Thugs of Hindostan

2016-yil sentabrida Yash Raj Filmsʼning navbatdagi loyihasi Thugs of Hindostan eʼlon qilindi. Unda Aamir Khan va Amitabh Bachchan rol öynaşi rejalaştirilgan edi. Öşa paytda boş aktrisa hali aniqlanmagan edi. Film dastlab faqat Thug nomi bilan atalgan va 2018-yilgi Diwali bayramida tomoşabinlarga taqdim etilişi belgilangan edi. Boş rol uçun avval murojaat qilingan Hrithik Roşan ssenariyga baʼzi özgartirişlar kiritişni taklif qildi. Prodyuser Aditya Çopra bunga rozi böldi. Şu orada Açarya ssenariyni Khanga olib bordi va u syujetga heç qanday özgartirişsiz filmda iştirok etişga rozi böldi. Keyinçalik, 2016-yil noyabrida Khan ssenariyni, ayniqsa boş aktrisa obrazini qayta işlaşni söradi va loyihani töxtatib qöydi. Şu davrda u filmdagi qiyofasi uçun soç va soqol östirdi.

2017-yil fevraliga kelib Khan öz qiyofasini tayyorlab bölgan edi. Şu oyda Şraddha Kapoor film uçun kostyum sinovidan ötib, prosluşka ham berdi. 2017-yil martida Khan filmdagi rollardan biri uçun Fatima Sana Şaikh nomini tavsiya qilgani xabar qilindi. Şaikh ijro haqidagi miş-mişlarni rad etgan bölsa-da, loyihada iştirok etişga bölgan istagini bildirdi. 2017-yil mayida Şaikhning filmdagi roli tasdiqlandi va uning prosluşka qiyofasi oşkor qilindi. U Kapoorning örniga keldi. Kaif esa Yash Raj Filmsʼning rasmiy veb-saytida filmda rol öynaşi tasdiqlandi. Khan, Bachchan va Açarya may oyida ssenariydagi özgarişlarni muhokama qiliş uçun uçraşdi. Dastlabki xabarlarga zid ravişda, film Philip Meadows Taylorning 1839-yilgi “Confessions of a Thug” (Hind qaroqçilari haqidagi) romani asosida emas. Film tarixiy voqealarga asoslangan, ammo töqima hikoya hisoblanadi. Açarya bu çalkaşlikni ikkala asarda ham “thug” sözi uçraşi bilan izohlaydi. Khan, şuningdek, Thugs of Hindostan Pirates of the Caribbean filmidan ilhomlanganligi haqidagi miş-mişlarni ham rad etdi. U 2017-yil mayida ikkala film ham şunçaki sarguzaşt-boevik asarlar ekanini, Indiana Jones seriyasi kabi sarguzaşt janridagi boşqa köplab filmlar qatorida turişini aytdi.

Thugs of Hindostan Khanning Vijay Krişna Açarya va Katrina Kaif bilan ikkinçi marta hamkorlik qilgani böldi, avval ular Dhoom 3 (2013) filmida birga işlagan edi. Şuningdek, bu Khan va Baççanning birinçi hamkorligi böldi. Bachchan va Khan 1990-yillarning oxirida rejalaştirilgan, Indra Kumar rejissyorligidagi Rişta filmida birga rol öynaşi kerak edi, ammo loyiha töxtatilgan edi. Roşan bilan birga Jackie Şroff, Alia Bhatt va Deepika Padukone ham filmda iştirok etişi kerak edi, ammo ular rollarni rad etişgan. Khan öz qiyofasi uçun quloq va burnini doimiy ravişda teştirdi.

Thugs of Hindostanʼni yaratişda Açarya tarixiy dramalarga yangiça yondaşuv berişni xohladi va özi “bir qismi unçalik olijanob bölmagan, beparvo film” deb atagan asarni yaratdi. Tomoşabinlarni kinoteatrlarga jalb qilişning qiyinligini hisobga olib, filmni körinişi jihatidan “tomoşa”ga aylantirişga harakat qildi. Khan öz qahramonini “heç kimga işonib bölmaydigan” inson deb taʼriflab, bu “Dangal”ning mutlaqo teskarisi ekanini aytdi: “U juda sirli qahramon. Pul uçun onasini ham sotişi mumkin, uning heç qanday prinsipi yöq. U şunday odam.” Kaif filmda özining avvalgi, ayniqsa Tiger Zinda Hai (2017) filmidagi jangovar rollariga nisbatan kamroq jang sahnasi borligini aytdi. Bachchan öz qahramoni uçun temir zirh kiydi, bu uning 1988-yilgi Şahenşah filmidan keyin ikkinçi marta şunday qilişi edi. Bundan taşqari, u pagri kiydi, uzun soç östirdi va qiliçbozlikni örgandi. Baççanning jang sahnalarining köpçiligi yomğirli şaroitda bölib ötdi.

Thugs of Hindostanʼning taxminiy işlab çiqariş byudjeti ₹3 milliard (US$43.87 million) bölib, uni eng qimmat Bollivud filmiga aylantiradi. Dastlab film ₹900 million byudjet bilan suratga olinişi rejalaştirilgan edi, ammo suratga oliş jarayonida byudjet oşib ketdi. Suratga oliş 2017-yil 5-iyunda Maltada boşlandi. Suratga oliş uçun Maltada ikkita kema qurildi, suratga oliş esa maydonçalardan oqib çiqişning oldini oliş uçun qattiq qöriqlandi. Kemalar 1000 dan ortiq kişi tomonidan birgalikda qurilgan bölib, har biri 200 000 kg oğirlikka ega edi. 2017-yil 28-iyunga kelib Bachchan Maltadagi birinçi bosqiç suratga olişni tugatdi. Iyul oyi örtalarida Khan suratga olişdan dam oliş uçun Italiyaga sayohat qildi.

Maltada suratga olingan jang sahnalaridan qoniqmagan Çopra ularni Yash Raj Films studiyasida qayta suratga olişni buyurdi. Xabarlarga köra, Thugs of Hindostan bilan band bölgan Khan özining “Secret Superstar” (2017) filmini yaxşi tarğib qila olmaydi. Ammo 2017-yil oktabrida Khan filmini tarğib qiliş uçun suratga olişdan tanaffus qildi. 2017-yil avgustida Bachchan suratga oliş paytida qovurğasini sindirib oldi, ammo jadval ziç bölgani uçun suratga olişni davom ettirişga majbur böldi. Bachchan va boşqalar iştirokida bölgan filmning raqs sahnasi Prabhu Deva tomonidan xoreografiya qilinib, 2017-yil oktabrida suratga olindi. Suratga oliş bölmagan vaqtlarda aktyorlar va jamoa şamollaşdan saqlaniş uçun niqob taqib yurdi. 2017-yil sentabrida Filmfare jurnalining fotosuratçilari Khanni suratga oliş paytida tutib olib, uning qiyofasini oşkor qilişdi. Xafa bölgan Khan suratga oliş maydonçalarida xavfsizlikni kuçaytirdi. Şu oyning özida Baççanning qiyofasi ham internetda tarqaldi. Khan “bunday bölmasligi kerak edi” deb aytdi va bu keyingi qiyofalarni oşkor qiliş rejalarini buzdi.

Tailandda suratga oliş 2017-yil 6-dekabrdan boşlandi. Jadval 2017-yil 26-dekabrda yakunlandi. Baʼzi sahnalar Jodhpurdagi Mehrangarh qalʼasida ham suratga olindi. Bachchan suratga oliş paytida noqulaylikni sezgaç, Jodhpurga şifokorlar guruhi taşrif buyurdi. Uning rafiqasi Jaya Bachchan oğir kostyumlar bel va böyniga zarar yetkazayotganini aytdi. Jang sahnalari uning avvalgi jarohatlari, 1970–80-yillardagi jang sahnalaridan kelib çiqqan böyin va yelka oğriğini kuçaytirdi. Bachchan özini yaxşi his qilayotganini aytdi. Jarohat tufayli filmning suratga olinişi qisqa muddatga töxtatildi. U suratga olişni 2018-yil 13-martda davom ettirdi. Filmning eng yuqori nuqta sahnasi 2018-yil martining oxirida Rajastonning Jodhpur şahrida suratga olindi.

Film maxsus naşrda 2018-yil 28-dekabrda Xitoyda namoyiş etildi, uni Aamir Khan tahrir qilgan edi. Naşr jiddiy qayta işlangan bölib, Hindistondagi versiyadan sezilarli farq qilardi. Xitoy naşrining davomiyligi 120 daqiqa bölib, bu Hindiston versiyasining 164 daqiqali davomiyligidan 44 daqiqa qisqa edi. Khan bir qator sahnalarni qöşdi, olib taşladi va qayta joylaştirdi, ayrim sahnalarga kadrma-kadr tahrir kiritdi hamda hikoya tuzilişini ixçamroq va töğridan-töğri syujetga moslab qayta sozladi.

Hindistondagi versiyada uçta asosiy qahramon (Khan, Bachchan va Şeikh ijro etgan) ekran vaqtini teng taqsimlagan holda, Xitoy naşrida asosiy eʼtibor Khanning qahramoniga qaratilgan. Bachchan va Şaikhning roli qisqartirilgan, Khanning roli esa Hindistondagi versiyaga kirmagan öçirilgan sahnalar hisobiga kengaytirilgan. Bu özgarişlar qisman Xitoy tomoşabinlarining kutişlariga javob beriş, Khanning Xitoydagi maşhurligidan foydalaniş va Hindistonda yaxşi qabul qilinmagan elementlarni kamaytiriş maqsadida amalga oşirildi. Xitoy naşrida köplab sekin harakatli sahnalar qisqartirildi, ammo Rojdestvo bayrami ruhini saqlab qoliş uçun qöşiq va raqs sahnalarining aksariyati saqlab qolindi.

Film musiqasini John Stewart Eduri yaratgan, filmdagi asl qöşiqlarni esa Ajay–Atul bastalagan, sözlarini Amitabh Bhattaçarya yozgan. Dastlab saundtrekni Şankar–Ehsaan–Loy yaratişi kerak edi, ammo film qayta suratga olingaç, yangi tanlovlar talab qilindi va ular yangi muddatgaça işni tugatişga ulgurmadi.

Thugs of Hindostan hind, tamil va telugu tillarida 3D, 4DX va IMAX formatlarida çiqarildi. Savdo tahlilçisi Taran Adarşning maʼlumotiga köra, film dastlab dunyo böyiça 7000 ekranda, şundan 5000 tasi Hindistonda va 2000 tasi çet elda namoyiş etilgan. Bu har qanday hind filmi uçun eng keng tarqatiş edi. Thugs of Hindostan Vijayning “Sarkar” filmi bilan bir xil Diwali haftasida çiqarildi.

Pokistonda film heç qanday qisqartirişlarsiz, 120 ta ekranda namoyiş etildi. Bu mamlakatda biror-bir filmning eng köp ekranlar soni edi. Filmni IMGC tarqatgan, Geo Films esa media hamkor bölgan.

2018-yil noyabrida filmning rasmiy hind treyleri YouTubeʼda 100 million körişni qölga kiritdi. U saytda 100 million körişga erişgan birinçi hind treyleri böldi va Zero treyleri uni ortda qoldirgunga qadar YouTubeʼdagi eng köp körilgan hind treyleri edi.

2018-yil aprelida prodyuserlar filmni Xitoyda çiqariş rejalarini eʼlon qildilar. Bu yerda Khanning avvalgi filmlari, jumladan “3 Idiots” (2009), “PK” (2014), “Dangal” (2016) va “Secret Superstar” (2017) muvaffaqiyatli bölgan edi. Xitoy tarqatuvçilari filmni Hindiston bilan bir kunda çiqarmaslikka qaror qilişdi. Xitoyda tsenzura jarayoni taxminan ikki oy davom etadi, şundan keyin Khan filmni u yerda 2019-yil yanvarida çiqarişni rejalaştirgan edi. Xitoyning E Star Films tarqatiş kompaniyasi dastlab 20 million dollar (₹145 crore) minimal kafolat bilan kinoteatr huquqlarini sotib olişga rozi bölgan edi. Biroq Hindistondagi çiqişdan keyin bu kelişuv E Star Films va Yash Raj Films örtasida daromadni bölişiş şartnomasiga özgartirildi. Film Xitoyda 2018-yil 28-dekabrda çiqarildi, uning xitoyça nomi taxminan “Hind qaroqçilari” maʼnosini anglatadi.

Filmni tarğib qiliş uçun Aamir Khan 2018-yil 16-dekabrdan boşlab ön kun davomida Xitoyda sayohat qildi. U Sanya, Guançjou, Xiʼan, Nanjin, Çengdu, Uxan, Şanxay va Pekin kabi sakkizta yirik şaharni aylanib çiqdi. U birinçi Hainan xalqaro kino festivaliga taklif qilindi, u yerda Gonkongning jangovar kino yulduzi Jackie Chan, turk rejissyori Nuri Bilge Ceylan va Johnny Depp, Mads Mikkelsen kabi Gollivud yulduzlari bilan sahnada birga çiqdi. Khan festivalning eng yuqori mukofoti “Dying to Survive” filmiga ham taqdim etdi. Filmning Xitoydagi premyerasi 2018-yil 24-dekabrda Pekin kinoakademiyasida bölib ötdi.

Butun dunyo böyiça film birinçi dam oliş kunlarida ₹202.38 crore ($20.95 million) dan ₹211.98 crore ($22 million) gaça yiğdi, birinçi haftasida esa ₹238.4 crore ($25 million) yiğdi. 2018-yil 26-noyabrga kelib film butun dunyo böyiça ₹262.8 crore ($27.21 million) yiğdi. 2018-yil 31-dekabrga kelib Thugs of Hindostan dunyo kassasida ₹320 crore ($33 million) yiğdi.

Thugs of Hindostan 2018-yilda hind filmi uçun eng yuqori ertalabki tölovlarga ega böldi, joylarning 65–70 foizi oldindan band qilingan edi. Hindistondagi birinçi kun daromadi har qanday hind filmi uçun eng yuqori bölib, sof ₹52.25 crore (yalpi ₹63.5 crore) ni taşkil etdi va avvalgi oçiliş kuni rekordlarini, yaʼni Happy New Year (₹44.97 crore), Baahubali 2 (₹41 crore) va Prem Ratan Dhan Payo (₹40.35 crore) rekordlarini yangiladi. Ikkinçi kuni filmning sof daromadi ₹29.25 crore ga tuşdi. Ikki kunlik jami daromad Hindistonda taxminan sof ₹81.50 crore bölib, bu har qanday hind filmi uçun birinçi ikki kundagi eng yuqori körsatkiç edi. Uç kun içida filmning mamlakat içidagi daromadi sof ₹105 crore ga yetdi va bu Amitabh Baççanning Hindistonda sof ₹100 crore yiğgan birinçi filmi böldi (inflyatsiya hisobga olinmagan holda). 2018-yil 11-noyabrda dam oliş kunlarining oxiriga kelib, filmning mamlakat içidagi daromadi sof ₹123 crore va yalpi ₹157.69 crore böldi. Film Aamir Khanning Hindistondagi eng katta dam oliş kunlari daromadi bölgan Dhoom 3 ni ortda qoldirdi va 2018-yilda dam oliş kunlarining eng yuqori daromadli filmi bölgan Sanjuni ortda qoldirdi. Thugs of Hindostan şuningdek, Hindistonning barça vaqtlardagi dam oliş kunlari daromadi böyiça törtinçi örinni egalladi, bu körsatkiçda Sultan, Prem Ratan Dhan Payo va Baahubali 2 undan oldinda. Birinçi haftada filmning Hindistondagi daromadi sof ₹140.4 crore va yalpi ₹180 crore böldi. Bu 2018-yilda birinçi hafta daromadi böyiça Sanju, Padmaavat va Race 3 dan keyin törtinçi örin edi.

Biroq, salbiy şarhlardan keyin kassa tuşumlari keskin kamaydi va film Hindistonda 11 kundan keyin atigi ₹145 crore yiğdi. Bu kinoteatr egalariga katta zarar keltirdi, ular Yash Raj Filmsʼning sub-distribyutoridan pullarini qaytarişni talab qilişdi. 2018-yil 26-noyabrga kelib filmning Hindistondagi daromadi sof ₹151.19 crore va yalpi ₹193.83 crore ni taşkil etdi.

Çet elda film birinçi dam oliş kunlarida US$6.4 million (₹46.66 crore) yiğdi, şundan US$2.22 million Fors körfazidagi arab davlatlaridan, US$1.45 million AQŞ va Kanadadan, £497,663 ($681,730) esa Buyuk Britaniyadan tuşdi. Bu yil çet elda eng yuqori daromadli birinçi dam oliş kunlari böyiça uçinçi örin edi, undan oldinda Padmaavat va Sanju turardi. Birinçi haftada film çet elda US$7.8 million (₹56.8 crore) yiğdi. 2018-yil 26-noyabrga kelib film çet elda $9.5 million (₹69.18 crore) yiğdi.

Xitoyda film 2018-yil 28-dekabrda, Xitoy vaqti bilan 19:00 da çiqdi va oçiliş kunining sönggi beş soatida $1.78 million (₹17 crore) yiğib, kunlik kassa jadvalida uçinçi öringa çiqdi (Xitoy filmi Kill Mobile va Gollivud filmi Aquaman ortida), ammo har bir ekrandan örtaça daromad böyiça ikkinçi örinda (Kill Mobile ortida) turdi. Xitoyda film birinçi dam oliş kunlarida $4.78 million, birinçi haftada esa $8.21 million yiğdi.

Thugs of Hindostan tanqidçilardan umuman salbiy şarhlar oldi. Bachchan va Khanning ijrosi maqtovga sazovor bölgan bölsa-da, Açaryaning rejissyorligi va ssenariysi tanqid qilindi.

The Times of Indiaʼdan Raçit Gupta filmga beştadan ikki yarim yulduz berdi va köpçilik şarhlovçilar bilan fikrdoş bölib, şunday yozdi: “[Film] million dollarlik körinadi, [lekin] bu hissiyotni bermaydi”. U işlab çiqariş dizayni va operatorlik işini maqtadi, ammo sirli muhit yöqligi va “yozuvning oldindan taxmin qilinadigan tabiati... [bu] filmga umuman yordam bermaydi” deb tanqid qildi. Vizual effektlar maqtovga sazovor bölgan, ammo tempi va davomiyligi tanqid qilingan. NDTVʼdan Saibal Çatterjee filmga beştadan ikki yarim yulduz berib, uni “katta, şişgan, [va] dabdabali” deb atadi va u “faqat harakat va tomoşaga tayanadi” deb taʼkidladi. U ssenariy va byudjetning filmni yuksaltirişga qodir emasligini tanqid qildi. Şaikh baʼzi sahnalarni yaxşi öynaganini, ayollar esa umuman kam körsatilganini taʼkidladi. U filmni “oxir-oqibat juda arzon va işonarsiz” deb topdi va uni Hindistonning “Pirates of the Caribbean” ga javobi deb daʼvo qiliş uçun asos yöqligini yozdi. Scroll.inʼdan Nandini Ramath filmni “arzimas, qiziqarsiz” deb atadi. U dengizda suratga olingan sahnalar “sekin boşqarilgan” ekanini, quruqlikdagi sahnalar esa “undan yaxşiroq emas” ekanini yozdi. Jang sahnalari “yassi va qiziqarsiz” deb baholandi, fon musiqasi esa “ataylab oğir” deb topildi.

Firstpostʼdan Rohini Nair filmning ijobiy şarhida filmdagi metaforik allegoriyalardan foydalanişni maʼqulladi va Bachchan bilan Khanning kimyoviy uyğunligini maqtadi. U Kaif haqida şunday yozdi: “U jilo bilan bezatilgan şortida egilib-bukilib raqsga tuşadi, syujet kulminatsiyaga yetar ekan”. Nair “filmning şiddatli, barça miltiqlar öqqa töla finali hammasini keçiradi” deb yozdi. U davomi uçun umidlarni oşirdi. Gupta Bachchan va Khanning ijrosini maqtadi: Khanni “kulgisi va hazili” uçun, Baççanni esa “qahramonliklari va kuçli dialoglari” uçun. Ansambl aktyorlari esa tanqid qilindi. Çatterjee öz şarhida Khan va Baççanni “özlarida bor hamma narsani” berganliklari uçun maqtadi. Ekran vaqtining notekis taqsimlanişiga töxtalgan Ramath Baççanning “filmda oğir qadam taşlab yurişini va çarçagan körinişini” yozdi. Khanning kimyosi maqtovga sazovor böldi, u bilan birga sahnalar uning dialoglari orqali “jonlanganini” yozdi.

Indian Expressʼdagi Harish Wankhedening yana bir ijobiy şarhi filmga subaltern nuqtai nazardan yondaşgan. U şunday deydi: “Thugs of Hindostan yangi millatning poydevorini qurişda çetdagi, lumpen proletariat va boşqa tanazzulga uçragan guruhlarni markazga olib çiqadi. Bu filmga subaltern-satirik dalit nuqtai nazarini beradi.”

CNN-IBNʼdan Rajeev Masand filmga beştadan 2 yulduz berdi va şunday izoh yozdi: “Har bir film ruhlantiruvçi, ilhomlantiruvçi yoki hatto qiziqarli bölişi şart emas. Ammo film tomoşa qiliş qamoq jazosini ötayotgandek his qildirmasligi kerak.”

Bollywood Hungamaʼning film tahlilçisi Taran Adarş filmni “katta hajmli umidsizlik” deb hisobladi. U filmning birinçi yarmidagi bir neça yaxşi lahzalar “formulaga asoslangan syujet, qulay ssenariy va sifatsiz rejissyorlik” tufayli zarar körganini his qildi. Hindustan Times uçun yozgan Raja Sen filmni “Pirates of the Caribbean”ga öxşaydi, lekin qaroqçilarsiz va Karibsiz” deb taʼriflagan.

The Indian Expressʼdan Şubra Gupta filmni “ötmişdagi katta köngiloçar filmlardan, ularning köpçiligi YRFʼniki bölgan, katta miqdordagi tanlab olingan qismlardan yasalgan ulkan ish” deb atadi va uni “zerikarli” deb taʼrifladi. U ssenariy va syujetni tanqid qildi hamda personajlarning özaro munosabatlari “oğir qöl bilan” yozilganini taʼkidladi. Şu bilan birga, Gupta Khanni maqtadi: “U ekranda bölgan paytda tomoşa çidamli. Zörğa.” Huffington Post Indiaʼdan Ankur Pathak film “özi-özini satirasi bölgandek darajada dahşatli” ekanini yozdi. U filmni “Baahubali filmlari keltirib çiqargan foydali tölqinga özini uriştirişga urinayotgan havaskor loyiha” deb atadi. Film Companionʼdan Rahul Desai javobni şunday jamladi: “[Bu] Bollivuddagi Xellouin namoyişi – qiziqarli, öz-özini maqtovçi, ammo mutlaqo maʼnosiz liboslar balosi, u tomoşabinlarni heç narsa körmasdan, aldaş uçun möljallangan.”

Çet eldagi tanqidçilar orasida Varietyʼdan Joe Leydon filmni umuman ijobiy baholadi va “qimmat va quvnoq Bollivud masala filmi qoniqarli popkorn eposi sifatida öz vazifasini bajaradi” deb yozdi. The Guardianʼdan Mike McCahill filmga beştadan uç yulduz qöyib, uni yoqimli, anʼanaviy bölmagan kulgili sayr deb atadi. Global Times filmning Xitoyda aralaş qabul qilinganini, biroq Xitoydagi qabul qilinişi Hindistondagiga nisbatan umuman yaxşiroq ekanini yozdi.

Film sunʼiy yöldoş, raqamli va musiqa huquqlaridan taxminan ₹170 crore ($17.6 million) yiğdi. Bu sunʼiy yöldoş va raqamli huquqlardan taxminan ₹140 crore ni öz içiga oladi: sunʼiy yöldoş huquqlari Sony Pictures Networks Indiaʼga, raqamli huquqlar esa Amazon Prime Videöga sotilgan.