The Tale of Despereaux

Dor nomli ertak qirolligida anʼana bor edi: har yili qirollikning boş oşpazi maxsus retsept böyiça şörva pişirardi. Qirollikning barça aholisi, şu jumladan toj kiygan şaxslar ham, bu şörvani tatib körib, uning taʼmi va hididan zavqlanardi. Yangi şörva taqdim etiladigan kunning özida Dor qirolligiga bir kema qisqa muddatga kelib töxtadi. Kema bortida Roskuro (töliq ismi — Kyaroskuro) ismli kalamuş bor edi. Boşqa kalamuşlardan farqli ölaroq, Roskuro yaxşi tarbiyali va romantik xarakterli edi. U şörvaning hidini sezdi. Qiziqiş ğalaba qildi va kalamuş saroyga tez kirib olişga qaror qildi. Yomon taqdir tufayli Roskuro qiroliçaga berilgan şörva likopçasiga töğri tuşib ketdi. Kuçli qörquvdan qiroliça vafot etdi. Butun qirol qöriqçilari Roskuroni quvib ketişdi, u esa pol ostiga yaşirinib, kalamuşlar olamiga tuşib qoldi.

Beva qolgan qirol xotinining kutilmagan ölimidan şunçalik qayğurdiki, ölim jazosi ostida qirollikda şörva isteʼmol qiliş va tayyorlaşni taqiqladi, şuningdek, barça kalamuşlarni yöq qilişni buyurdi.

Şu orada yonginasida, kalamuşlar şahrida, ğayrioddiy kiçkina siçqon tuğildi — Despero Tilling. U hammadan past böyli edi va katta quloqlari bor edi. U boşqa siçqonlardan şu bilan farq qilardi: u qörqişni mutlaqo bilmasdi — siçqonçalardan pişloqni öğirlardi va muşuklardan qörqmasdi. Bundan taşqari, Desperoga şaraf, vijdon, jasorat va ritsarlik kabi xislatlar xos edi. U ritsarlar haqidagi kitob sahifalarini yeyişdan boş tortdi va hatto şahzoda Goraşinka bilan döst böldi, qiroliça uning ritsarligi uçun unga juda yoqqan edi. Aynan şu xislatlari uçun Despero kalamuşlar qişloğidan haydalib, kalamuşlar olamiga olib boradigan quduqqa taşlandi.

Kalamuşlar orasiga tuşib qolgan Desperoni Roskuro öz homiyligiga oladi. U Desperoda «qarindoş ruh»ni intuitiv ravişda köradi. Umumiy qiziqişlar asosida Roskuro va Despero tez döst bölib ketişadi. Ular köp qiyinçiliklarni boşdan keçirişadi: işonçsizlik, qiyin ahvolga tuşgan şahzodani qutqariş va adolatsizlik. Şunga qaramay, oxir-oqibat barça qahramonlar — qirol ham, şahzodaning kambağal xizmatkori Miggeri Su ham, şahzodaning özi ham, Roskuro ham — yomonlik va işonçsizlik öziga öxşaşini tuğdirişini tuşunib yetişadi.