The Mission

1750-yillarda ispan iezuit ruhoniysi ota Gabriel Argentinaning şimoli-şarqi va Paragvayning şarqiy qismidagi örmonlarga yetib keladi, missiya stansiyasini quriş va gvarani jamoasini xristianlikka yönaltiriş niyatida. Gvarani dastlab xristianlikka va umuman begona odamlarga işonçsizlik bilan qaraydi. Gabriel ular bilan aloqa örnatiş uçun bir ruhoniyni yuborganida, gvarani uni yoğoç xoçga boğlab, daryoga suzib ketişga majbur qiladi. Ruhoniy Iguasu şarşarasiga qulab halok böladi. Şundan söng ota Gabriel özi şarşaraga boradi, uning tepasiga çiqadi va hindular bilan aloqa örnatiş uçun gobova çaladi. Yevropalikni körgan gvarani jangçilaridan biri gobroyni sindirib, suvga taşlaydi va ketib qoladi. Ota Gabriel bölgan voqeani xotirjamlik bilan qabul qiladi. Qolgan gvarani musiqadan maftun bölib, uni tirik qoldiradi va öz qişloğiga olib boradi.

Yollanma va qul savdogari (bandeyrant) Rodrigo Mendosa mahalliy aholini, jumladan gvaraniyni öğirlaydi va ularni yaqin atrofdagi plantatsiyalarga sotadi, xususan ispan hokimi Don Kabesa plantatsiyalariga. Navbatdagi qul ovlaş safaridan qaytgaç, u nomzodi Karlotta kenja ukasi Felipega oşiq ekanini bilib qoladi. Keyinroq Mendosa ikkovini yotoqda birga köradi va ğazabga berilib, Felipeni duelda öldiradi. Felipe öldirilişida aybsiz deb topilsa-da, Mendosa tuşkunlikka tuşadi. Ota Gabriel Mendosani ziyorat qilib, uni tegişli tavba-epitimiyani qabul qilişga çaqiradi. Mendosa iezuitlarni gvarani qişloğiga qaytiş yölida kuzatib boradi, örmon orqali oğir yuk sudraydi, unda uning zirhi va qiliçi bor. Dastlab hindular Mendosani özlarini taʼqib qilgan odam sifatida tanib, hududlari çekkasida keskin kutib olişadi. Biroq tez orada ular yiğlayotgan Mendosani keçiriş uçun keladi va uning oğir boğlamini kesib taşlaydi.

Gavriil ota missiyasi gvarani uçun boşpana va taʼlim maskani sifatida tasvirlanadi. Gvaraniyning keçirimidan taʼsirlangan Mendosa missiyada yordam berişni xohlaydi, ota Gabriel esa unga Muqaddas Kitobni beradi. Vaqt ötişi bilan Mendosa vaʼdalar beradi va ota Gabriel hamda uning hamkasbi ota Ioann rahbarligida iezuit böladi.

Ispan qonunçiligiga köra missiyalarga berilgan himoya tufayli iezuit missiyalari xavfsiz edi. Biroq 1750-yilgi Madrid şartnomasiga binoan iezuit missiyalari joylaşgan Janubiy Amerika hududi qayta taqsimlanib, portugallarga ötkazildi. Portugal mustamlakaçilari esa rabovatga ruxsat berişgan edi. Portugal mustamlakaçilari mahalliy aholini qulga aylantirişga intiladi. Mustaqil iezuit missiyalari bunga tösiq bölişi mumkinligi sababli, Vatikandan papa elçisi kardinal Altamirano yuboriladi. U özi ham sobiq iezuit ruhoniysi bölib, missiyalarni tekşiriş va ularning davom etişiga ruxsat beriş yoki bermaslik masalasini hal qilişi kerak edi.

Kabesa va portugal vakili Ontar bosimi ostida kardinal Altamirano ikki yomon tanlovdan birini tanlaşga majbur böladi. Agar u mustamlakaçilar foydasiga qaror qabul qilsa, hindular qulga aylanadi. Agar missiyalar foydasiga qaror qilsa, butun iezuit ordeni portugallar tomonidan qoralanişi va Yevropa katolik çerkovida parokandalik yuzaga kelişi mumkin. Altamirano missiyalarga taşrif buyurib, ularning mehnatsevarligi va hindularni dinga yönaltirişdagi, şuningdek iqtisodiy taraqqiyotdagi yutuqlaridan hayratga tuşadi. Ota Gabriel missiyasi – San-Karlosda u missiyalarning yopiliş sabablarini tuşuntirişga urinadi va gvaraniga ketişlari kerakligini eʼlon qiladi, çunki «bu Xudoning irodasi». Gvarani uning daʼvolarining asosliligiga şubha bilan qaraydi va Xudoning irodasi missiyani rivojlantiriş ekanini taʼkidlaydi. Ota Gabriel va Mendosa çerkovdan çetlatiş xavfi ostida, plantatsiya egalari va mustamlakaçilar hujum qilgan taqdirda gvarani bilan birga missiyani himoya qiliş niyatini eʼlon qiladi. Biroq ular buni qanday amalga oşiriş haqida fikr ayrilişiga tuşadi va yaqinlaşayotgan harbiy hujumga qanday munosabat bildiriş kerakligini muhokama qilişadi. Ota Gabriel zöravonlikni Xudoga qarşi töğridan-töğri jinoyat deb hisoblaydi. Mendosa esa vaʼdasini buzib, missiyani kuç bilan himoya qilişga qaror qiladi. Ota Gabrielning irodasiga qarşi u mahalliy aholiga Yevropa harbiy sanʼatini örgatadi va yana qiliçini qöliga oladi.

Portugal-ispan qöşinlari birlaşib hujum qilganda, missiyani dastlab Mendosa, Ioann va gvarani himoya qiladi. Biroq ular ustun duşman kuçlariga qarşi tura olmaydi. Askarlar qişloqqa kirişga tösqinlik qilgan tuzoqni yöq qilgandan söng, Mendosa öldiruvçi öq yarasini oladi. Ota Ioann portugal qömondonini tuzoqqa tortib, özini qurbon qiladi. Missiya qişloğida çerkov xizmatini körgan askarlar öq otişni istamaydi. Qişloqqa kirgan askarlar ota Gabrielning, gvarani ayollari va bolalarining qöşiq aytayotganini eşitadi, ular diniy yurişda ketişmoqda. Ota Gabriel muqaddas birlaşuv uçun Muqaddas Tanani olib borayotgan idişni kötarib, yurişga boşçilik qiladi. Şunga qaramay ispan qömondoni hujumga buyruq beradi. Ota Gabriel, boşqa ruhoniylar va ayollar hamda bolalarni öz içiga olgan gvaranining köpçiligi şafqatsizlarça öldiriladi. Ota Gabriel otib taşlangandan söng, Muqaddas Tanani bir bola olib, yurişni davom ettiradi. Faqat kiçik bir guruh bolalar örmonga qoçib qutuladi.

Kardinal Altamirano va Ontar örtasidagi sönggi suhbatda diplomat bölib ötganlarni baxtsiz voqea, ammo muqarrar hodisa deb taʼriflaydi: «Biz bu dunyoda işlaşimiz kerak. Dunyo şunday». Altamirano javob beradi: «Yöq, biz dunyoni şunday qildik. Men dunyoni şunday qildim». Bir neça kun ötgaç, qirğin bölgan missiya joyiga kiçik bolalar kanoeda qaytib kelib, ayrim narsalarini olib, söngra daryo böylab örmon çuqurligiga suzib ketişadi. Yakunda maʼlum qilinadiki, köplab ruhoniylar bugungaça mahalliy xalqlar huquqlari uçun kuraşmoqda. Ekranda Yuhanno 1:5 oyati körsatiladi: «Va yoruğlik zulmatda porlaydi, zulmat esa uni qamray olmadi».