Nyu-Yorkda yaşovçi yozuvçi Don Birnam uzoq yillardan beri içkilikka qaram. U ön kun davomida içmay yuribdi va eng yomon davr ortda qolgandek tuyuladi, biroq vasvasa yanada ayyorlaşib boradi. Ukasi va dösti rejalaştirgan şahar taşqarisidagi dam olişdan Don voz keçadi va töt kunlik içkilik bazmini boşlaydi. Bu bazm uning oxirgisi bölişi mumkin, bunisi hali aniq emas.
Filmni Billy Wilder suratga olgan, boş rollarda Ray Milland va Jane Wyman ijro etgan. Bu Paramount Pictures studiyasining qora-oq dramatik filmi, u 1945-yilda AQŞda prokatga çiqqan. Film Charles Jackson romani asosida yaratilgan va Kann kinofestivalining Grand-prisini, töt «Oskar»ni, şu jumladan eng yaxşi film uçun mukofotni qölga kiritgan. 2011-yilda u AQŞ Milliy film reestriga kiritilgan.
1Rollarda
Jane Wyman, Ray Milland, Howard da Silva
·Ensiklopediyadan
«The Lost Weekend» (ingl. The Lost Weekend) — Amerikaning 1945-yilda suratga olingan qora-oq dramatik badiiy filmi. Rejissyori Billy Wilder. Ssenariyni Charles Brackett va Billy Wilder yozgan, asos qilib amerikalik yozuvçi Charles Jackson tomonidan 1944-yilda naşr etilgan şu nomli roman olingan. Film Kann kinofestivalining Grand-prisini va törtta «Oskar» mukofotini, şu jumladan eng yaxşi film uçun mukofotni qölga kiritgan. U Kann kinofestivali va Kinematografik sanʼat va fanlar akademiyasining asosiy mukofotlarini olgan birinçi film böldi. 2011-yilda «The Lost Weekend» «madaniy, tarixiy yoki estetik» ahamiyatga ega deb topilib, Milliy film reestriga kiritildi.
Boş rollarda Ray Milland va Jane Wyman. Film içkilikbozlikka botgan yozuvçi Don Birnam (Milland) tragediyasi haqida. Uning dösti Helen va ukasi Vik Donning ön kun içkilik içmaganini nişonlaş uçun şahar taşqarisiga dam oliş safarini rejalaştiradi, lekin Don şaharda qolib, yana içişni boşlaydi.
2Syujet
Payşanba kuni nyu-yorklik yozuvçi-içkilikboz Don Birnam ukasi Vik taşkil qilgan şahar taşqarisiga safarga…
Payşanba kuni nyu-yorklik yozuvçi-içkilikboz Don Birnam ukasi Vik taşkil qilgan şahar taşqarisiga safarga narsalarini yiğadi. Safar ön kun içkilikdan voz keçganini «nişonlaş» uçun. Biroq Don xonasi derazasidan arqonda osilib turgan yaşirilgan içimlik şişasi haqidagi fikrdan qutula olmaydi. Donning dösti Helen xayrlaşiş uçun keladi va ikkita konsert çiptasi borligini aytadi. Don Helen va Vikni keçroq poyezdda ketişni taklif qiladi, şunda ular konsertga borişadi. Ular noxuş rozi bölib, ketişga tayyorlanganda Vik şişani topadi va uni lavaboga tökib yuboradi.
Don xonadonda yaşirin içkilik yoki biror pul topişga umidsiz urinadi, lekin heç narsa topolmaydi. Şu payt uy tozalovçi xizmatçi keladi va Don uni duşanbaga kelişni söraydi. Ayol Vik bugungi maoşini sahna qandida (odatda u pulni qand idişida yaşiradi) qoldirmaganmi, deb söraydi. Don pul yöqligini aytib yolğon gapiradi va pulni özi oladi. Şundan söng u «Nat» barga boradi va safarda olib ketiş uçun ikkita arzon viski şişasi sotib oladi. Don uyga vaqtida qaytib, şahardan çiqişni niyat qiladi, lekin baribir keç qoladi. Uyga qaytganda Vikning yolğiz ketayotganini, Helen esa Donni uy kiriş joyida kutib turganini köradi. Don Helenning yonidan ötib uyiga kiradi, bir şişani çiroq ustiga yaşiradi, ikkinçisini esa içib qöyadi.
Juma. Ertalab Don bar tomon yöl oladi, içkilik bilan hangoverʼni bartaraf etiş uçun. Nat Donni Helenga nisbatan qöpol munosabatda bölgani uçun tanqid qiladi va şunday odobli ayolning unga qanday qilib boğlanganidan hayron böladi. Don ular birinçi marta qanday tanişganini eslaydi. Bu opera teatrida bölgan: olomon içida garderobçi ularning nomerlarini aralaştirib yuborgan. Opera paytida Don kuçli içkilik içiş istagini his qilib, birinçi pardadan keyin çiqib ketadi, lekin garderobda unga ayolning yölbars rangli palto beradi. Uning öz paltosida viski şişasi bölgani uçun Don paltoning egasi kelişini kutişga majbur böladi. Palto egasi «Time» jurnali jurnalisti Helen ekan. Don paltolarni noqulay almaştiradi va tezda ketişga şoşiladi. Biroq boşlangan suhbat yoş insonlar örtasida simpatiya uyğotadi. Helen Donni ziyofatga taklif qiladi, lekin u rad etadi. Operadan çiqişda Donning paltosidan şişa tuşib sinadi va u Helen bilan ziyofatga borişga rozi böladi. Olti oy davomida u içmay yuradi. Helenning ota-onasi bilan Manhattan mehmonxonasida tuşlik qiliş vaqti keladi. Don tasodifan ularning suhbatiga guvoh bölib, ular uning işsizligidan xavotirlanayotganini va uning qizlariga loyiq yoki yöqligini sörayotganini eşitadi. Don vestibyuldan Helenga qönğiroq qilib, uçraşuvni bekor qiladi. U özini tutolmay uyida içib oladi. Helen keladi, Vik akasini himoya qilişga urinadi, lekin Don çiqib, unga hammasini tan oladi. U özida ikkita odam borligini aytadi: qörquvi uni içişga majbur qiladigan «Don-yozuvçi» va har doim ukasi tomonidan qutqarilişi kerak bölgan «Don-içkilikboz». Şunga qaramay, Helen uni tark etmaydi, deb hikoya qiladi Don. Don Natga içişni taşlaşini va öz hikoyasi haqida kitob yozişini aytadi.
Uyiga qaytib, u kelajak kitobining birinçi varağini teradi: «Şişa. Muallif Don Birman. Muhabbat bilan, Helen». Undan ortiq heç narsa öylab topolmay, qimmat barga boradi. Hisobni olgaç, pul yetişmasligini tuşunadi. Yonida ötirgan qiz sumkasidan pul olişga qaror qiladi. Yöqotiş aniqlanadi va Donni bardan haydab çiqarişadi. Uyida Don şişani qayerga yaşirganini eslay olmay, uni qidirib xonani ağdarib taşlaydi. Keyinçalik şişa topiladi.
Şanba kuni Don hangover azobini tortadi va yozuv maşinkasini lombardga garovga qöyişga qaror qiladi. Butun şaharni aylanib çiqqaç, Yom Kippur bayrami tufayli barça lombardlar yopiqligini köradi. Nat barida unga xizmat körsatişni rad etişadi. Pul izlab, Don noaniq kasb egasi, lekin unga simpatiya bilan qaraydigan Glorianing oldiga boradi. Glorya Donning keça uçraşuvga kelmagani uçun xafa, lekin baribir unga pul beradi. Çiqayotganda Don zinadan yiqilib, huşidan ketadi.
Yakşanba kuni Don alkogolik bemorlar palatasida uyğonadi. U yerda hamşira «Bim» Nolan bu joy (u «Hangover Plaza» — «Xumor maydoni» deb ataladi) va uning mehmonlari haqida gapirib beradi. «Bim» yordam taklif qiladi, lekin Don rad etadi. «Bim» Don «hayvonçalar» paydo bölganda yana qaytib kelişini aytadi (u delirium tremens paytida faqat hayvonlar — qönğizlar, siçqonlar, sincoblar, quşlar va boşqalar körinişini tuşuntiradi). Tunda bemorlardan biriga qönğizlar körinadi, xodimlar unga yordamga şoşiladi, Don esa qoçib ketişga muvaffaq böladi.
Duşanba kuni qattiq hangover azobida Don dökondan viski şişasini öğirlaydi va uyida içadi. Unga devor teşib ötayotgan siçqon va yölbars-kalamuşni yeyayotgan körşapalak körinadi. Donning qiçqiriğiga pastki qavatdagi qöşni (u telefon orqali Helenni çaqiradi) Helen yuguradi. Helen Donni taşlamasligini aytadi va tunni divanda ötkazadi.
Seşanba kuni ertalab Don uydan sirtqa çiqib, Helenning yölbars rangli paltosini — ularni birlaştirgan narsani garovga qöyadi. Helen uni lombardda topadi va Don paltoni içkilik sotib oliş uçun sotgan deb öylaydi, lekin sotuvçidan u paltoni ilgari garovga qöygan töpponçaga almaştirganini bilib oladi. Helen Don özini otib öldirişidan oldin yetib oliş uçun uning uyiga yuguradi. U Donga öz sevgisini va içişni töxtatişi kerakligini eslatadi. Don faqat möʼjiza yordam berişi mumkinligini aytadi. Şu paytda Nat yozuv maşinkasini qaytariş uçun keladi. Helen avvalgi roman yoziş urinişi muvaffaqiyatsiz bölganini, çunki Don oxirini bilmagani uçun, endi esa bilişini aytadi. Don nihoyat öşa hafta sonlarida bölgan voqealar haqida «Şişa» romanini yozişga vaʼda beradi. U viski stakaniga sigaret taşlaydi, bu uni içiş uçun yaroqsiz qiladi — bu uning davolanganining isboti.
3Işlab çiqariş
Wilder dastlab bu material bilan Double Indemnity ssenariysi ustida Raymond Çandler bilan işlaganidan keyin…

Wilder dastlab bu material bilan Double Indemnity ssenariysi ustida Raymond Çandler bilan işlaganidan keyin şuğullangan. Öşa paytda Çandler içkilikbozlikdan tuzalayotgan edi. Wilder bilan hamkorlik paytidagi stress va keskin munosabatlar uni yana içişga majbur qildi. Wilder filmni qisman Çandlerni öziga tuşuntiriş uçun suratga olgan.
Billy Wilder dastlab Donning rolini José Ferrer ijro etişini xohlagan, lekin u rad etgan. Helen rolига Olivia de Havilland taklif qilingan, biroq u öşa paytda sud jarayoniga aralaşgan edi va bu unga öşa vaqtda har qanday filmda iştirok etişga tösqinlik qilardi. Şuningdek, Katharine Hepburn va Jane Arthur bu rol uçun sinovdan ötgani aytiladi.
Filmning katta qismi Hollivuddagi Paramount studiyasida suratga olingan, lekin Wilder haqiqiylik hissini yaratiş uçun filmning bir qismini Nyu-Yorkda suratga olişni talab qilgan. 1944-yil 1-oktabrda Wilder va uning kiçik jamoasi Nyu-Yorkda, asosan Yuqori Şarqiy Sideʼdagi Uçinçi avenyu böylab suratga olişni boşladi. Realistik muhitni yanada kuçaytiriş uçun Wilder va uning jamoasi yaşirin kameralardan foydalanib, ularni qutilar orqasiga yoki yuk maşinalarining orqa qismiga joylaştirgan va Milland 3-avenyu böylab yurganda, film suratga olinayotganini bilmaydigan haqiqiy piyodalar orasida suratga olingan. Işlab çiqariş, şuningdek, Bellevue kasalxonasining alkogolik palatasida suratga oliş uçun misli körilmagan ruxsat olgan, keyinçalik bunday sörov kelajakdagi filmlar uçun rad etilgan.
Filmda şuningdek maşhur usul işlatilgan: «neon yozuvlar fonida kameraga qarab yurayotgan qahramon».
Film kitobdan sezilarli darajada farq qiladi: romanda aks etgan gomoseksual ohanglar olib taşlangan, yaʼni Don Birnam (xuddi roman muallifi Charles Jackson kabi) yaşirin gomoseksual ekanligi haqidagi kuçli işora çiqarib taşlangan.
4Madaniyatda
Filmning nomi «Katta xumor» (1950, boş rollarda Elizabeth Taylor va Van Johnson) filmida eslatib ötiladi:…
Filmning nomi «Katta xumor» (1950, boş rollarda Elizabeth Taylor va Van Johnson) filmida eslatib ötiladi: Johnsonning qahramoni spirtli içimlikka çidamsiz bölib, «terapiya» paytida unga içiş taklif qilinadi, u rozi böladi, lekin «The Lost Weekend» filmidagi yigit kabi his qilayotganini aytadi.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1945 — Eng yaxşi erkak roli uçun mukofot (Ray Milland), şuningdek AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi böyiça…

1945 — Eng yaxşi erkak roli uçun mukofot (Ray Milland), şuningdek AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi böyiça yil eng yaxşi filmlari önligiga kirgan.
1946 — Kann kinofestivalida Grand-prix va eng yaxşi erkak roli uçun mukofot (Ray Milland).
1946 — 4 ta «Oskar» mukofoti: eng yaxşi film, eng yaxşi aktyor (Ray Milland), eng yaxşi rejissyor (Billy Wilder), eng yaxşi ssenariy (Billy Wilder, Charles Brackett). Bundan taşqari, lenta uçta nominatsiyaga sazovor böldi: eng yaxşi operator (John F. Seitz), eng yaxşi musiqa (Miklós Rózsa), eng yaxşi montaj (Doane Harrison).
1946 — 3 ta «Golden Globe» mukofoti: eng yaxşi film, eng yaxşi rejissyor (Billy Wilder), eng yaxşi aktyor (Ray Milland).
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Потерянный уикэнд (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
