«Oxirgi odam» (nem. *Der letzte Mann*, ingl. *The Last Laugh*, sovet prokatida «Inson va livreya») 1924-yilda Fridrix Vilgelm Murnau suratga olgan ekspressionistik sukut saqlagan film. Boş rolda keksa portyeni 40 yoşli Emil Yanings ijro etgan.
Operator Karl Freundning ishi köplab eksperimental usullar bilan ajralib turadi, ularning aksariyati ilk bor qöllangan (masalan, mast portye közi bilan dunyoni körsatadigan, pastga sirpanib tuşuvçi silkinma kamera).
1Treylerlar
▶2Rollarda
Emil Jannings, Maly Delschaft, Hans Unterkircher
3Syujet
Hikoya markazida yuqori toifali mehmonxonaning keksa portyesi turadi. Uning vazifasi mehmonlarni kutib oliş,…
Hikoya markazida yuqori toifali mehmonxonaning keksa portyesi turadi. Uning vazifasi mehmonlarni kutib oliş, ularga eşik oçiş, yuk taşiş va tuşirişdan iborat. Katta, baland böy va baquvvat erkak bölgan u öz lavozimidan juda faxrlanadi; gözal, puxta tozalangan va dazmollangan, yaltiroq mis tugmali livreya qöşnilarida hurmat va ehtirom uyğotadi. Lekin qarilik tufayli uni jismoniy zöriqişi kamroq bölgan boşqa lavozimga ötkazganda hammasi özgaradi: endi u mehmonxonaning hojatxonasida mehmonlarga soçiq berişi kerak böladi. Avvaliga u bunga işonmaydi, ammo xörlovçi livreyani topşiriş marosimi va keyin yangi portye (ança yoş va baquvvat) uning bu gaplar haqiqat ekanini tasdiqlaydi. Keksa odam (va tomoşabinlar) bu lavozim özgarişini eng katta baxtsizlik deb qabul qiladi; u menejerni köndirişga urinadi, söngra livreyani öğirlab, jiyanining töyiga şu kiyimda boradi (yaqinlari uning xörligini bilmasligi uçun). Biroq hammasi befoyda: qarindoşlari, ulardan keyin esa qöşnilari uning baxtsizligidan xabar topadi va bir lahzada u hurmatli odamdan masxaraga aylanadi. Vaziyatni biror yöl bilan özgartira olmagan portye, ölimdan boşqa heç narsa kutmagan holda beçora hayot keçiradi. Faqat tunda unga duç kelgan mehmonxona qorovuli uni ayaydi va öz paltosini yopib qöyadi.
Filmning oxirida Murnau kutilmagan buriliş qiladi va intertitrlar tomoşabinlarga şunday xabar beradi: «Bu hikoya şu yerda tugaşi kerak edi, çunki haqiqiy hayotda bu baxtsiz, yolğiz keksa odamni ölimdan boşqa narsa kutmasdi. Muallif uni ayab, ança ehtimolsiz epilog öylab topdi». Maʼlum bölişiça, mehmonxonaning takabbur mehmonlariga xizmat qiladigan hojatxona portyesining qölida millioner ölib ketadi va u barça pulini oxirgi körgan odamiga vasiyat qilgan böladi. Sobiq portyega kutilmagan boylik tuşadi, u buni qorovul bilan bölişadi va mehmonxonada tuşlik qilib, juft ğalaba bilan izvoşçida jönab ketadi hamda butun xodimlarga çayçaq ulaşadi.
4Rollarda
Emil Yanings —…
Emil Yanings — portye
Mali Delşaft — jiyan
Maks Hiller — jiyanning kuyovi
Emili Kurts — kuyovning xolasi
Xans Unterkirçer — mehmonxona menejeri
Otto Xasse
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB6Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Последний человек (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
