«Plaşçanitsa» (ingl. The Robe, baʼzan «Bağrinitsa» yoki «Rim yuzbaşining xoçi» deb ham tarjima qilinadi) — rejissyor Genri Koster suratga olgan amerikalik badiiy film bölib, 1953-yilda ekranlarga çiqqan. Filmning syujeti Iso taqdiriga oid injil hikoyasi bilan boğliq bölib, Rim imperiyasi davridagi voqealarni hikoya qiladi. Film «XX asr Foks» kinokompaniyasi tomonidan suratga olingan va u CinemaScope formatidagi birinçi keng ekranli film bölgani bilan ajralib turadi. 1954-yilda uşbu kartinaning davomi «Demetriy va gladiatorlar» nomi bilan çiqdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Richard Burton, Jean Simmons, Victor Mature
3Syujet
Voqealar Qadimgi Rimda, Yahudiya, Kapri va Galiley viloyatlarida, 32-yildan 38-yilgaça bölgan davrda röy…
Voqealar Qadimgi Rimda, Yahudiya, Kapri va Galiley viloyatlarida, 32-yildan 38-yilgaça bölgan davrda röy beradi.
Marsell Gallion (Richard Burton) — muhim rimlik senatorning (Torin Thatçer) öğli, harbiy tribun. U ayollarga köp eʼtibor beradigani bilan maşhur, lekin bolalikdagi dösti Diana (Jean Simmons) paydo bölgaç, uning ortidan ketadi. Diana imperator Tiberiyning (Ernest Thesiger) kelini hisoblanadi. Kaligula Tiberiyning jiyani va merosxöri edi, Diana esa unga rasman bölmasa-da, turmuşga çiqişga vaʼda bergan edi.
Kaligula qul savdosiga qatnaşiş uçun bozorga kelganida, Marsell yunon qul Demetriy (Victor Mature) sotuvida adaşib, savdoda xato qiladi. Kaligula Diana oldida özini ahmoqdek his qiladi, Marsell esa Demetriyning oldida aybdor bölib tuyuladi, çunki ilgari u qullarni egalaridan qoçayotganida töxtatib qöygan edi. Kaligula Diana bilan qattiq gaplaşadi, ketmoqçi böladi va Marsellga Falastinning Quddus şahriga boriş buyruğini beradi.
Marsell Demetriyga ozodlik beradi. Demetriy uyi oldida uni uçratganida Marsell hayratga tuşadi. Marsell Demetriyni rasmiy bölmagan tarzda ozod qilgan, ammo Demetriy Marsellning oldida qarzdor ekanini his qilib, uning xizmatkoriga aylanadi.
Demetriy Marsellni Falastinga kuzatib boradi. Diana Marsellning huzuriga kelib, unga bölgan muhabbati va Tiberiydan iltimos qiliş niyati haqida gapiradi. Marsell Dianaga öz muhabbatini aytadi va imperatorni Dianani Kaligulaga turmuşga bermaslik haqida vaʼda berişga qanday majbur qiliş mumkinligini söraydi.
Marsell yuzboşi Pavel (Jeff Morrow) bilan Quddusga boradi. Şu kuni Quddusga Iso tantanali kirib keliş marosimi bölib ötadi — bu Guli yakşanba edi. Yölda Iso Demetriy bilan gaplaşib, uni xristianlikka ergaşişga işontiradi. Keyinçalik Demetriy rimliklarning Isoni uşlamoqçi ekanini bilib, uni rimliklarning niyatlaridan ogohlantirişga harakat qiladi. Lekin Iso allaqaçon hibsga olingan edi, buni Demetriy Yahuda bilan tasodifiy uçraşgandan keyin biladi.
Iso hibsga olinib, Pontiy Pilat (Richard Boone) tomonidan hukm qilinadi. U Marsellni çaqirib, xoç bilan öldiriş — qatlga ijro etuvçi rim askarlariga qömondonlik qilişni topşiradi. Marsell esa imperator uni Rimga qaytarib çaqirganini aytadi.
Marsell Isoning kiyimini zar öyinida yutib oladi va Demetriyni Quddusga qaytiş yölida yomğirdan panoh oliş uçun şu kiyim bilan özini öraşga majbur qiladi. Keyin Marsell Demetriyga Isoning kiyimini taşlab yuborişni buyuradi. Şundan söng Marsell Isoni xoçga mixlaganlari uçun vijdon azobini tortа boşlaydi. Demetriy Marsellni va Rim imperiyasini laʼnatlab, qoçib ketadi.
Marsellni xoçga mixlaş manzaralari aks etgan dahşatli tuşlar taʼqib qiladi. U bezovta holda baland ovozda «Siz u yerda bölganmisiz?» deb qiçqiradi. U buni Kapridan xabar berayotganida Tiberiy huzurida qiladi. Tiberiy xayrixoh imperator sifatida tasvirlanadi, u Marsellga yordam bermoqçi böladi, şuning uçun öz folbini Dodiniy (Francis Pierlot) va özining iştiyoqi taʼsirida Marsellga Isoning kiyimini topib yöq qiliş va Iso izdoşlarini töplaş uçun imperator farmonini beradi. Diananing iltimosiga köra, Tiberiy unga Marsellga turmuşga çiqişga ruxsat beradi, garçi özi uni aqldan ozgan deb hisoblasa-da.
Marsell Kapridan ketgandan söng, uni Kana qişloği çekkasida suriyalik Abidor (Leon Askin) bilan birga körişadi. U mato sotuvçisi qiyofasida uy töqilgan junli mato sotib oliş haqida kelişib oladi. Keyingi qidiruvlar uçun Marsell har qanday mato, hatto latta uçun ham haddan taşqari yuqori narx tölaydi. Kanadagi töquvçi Yuliy (Dean Jagger) öz birodar xristianlarini bunday adolatsiz narxlarga qarşi çiqişga çaqiradi, çunki bu Isoning taʼlimotiga zid.
Marsell öz lageriga qaytganda, oçköz Abidorga duç keladi. Abidor Iso izdoşlarini Pilatga topşirmoqçi böladi va Pilat Iso izdoşlarini qamaş buyruğini bergan edi. Pulga ruju qöygan Abidor, Marsell Isoni xoçga mixlaganini Kana aholisiga aytib beriş bilan tahdid qiladi. Bu Marsellni ğazablantiradi va u Abidorni urişni boşlaydi.
Ertasi kuni Marsell eşagi öğirlanganidan ğazablanadi. Miriam Marsell bilan uçraşadi va unga Kanaga kelgan, yunon hamrohi bilan birga bölgan havoriy Pyotr (Michael Rennie) bilan gaplaşişni qatʼiy maslahat beradi. Marsell bu Demetriy ekanini taxmin qiladi.
Marsell Demetriy yolğiz deb öylaydi va undan Isoning kiyimini olib, uni yöq qilişni talab qiladi. Demetriy kiyimni Marsellga beradi, lekin Marsell unga tegişdan boş tortadi. Demetriy esa agar uni yöq qilmoqçi bölsa, avval özini yöq qilişga majbur bölişini aytadi. Marsell kiyimni qiliçi bilan sinab köradi, va kiyim qiliç bilan birga pastga sirğalib, uning ustiga tuşganida u qörquvdan rangi oqarib ketadi. U dahşatga tuşadi, lekin bu safar kiyim unga tegib ötganida, u endi qörqmaydi. U plaşçanitsaning haqiqiy kuçi uni kiygan kishida ekanini his qiladi. Şu lahzada u xristian böladi.
Ikki kişi köçaga çiqadi va Yuliy Pyotr bilan uçraşadi. Lekin şu zahoti u öq bilan yaralanib yiqiladi. Rim askarlarining katta otryadi kirib keladi, Abidor esa ularning orasiga yaşirinadi. Marsell aralaşib, ularga töxtaşni buyuradi. Pavel unga öz buyruğining endi kuçga ega emasligini, Tiberiy ölganini va Kaligula imperator bölganini aytadi. Şunda Marsell ilojsiz qolib, Pavel bilan yakkama-yakka jangga kirişadi va uzoq kuraşdan söng ğalaba qozonadi. Kutilganidek Pavelni öldiriş örniga, Marsell qiliçini daraxtga uloqtiradi va şu bilan aholining hurmatini qozonadi. U Pavel va uning askarlariga ketişni buyuradi.
Pyotr Marsell va Demetriyni öziga missioner sifatida qöşilişga taklif qiladi. Marsell ikkilanadi, va Pyotr uning Isoni hibsga olingan keçasi inkor qilgani haqida gapirganida, Marsell Isoning ölimidagi öz rolini tan oladi. Pyotr unga Isoning xoçdan turib uni keçirganini va «Ota, ularni keçir, çunki ular nima qilayotganlarini bilmaydilar» (Luqo 23:34) degan ibodatni öqiganini eslatadi. Marsell öz hayotini Isoga bağişlaydi va ular bilan birga ketişga rozi böladi. Ular Rimga yöl oladi, lekin Kaligula xristianlarga Rimda körinişni taqiqlagani uçun, ular rim katakombalariga «tom ostiga» ötişlari kerak böladi.
Rimda Kaligula Dianaga Marsell xristian bölgani uçun Rimda xoin bölganini aytadi. U uni qiynoqqa soliş uçun Demetriy uşlangan qöriqçilar xonasiga olib boradi. Diana saroydan yugurib çiqib, Marsellni qidiradi.
Marsell va Diana uçraşadi, Marsell unga plaşçanitsa tarixini aytib beradi va xristian bölganini maʼlum qiladi. Diana Marsellga imperator saroyida Demetriy qayerda saqlanayotganini aytadi, şunda Marsell va uning xristian örtoqlari uni qutqarişlari mumkin böladi. Lekin ular juda keç kelişadi, Demetriy ölim oldida yotardi, ammo Pyotr Demetriy turgan uyga kelib, uni şifo beradi.
Demetriyga yordamga çaqirilgan şifokor Gallion (Henry Thomas Brown) Marsellni Kaligulaga xiyonat qiladi, u Pyotrning Demetriyni şifo berganidan ğazablanadi, çunki özi buni qila olmagan edi. Marsell Demetriy qoçib qutulişi uçun özini qölga topşiradi. Marsell uşlanib, sudga beriladi. Diananing iltimosiga köra u Kaligulani tan olişga rozi böladi. U tiz çökib, sadoqat qasamyodini aytadi, lekin Kaligula undan Isodan voz keçişni talab qilganda, Marsell rad etadi. Kaligula uni ölimga hukm qiladi. Diana Marsell bilan birlaşişga intiladi va Kaligulaga «yovuz, aqldan ozgan yirtqiç» deydi. Film tugaydi. Marsell va Diana imperator saroyidan çiqayotganda plaşçanitsaga öralib, abadiyatga ketişadi.
4Rollarda
Richard Burton — Marsell…

Richard Burton — Marsell Gallion
Jean Simmons — Diana
Victor Mature — Demetriy
Michael Rennie — Pyotr
Jay Robinson — Kaligula
Dean Jagger — Iso
Torin Thatçer — Senator Gallion
Richard Boone — Pontiy Pilat
Betta St. John — Miriam
Jeff Morrow — Pavel
Ernest Thesiger — Tiberiy
Dawn Addams — Yuliya
Leon Askin — Abidor
Helen Beverly — Rebekka
Frank Puglia — Kvint
David Leonard — Makripor
Michael Ansara — Yahuda
Jay Novello — Tiron
Rosalind Ivan — Yuliya (titrlarda körsatilmagan)
Frank de Kova — qul savdogari (titrlarda körsatilmagan)
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1953 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi ayol roli uçun mukofoti (Jean Simmons), şuningdek,…

1953 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi ayol roli uçun mukofoti (Jean Simmons), şuningdek, yil eng yaxşi filmlari önligiga kirgani.
1954 — eng yaxşi sanʼatkor-dekoratsiya uçun ikkita «Oskar» mukofoti (Lyle Wheeler, George Davis, Walter Scott, Paul Fox) va eng yaxşi kostyum dizayni uçun (Charles LeMaire, Emile Santiago), şuningdek uçta nominatsiya: eng yaxşi film uçun (Frank Ross), eng yaxşi erkak roli uçun (Richard Burton) va eng yaxşi operatorlik ishi uçun (Leon Şamroy).
1954 — «Oltin globus» mukofoti, eng yaxşi film — drama nominatsiyasida.
1954 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasining badiiy film rejissurasi uçun eng yaxşi rejissura nominatsiyasi (Genri Koster).
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Плащаница (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
