The Poor

Zavallilar — 1974-yilda suratga olingan turk filmi. Rejissyori Yilmaz Guney, ssenariy mualliflari Yilmaz Guney va Atif Yilmaz. Rollarda Yilmaz Guney, Yildirim Önal, Gökturk Guney, Hulya Şengul, Hakki Guvenç va Guven Şengil iştirok etgan. Film Guney Film tomonidan işlab çiqarilgan.

Guney filmni suratga ola boşlaganidan keyin, anarxist talabalarni uyida panoh bergani uçun qamoqqa olindi. "Zavallilar"ning taqdiri Sergey Eyzenşteynning "Que Viva Mexico!" va Merilin Monrouning "Somethinğs Got to Give" kabi tugallanmagan filmlarinikiga öxşab körinardi. Guney ozod bölgaç filmni tugallaşni rejalaştirgan, lekin qamoqda qolib, buni amalga oşira olmagan. Arxivda esa taxminan 30 daqiqalik kadrlar bor edi va Atif Yilmaz ssenariyga jiddiy özgartirişlar kiritib, şu asosda işni davom ettirdi. Şunday qilib, "Zavallilar" "içkaridagi" odamning "taşqaridagi" filmi sifatida şuhrat qozongan.

Guney filmlarida qamoqxona har doim yomon taqdirning yoki qopqonda qolişning birinçi yoki oxirgi bekati ramzi bölib kelgan. Qamoqxona uning filmlari va şaxsiy hayotining bir qismi bölgan. "Zavallilar"da esa qamoqxona — kambağal, işsiz va umidsiz odamlar panoh topadigan, töygunça ovqatlana oladigan joy.

"Zavallilar" uçta boş qahramonli film: Abuzer (Yilmaz Guney ijrosida), Arap (Guven Şengil ijrosida) va Haci (Yildirim Önal ijrosida). "Zavallilar" — jamiyat tomonidan ezilgan, past nazar bilan qaralgan, çetga surilgan odamlar, ular haqiqiy beçoralardir. Film qahramonlarning ozodlikka çiqiş haqidagi taşvişi bilan boşlanadi. Ular kamida bahorgaça qolişni iltimos qiladi, çunki ularning na birovi, na mansub bölgan joyi bor. Film ularni qamoqqa olib kelgan voqealarni orqaga qaytib körsatadi. Ularning hikoyasini aytar ekan, Yilmaz va Guney jamiyatning oğriqli nuqtalariga tegadi va ayrim oğişgan vaziyatlarga işora qiladi.

Arap ish beruvçisi sababli qamoqqa tuşgan, u ish beruvçining adolatsiz xatti-harakatiga qarşi çiqqan. Ish beruvçi unga binoda kiçik çoyxona oçişi uçun joy vaʼda qilgan, evaziga esa quriliş davomida haq tölamasdan qöriqlaş vazifasini bajarişi kerak edi. Biroq quriliş tugagaç, ish beruvçi vaʼdasini bajarmadi, Arap kuraşmoqçi böldi, lekin özini qamoqda topdi. Arapning xayoliy umidlar ostidagi mehnati mehnat ekspluatatsiyasi va ijtimoiy himoyaning yöqligini ramziy ifodalaydi.

Haci özi bilan birga yaşaşni orzu qilgan fohişa ayolning xiyonati tufayli qamoqqa tuşgan. Haci dramasi faqat yolğizlik va sevgisizlikni hikoya qilmaydi. Şu bilan birga, u kapitalistik tartibning yon mahsullarini körsatadi: arzimaslik, fohişalik, pezarlik va manmanlik kabi hodisalar yonma-yon rivojlanadi, lekin "çetda turilgunça" körinmaydi. Abuzer onasining erini sotib yuborgan erkakni öldirganini körgan. Şundan söng, boşpanasi va oilasi qolmagan Abuzer yomonlik va jinoyatga itariladi. Oxirgi sahna tomoşabinlar xotirasida muhrlanib qoladigan sahnadir. U ijtimoiy vijdonning yöqligi tufayli begunoh bola nimalarga aylanişi mumkinligini körinadigan qiladi.

"Zavallilar" köplab muammo va ziddiyatlarni ularning ildizlarini tilga olmasdan körsatadi. Bu yondaşuv bilan Guney Yilmaz yordamida özining hujjatli uslubini davom ettiradi. U tomoşabinga heç qanday talqinsiz haqiqatlarni körsatadi. Yana, "Zavallilar" ham "Umut" va Guneyning boşqa köplab filmlari kabi noaniq yakunga ega.