«Novye Bremenskie» — 2000-yilda yaratilgan rossiyalik töliq metrajli çizma satirik multfilm-myuzikl bölib, uni rejissyor Aleksandr Gorlenko suratga olgan. U «Bremen musiqaçilari» (1969) va «Bremen musiqaçilari izidan» (1973) multfilmlarining bevosita davomi hisoblanadi hamda 90-yillar Rossiyasi voqeligiga işora qiladi. Syujet Vasiliy Livanov va Yuriy Entin tomonidan yozilgan şu nomli qissaga asoslangan bölib, qissa 1996-yilda birinçi ikki multfilm novellaştirmalari bilan birga töplamda çop etilgan. Film «Tarusa-2001» tanlovida iştirok etgan.
Katta byudjetiga, reklamasi va hajmiga qaramay, multfilm maşhur bölmadi va tomoşabinlardan asosan salbiy fikrlar oldi. Şuningdek, «Rosmen» naşriyoti tomonidan audioertak çiqarildi, unda Vasiliy Livanov matn va dialoglarni öqiydi.
1Rollarda
2Syujet
Truboodur va Malika sayohatlarda dunyo böylab yurib, öğillari Truboodur-kiçik ulğayadi, Malikaning otasi…
Truboodur va Malika sayohatlarda dunyo böylab yurib, öğillari Truboodur-kiçik ulğayadi, Malikaning otasi Qirol esa oilasiz yolğizlikdan qattiq ğamgin. Bundan taşqari, u ança kambağallaşgan. Ataman ayol esa qaroqçilar bilan birga «Byaki-Buki» bankining egasi bölib qolgan. U erkin hayot keçiradi, lekin şunga qaramay, unga hali ham köproq narsa kerak — «maşina emas, balki butun davlatni boşqariş» istagida. Daho Tergovçi esa xafa bölgan Qirolni yaşirinça suratga oladi va hozir işlayotgan Atamanga bu suratlarni körsatadi. U saroyga kelib, Qirolni öziga uylanişga taklif qiladi va unga katta boylik vaʼda qiladi. Ammo Qirol oğir ahvoliga qaramay, hali ğururini yöqotmagan va qatʼiy rad javobini beradi. Şundan söng Ataman bankka qaytib, Truboodur-kiçikni öğirlab, şantaj qilişga qaror qiladi. Şu maqsadda u Tergovçini çaqiradi va bola qidiriş uçun yuboradi. Uning bu holati maʼlum darajada xoinlikka öxşaydi va bu uning qöşiğida ifodalanadi: «Kim köp tölasa, öşanga xizmat qilaman».
Truboodur va Malika hali ham bir-birini mehr bilan sevadi va «ertakni sevimli öğil davom ettiradi», deb işonadi. Truboodur-kiçik ösmir bölib, uni Eşak, It, Muşuk va Xöroz örgatayotgan öqişga qarşi isyon kötaradi. U ularning musiqa uslubini eskirgan deb hisoblaydi va rok-n-roll çalişni orzu qiladi. U yolğiz qolganda, uning oldida Tergovçi paydo bölib, uning kelib çiqişi sirini oçadi: uning bobosi Qirol bölib, nevarasi bilan uçraşişni orzu qiladi. Ösmir oila va döstlari töxtagan, Qirol qasri joylaşgan şaharga yöl oladi. Qirol nevarasini körib juda xursand böladi va uning şarafiga bal uyuştiradi. Bal paytida qaroqçilar va Tergovçi ofitsiant kiyimida mehmonlarga uyquçi içimliklar tarqatadi. Hamma uxlab qoladi, qaroqçilar qisqa quvişdan söng Truboodur-kiçikni tutib, xaltaga solib oladi, maşinaga ötirib, ösmirni bankka olib borib, seyfga qamab qöyadi.
Ertalab saroyga Truboodur, Malika va musiqaçilar yugurib kelişadi — ular Truboodur-kiçikni qidirib çarçagan. Ataman xat qoldiradi: «Yo ertaga uylan, yo nevara bilan xayrlaş». Hamma öz avvalgi harakatlaridan puşaymon böla boşlaydi va vaziyat uçun özini ayblaydi: Qirol nevarasining öğirlanişiga özining beparvoligi sabab bölganini his qiladi; Malika bir vaqtlar saroydan qoçib ketgani uçun ökinadi; Truboodur ota va qizning ajralişiga özi sabab bölganini his qiladi va öğli ham şu sababdan şaharga qoçgan bölişi mumkinligini öylaydi; musiqaçilar şogirdga eski kuylarni örgatgani uçun, saroy aʼyonlari esa Qirol kabi balda beparvo bölgani uçun puşaymon böladi. Qirol butun qöriqçisini yiğadi va «Byaki-Buki» bankiga hujum qilişga otlanadi. Qöriqçi bilan birga musiqaçilar ham hujumga qöşiladi. Lekin bankka yetib kelganda, ularni şarq yakkakuraşlarini biladigan Tergovçi kutib olib, haydab yuboradi. Mağlubiyatdan söng hamma saroyga qaytadi va şu yerda Malika biror reja öylab topadi, uni hamma navbat bilan bir-biriga aytib beradi. Ertasi kuni Qirol Atamanga rozilik javobini yuboradi. U ğalaba qozonib, töy libosini kiyadi.
Saroy oldiga karvon yetib keladi. Undan Ataman çiqadi, orqasidan qaroqçilar va Tergovçi kötarib kelayotgan xaltada Truboodur-kiçik ötirgan böladi. Ularni tört musiqaçi ikki maʼnoli qöşiqlar kuylab kutib oladi va qaroqçilarning eʼtiborini çalğitib, xaltalarini sezdirmasdan boşqasiga almaştirib qöyadi. Saroyda Atamanni Qirol xalat, pijama, şippakda va parikisiz kutib oladi. U «şunça yil hokimiyat asirida yurdim» deb kuylaydi va şu tufayli «şunça yil ahmoq qirol bölib yurdim». Endi u tojni merosxöriga topşiradi, çunki hokimiyat unga endi kerak emas, lekin u boy bölib, kamtarin kelini bilan ulkan pulni belkurak bilan yiğadi. Ataman rejasi barbod bölganidan ğazabga töladi. Tösatdan toj va mantiya kiygan Truboodur-kiçik paydo böladi. Heç narsani tuşunmagan qaroqçilar xaltani oçadi va undan Muşuk sakrab çiqadi. Truboodur-kiçik tödaning hibsga olinişini buyuradi. Musiqaçilar qaroqçilarni quvadi va «saroyda kelinga örin yöq; bunday kelinlarni hibsga oliş kerak», deb kuylaydi. Qörqib ketgan öğrilar qoçib ketadi. Şuningdek, qöriqçilardan biri yöqolgan Tergovçining poyafzalini topadi.
Hamma xursand, oila butunlay qayta birlaşadi. Umumiy quvonç davomida Truboodur-kiçik favvoradan muşukçani qutqaradi, keyin unga eşakça va it bolasi qöşiladi. Qirol tojni nevarasiga haqiqatan topşirmoqçi böladi, lekin u rad etib, tojni bobosiga qaytaradi. Qirol unga havo şarini sovğa qiladi, lekin afsuski, qöriqçilar uni uşlab qololmaydi va şamol şarni uçirib ketadi. Şundan söng it bolasi, muşukça va eşakça katakli eski aravaçani tuzatadi. Truboodur öğliga gitara sovğa qiladi. Truboodur-kiçik özi yozgan qöşiqni kuylay boşlaydi va yangi döstlari — hayvonlar bilan aravaçada yölga çiqadi. Yölda ularga yoş xöroz qöşiladi. Döstlar havo şarini qaytarib olmoqçi bölib, savatga çiqişga urinayotgan Ataman va qaroqçilar yonidan ötib ketadi. Truboodur-kiçik va yoş hayvonlar qöşiqni tugatib, buriliş ortida ğoyib bölişadi.
3Qahramonlar
Truboodur — qöşiqçi, Truboodur-kiçikning…
Truboodur — qöşiqçi, Truboodur-kiçikning otasi
Malika — Truboodur-kiçikning onasi
Truboodur-kiçik — Truboodur va Malikaning öğli
Ataman ayol — «Byaki-Buki» bankining egasi
Tergovçi — Atamanning yordamçisi
Qörqoq, Ahmoq va Tajribali — Atamanning yordamçilari
Qirol — şahar hukmdori
Eşak, It, Muşuk, Xöroz — musiqiy maktabni boşqaradigan hayvon-musiqaçilar
Eşakça, It bolasi, Muşukça, Xörozça — Truboodur-kiçikning döstlari bölgan hayvon-musiqaçilar
4Öyinlar
2000-yil 10-aprelda «Saturn-plyus» studiyasi «Buka» kompaniyasi bilan hamkorlikda «Novye Bremenskie» öyinini…
2000-yil 10-aprelda «Saturn-plyus» studiyasi «Buka» kompaniyasi bilan hamkorlikda «Novye Bremenskie» öyinini çiqardi. Öyinning boş qahramoni Tergovçi böldi. Bu öyinda avval yovuzlar tomonida, keyin qahramonlar tomonida öynaş talab etiladi. Öyin faqat film asosida yaratilgan, çunki unda syujetning faqat asosiy lahzalari mavjud. Xususan, öyinning ikkinçi yarmida Tergovçi Bremen musiqaçilari tomoniga ötadi, şuningdek, hayvon-musiqaçilar yöq, va keyingi syujetning deyarli hammasi original.
2001-yilda «MediaHouse» firmasi «Multfilm konstruktori: Novye Bremenskie» öyinini çiqardi.
5Festivallardagi mukofotlar
2000 — «Orlyonok»dagi Butunrossiya vizual sanʼat festivalida III örin uçun…
2000 — «Orlyonok»dagi Butunrossiya vizual sanʼat festivalida III örin uçun mukofot.
Matn: maqola tarjimasi «Новые бременские» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
