The House of the Spirits

Film «hikoya içida hikoya» sxemasi asosida qurilgan. Yoş ayol onasi Klaraning yoşligida opasining kuyovi bölajak Esteban bilan qanday sevib qolgani haqida hikoya qiladi. Esteban singlisi Rozani sevardi va unga uylanmoqçi edi. Klara telekinez qobiliyatiga ega edi va kelajakni başorat qila olardi. Oila uning öta tabiiy kuçlarini yaşirişga harakat qildi, ammo muvaffaqiyatsiz. Bir kuni Klara oilada kimdir öladi, deb başorat qiladi, ertasi kuni esa Rozani öz töşagida ölik holda topişadi. Maʼlum böladiki, qiz otasi uçun möljallangan brendi zaharlanişidan vafot etgan. Klara özini aybdor deb biladi va endi heç kim bilan gaplaşmaslikka qaror qiladi. Rozaning dafn marosimida Esteban paydo böladi. U qayğudan ezilgan va şahardan ketişga qaror qiladi. Bundan taşqari, uning oila bilan murakkab munosabatlari bor. Esteban juda şafqatsiz xarakterga ega bölib, singlisi va kasal onasini taşlab ketadi. Esteban özi sotib olgan, qişloq çekkasida joylaşgan mulkka ketişga qaror qiladi va 20 yil umri uning holatini tiklaşga ketadi. Esteban butun vaqtini mulkka bağişlaydi, öziga heç qanday zaiflik ruxsat bermaydi va atrofdagilarga sovuq şafqatsizlik körsatadi. Şaxsiy hayotida u yolğiz. Yoş işçi ayol Pança, u bilan aloqasi zöravonlikka köproq öxşaydi, Estebanga noqonuniy öğil tuğadi, uni ota tan olmaydi va oxir-oqibat onasi bilan birga mulkdan haydab yuboradi. Gözal fohişa Transita ham baʼzan uning keçalarini yorituvçi bölib, hatto qizga poytaxtga köçişi uçun kerakli pulni beradi.

Şu paytda uning onasi vafot etadi; ölimidan oldin u uylanib, oilasini davom ettirişga vaʼda beradi. U bölajak sevgilisi Rozaning oilasida turmuşga çiqmagan opa-singil bor-yöqligini bilmoqçi böladi. Maʼlum böladiki, turmuşga çiqmagan bölib qolgan kenja singil — Klara, va Esteban birinçi sevgilisining oilasi bilan qarindoş böliş uçun unga uylanişga qaror qiladi. Endi Esteban keng fuqarolik erlari egasi bölib, ularda sitrus ekinlari ösadi. Esteban Klaraning uyiga sovçilikka borişi kerak bölgan paytda, Klara 20 yildan keyin birinçi marta gapira boşlaydi va şu tariqa oila Klara opasining kuyovi bölajak Rozaning sevgilisi bilan tez orada turmuşga çiqişini bilib oladi.

Ferula — Estebanning singlisi, onasini artrit bilan kasal bölgani uçun butun umrini unga bağişlagan juda yolğiz ayol. U va aka örtasida juda murakkab munosabatlar bor, çunki Esteban singlisining şaxsiy hayotining nosozligi uçun özini aybdor his qiladi va uni bilişni istamaydi. Ammo Klara va Ferula döst bölib qolişadi va Esteban Ferulaning uning oilasi bilan bir uyda yaşaşiga rozi bölişga majbur böladi. Esteban doimo Klarani Feruladan hasad qiladi (ikki döstning nozik döstona munosabatlari tufayli) va bir kuni singlisini uydan haydab yuboradi. Şunda Ferula Estebanni laʼnatlaydi: «Sen doim yolğiz qolasan, sening ham ruhing, ham tanang ezilib ketadi, it kabi ölasan». Oradan biroz vaqt ötgaç, Ferula yolğiz holda vafot etadi.

Yillar ötdi. Estebanning batraklaridan biri Pedro uning yagona va sevimli qizi Blankaga oşiq. Ular yaşirinça uçraşadilar. Pedro inqilobçi bölib, işçilarni ish taşlaşga çaqiradi, ish haqini oşiriş va mehnat şaroitlarini yaxşilaş talablarini ilgari suradi. Esteban öz işçilari orasida erkin fikrlaşga yöl qöya olmaydi, ğazabga minib, yigitni öz yerlaridan haydab yuboradi va uni öldiriş bilan tahdid qiladi.

Esteban 18 yoşli qizi uçun kuyov izlaşga kirişadi va tez orada mos nomzodni topadi — boy sanoatçi, uni mulkida mehmon bölişga taklif qiladi. Bir kuni keç keçqurun sayr qilib yurgan «kuyov» Estebanning qizini Pedro bilan muhabbat qilayotganini köradi. Buni bilgan Esteban ğazabdan aqldan ozadi: u qanday qilib oddiy odam bilan uçraşişga jurʼat etdi? Ğazabi oşgan oila boşliği hatto xotini Klarani ham urib yuboradi (uning yuziga uradi). Klara erining uzr söraşini qabul qilmaydi va umrining oxirigaça Estebanga bir oğiz ham gapirmaydi. Klara Blanka bilan uyni tark etadi. Blanka Pedrodan homilador.

Esteban konservativ partiya tomonidan senator böladi, bu partiya hokimiyatda edi.

Şu orada mamlakatda navbatdagi saylovlarda ğalaba qozongan demokratik kuçlar hokimiyatga keladi (filmda bu haqda batafsil aytilmaydi, lekin aniqki, bu Salvador Allendening «Xalq birligi»dir). Ammo bu kuçlar hokimiyatda uzoq turolmaydi — mamlakatda harbiy töntariş sodir böladi. Hokimiyatga Pinoçet boşçiligidagi harbiylar keladi. Hukumat ağdarilgan rejim barça faollari hibsga olinadi, ularning orasida Pedro ham bor. Pedrodan homilador bölib, endi qizça tuğgan qiz otasidan yordam söraydi, Pedroning mamlakatni tark etişiga yordam bersin — çunki u qudratli odam, köp aloqalari bor, şu jumladan parlamentda ham. Ammo sönggi voqealar fonida Esteban butun taʼsirini yöqotadi, harbiylar vazirga yordam sörab kelganida uni deyarli masxara qilişadi. Undan hatto avtomobilini ham olib qöyişadi va u uyiga piyoda qaytadi. Katta qiyinçilik bilan, sobiq fohişa Transita yordamida — u poytaxtga köçib, maşhur va boy bölib, oxir-oqibat haşamatli fohişaxona oçgan — keksayib qolgan Estebanga Pedroni Kanadaning elçixonasiga olib çiqiş va keyin Kanadaga qoçişni uyuştirişga muvaffaq böladi. Şu paytda Blanka hibsga olinadi va qamoqda saqlanadi. Uni Estebanning noqonuniy öğli qiynaydi; u özini tan olmagan otasi va butun oilasidan nafratlanadi. U Pedroning qayerga yöqolganini bilmoqçi böladi, ammo dahşatli tahqirlaş va zöravonlikka qaramay, Blanka sevgilisini sotmaydi. Qiz tirik qolişga muvaffaq böladi. Esteban iltimosiga köra, öz vaqtida Transita kerakli aloqalarni topadi. Film oila boşliği Estebanning ölimi bilan yakunlanadi. U göyo hamma qilişi kerak bölgan işni qilganini his qilib, köp narsalarni qayta öylab, xotirjam holda bu dunyodan ketadi — axir uning oldiga sevimli ayoli — Klara kelgan edi. Filmning sönggi kadrlarida biz maşinada ketayotgan yoş qizni qizçasi bilan köramiz. U, albatta, Pedroning oldiga, bolasining otasi yoniga ketayotgan bölsa kerak.