«Quyoş şahzodasi» (yap. 太陽の王子 ホルスの大冒険, Taiyō no Ōji: Horusu no Daibōken, tarjimasi: «Quyoş şahzodasi: Xols sarguzaştlari») — 1968-yilda yaratilgan multfilm. Rejissyori va postanovkaçisi Isao Takahata. Loyihalarda maşhur rassom Hayao Miyazaki ham iştirok etgan; bu uning birinçi multfilmi edi. Film Miyazaki bilan Takahataning birinçi hamkorlik ishi böldi. Anime uç yil davomida yaratildi; Yaponiyada premyera 1968-yil 21-iyulda bölib ötdi.
1Rollarda
2Syujet
Voqea Skandinaviyada, temir davrida sodir böladi. Xols ismli bola dengizning çöl sohilida, eski singan…
Voqea Skandinaviyada, temir davrida sodir böladi. Xols ismli bola dengizning çöl sohilida, eski singan kemada, qariyb otasi va yagona dösti — kiçkina ayiqça bilan yaşaydi. Bir kuni u dahşatli qor börilari bilan jang qiladi va ğalaba qozonadi, lekin tasodifan toş devni — Yer Egasi Mogni uyğotib qöyadi. Mogning iltimosiga köra Xols uning yelkasidan tikanni suğurib oladi, bu esa eski zanglagan qiliç bölib çiqadi. Devning oğzidan bola başorat haqida eşitadi: qiliçni suğurib olgan kişi yovuz sehrgar Gryunvaldni yengib, Şimol Şahzodasi böladi.
Xolsning otasi oğir kasal bölib, töşakdan turolmaydi. Ölim oldidan u öğliga aytadiki, bir vaqtlar ular uzoq şimoliy qişloqda yaşaşgan, lekin sehrgar Gryunvald odamlarning yuragiga ğazab va nafrat solgan; qonli uruşlar boşlangan, şunda ota Xols bilan birga, hali juda kiçkina bölgan öğlini kamida saqlab qoliş uçun qişloqdan qoçib ketgan. Endi u Xolsdan odamlarning oldiga qaytişni va ular bilan birga sehrgarga qarşi kuraşişni söraydi. Otasini dafn etgaç, Xols ayiqçani olib, odamlarni izlaşga çiqadi. Yölda bolani özi Gryunvald uçratadi; u Xolsni öz ukasi bölişga taklif qiladi, lekin bola rad etadi, şunda Gryunvald uni jarlikdan daryoga taşlaydi. Biroq Xols halok bölmaydi: oqim uni qişloqqa olib keladi va u yerda odamlar uni qutqarişadi. Ozdan söng u Gryunvald yuborgan ulkan baliqni öldirgaç, öşa yerda qahramonga aylanadi. Mağlubiyatdan xabar topgan Gryunvald qişloqqa hujum qiliş uçun qor börilari tödasini yuboradi. Xols qişloq aholisi bilan birga jang qiladi va börilarni quvib, köl böyidagi taşlab ketilgan qişloqqa boradi, u yerda gözal Xilda bilan tanişadi. Uning qöşiğidan ilhomlangan Xols uni özi bilan birga borişga taklif qiladi.
Qişloq aholisi Xildani mehr bilan kutib oladi. Hammaga uning qöşiqlari yoqadi, garçi ular odamlarni işdan çalğitsa ham. Biroq tez orada balolar boşlanadi: qişloqqa kalamuşlar laşkari hujum qiladi, keyin qişloq oqsoqoliga suiqasd uyuştiriladi. Gumon Xolsga tuşadi, çunki suiqasd joyidan uning boltasi topilgan; u hamma voqea Gryunvaldning ishi ekanini tuşuntirişga urinadi, lekin unga işonişmaydi, ayniqsa Xilda unga qarşi guvohlik bergani uçun, va u qişloqni tark etişga majbur böladi. Örmonda Xols Xilda bilan uçraşadi va nega bunday qilganini tuşuntirişni söraydi, şunda Xildaning hamrohi Uk uning oldida haqiqatni oçadi: u Gryunvaldning kenja singlisi bölib, uning buyruqlarini bajaradi. Xols bunga işonmaydi va Xildani u odam ekaniga işontirmoqçi böladi, lekin qiz unga hujum qilib, Xolsni jarlikka itaradi. Bola sehrlangan örmonga tuşib qoladi, u yerda ötmişidan qolgan arvohlar va körinişlar uni quvadi; katta qiyinçilik bilan u yuzaga çiqadi.
Yuqorida Xols yana Xilda bilan uçraydi, uni Gryunvald uni öldiriş uçun yuborgan edi; lekin bu safar u qizda insoniylikni uyğotişga muvaffaq böladi. Xilda şunça vaqt yovuz kuçlarning qurolи bölib kelganidan puşaymon böladi va Xolsdan qişloq aholisini Gryunvaldning yaqinlaşib kelayotgan hujumi haqida ogohlantirişni söraydi. Şu orada Gryunvald qişloqni yöq qiliş uçun qor börilari tödasini va ulkan qor mamontini yönaltiradi. Xols qiliç yordamida (uni devdan olgan edi) sehrgarni yöq qiliş mumkinligini biladi. Ammo qiliçni qayta kovlaş kerak, buni esa odamlar faqat birgalikda, kuçlarini birlaştirib qila oladi. Qişloq aholisining yordami bilan Xols qiliçni tez qayta kovlaydi, börilar va mamont bilan kuraşda yordam beriş uçun esa toş devning özi keladi. Xilda bolaga sehrli «hayot medalyoni»ni beradi, va u Gryunvaldni yöq qiladi. Xalqlar va qişloqlar xursand böladi. Xols afsonaviy qahramonga aylanadi va uni Şimol Şahzodasi deb ataşadi. Xilda medalyonsiz ham hali tirik ekanini payqaydi va Xolsning oldiga, qişloqqa qaytadi.
3Personajlar
Xols — filmning boş…

Xols — filmning boş qahramoni.
Ovoz beruvçi: Xisako Okata
Mog — toş devi; Xols Quyoş Qiliçini qayta kovlagaç, unga yordamga keladi.
Ovoz beruvçi: Tadasi Yokouçi
Koro — ayiqça
Ovoz beruvçi: Yukari Asai
Xolsning otasi
Ovoz beruvçi: Xisasi Yokomori
Gryunvald — yovuz va qudratli sehrgar, qor va sovuqni buyuradi. Uning xizmatkorlari — kumuşrang börilar, ulkan baliq, qarğalar, qutb boyquşlari. Yer yuzidagi barça odamlarni yöq qilişga intiladi, lekin baʼzilarini (xohiş yoki zerikişdan) ayamaydi.
Ovoz beruvçi: Mikidziro Xira
Flap — Şarqiy qişloqdan kelgan kiçkina bola; Xolsni oqim sohilga olib kelganida aynan u topgan.
Ovoz beruvçi: Junko Xori
Ganko — eski temirçi, uyida Xols yaşab qolgan.
Ovoz beruvçi: Eyjiro Tono
Flapning onasi
Ovoz beruvçi: Yoshi Xinoki
Oqsoqol — manmanlik va ança xasis; boşidanoq Xolsga qarşi, çunki unga göyo u oqsoqolning obrösiga tajovuz qilayotgandek tuyuladi.
Ovoz beruvçi: Masao Mişima
Drago — oqsoqolning birinçi yordamçisi, yovuz, makkor va hasadgöy odam. Doimo oqsoqolni maqtaydi, unda Xolsga nisbatan nafrat uyğotadi, göyo Xols oqsoqolni ikkinçi öringa surayotgandek; aslida esa özi yordamçilikdan boşliqlikka tezroq kötarilişni orzu qiladi.
Ovoz beruvçi: Yasusi Nagata
Potomu — oqsoqolning öğli, Xols bilan tengdoş. Otasidan farqli ölaroq, Xolsga juda döstona munosabatda böladi va qiliçni qayta kovlaşda unga yordam beradi.
Ovoz beruvçi: Junko Xori
Mauni — juda kiçkina qiz. U va Xilda bir-biriga juda boğlanib qolişadi.
Ovoz beruvçi: Yoko Mizugaki
Xilda — Gryunvald uning tuğilgan qişloğini yöq qilgaç, yetim qolgan. Gryunvald Xildaning öziga rahm qilib, uni singlisi bölişga taklif qildi; qörqqan qiz rozi böldi va Gryunvaldan sehrli medalyon — abadiy hayot tumori oldi. Ammo öşandan beri Xilda odamlar orasida uzoq yaşay olmaydi, garçi çindan ham şuni xohlasa-da, çunki uning ustida laʼnat bor — uning kelişi bilan tez orada janjallar va nizolar boşlanadi.
Ovoz beruvçi: Etsuko Işihara
Tiro — sincap bola, Xildaning dösti va hamrohi.
Ovoz beruvçi: Noriko Ohara
Toto — qutb boyquşi; doimo Xildaning yonida bölib, Gryunvaldning kuzatuvçisi vazifasini bajaradi.
Ovoz beruvçi: Xisasi Yokomori
Rusan — yoş dehqon
Ovoz beruvçi: Taysaku Akino
Piriya — qişloq qizi, Mauning katta opasi va Rusanning kelini.
Ovoz beruvçi: Asako Akazava
4Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Принц Севера» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.