunday samimiy, mehribon aloqaga, ehtimol, heç bir rejissyor erişmagan … Roza Sverdlova, jozibali, organik, jonli, filmning ajoyib lirik olamining markaziga aylangan».
5Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Девушка с далёкой реки» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.