«Qattiq yoğoq» — sobiq SSSR badiiy komediya filmi. U 1967-yilda Moskva Lenin ordeni «Mosfilm» kinostudiyasida rejissyor Teodor Vulfoviç tomonidan suratga olingan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Nadezhda Rumyantseva, Vitaly Solomin
3Syujet
Yaradordan keyin leytenant Ivan Groznix (Vitaliy Solomin) ayollar zenit-artilleriya (PVO) bölinmasiga…
Yaradordan keyin leytenant Ivan Groznix (Vitaliy Solomin) ayollar zenit-artilleriya (PVO) bölinmasiga komandir etib tayinlanadi. Uning qöl ostidagilar orasida epçil va tiliga ötkir serjant Raisa Oreşkina (Nadejda Rumyantseva) bor, u komandiriga köp bezovtalik keltiradi. Zagraditelniy aerostatdagi tasodif natijasida ular nemislar egallagan hududga tuşib qolişadi. Aerostatdan ular somon uyumiga tuşadi, aerostatni esa şamol uçirib ketadi.
Somon uyumida uyğonganlarida, hamkasblar atrofda nemis askarlarini köradi; ular boşqa somon uyumlarini oçmoqda, ularning ostida zenit qurollari yaşirilgan. Zenitçilar yotgan somon uyumi ostida esa ular uçun snaryadlar ombori bor. Oreşkina tasodifan somon uyumiga öt qöyadi va şu bilan öq-dorilar va artbatareyani yöq qiladi; şu paytda qahramonlar nemislar bilan birga qoçib ketadi. Qahramonlarni mahalliy aholi — buvi va nabirasi köradi, ular bilan birga oxirgi portlagan öq-dorilardan panoh topişadi.
Buvidan Ivan va Raisa bilan duşman qöşini yölni egallaganini bilib oladi, va ular öz qöşinlariga qaytişlari uçun buvi ular bilan kiyim almaşişni taklif qiladi. Biroq tunda soqoli ösib ketgan leytenant buvining libosiga kiyinişga majbur böladi, unga soqolini oliş kerak böladi; şu maqsadda u nemis poyezdini relsdan çiqarib yuboradi. Şundan söng qahramonlar nemis amfibiya avtomobilini öğirlab, taʼqibdan qutulişadi. Biroq avtomobil yölda töxtab qolib, çökib ketadi va qirğoqqaça suzib borişga töğri keladi, holbuki Groznix suzişni bilmaydi.
Quruqlikka çiqib, quruqlanib olgan, oç qolgan juftlik vayron bölgan maktabni köradi, unda nemislar non pişirgan. Bir dona nonni öğirlaş urinişi muvaffaqiyatsiz tugaydi — bola kiyimidagi Oreşkinani oşpaz payqab, uni ötin taşişga majbur qiladi. Şu orada maktab hovliga Qizil Xoç emblemasi tuşirilgan yuk maşinasi kiradi, uni Berlindan kelgan yuqori martabali amaldorlar kuzatib boradi. Uning refrijerator kuzovida Vermaxtning öta maxfiy quroli — askarlarni kuçliroq va battarroq qiladigan kuçli taʼsirli modda bor. Qöriqçilar orasidan ötib, Raya ikkita futlyarni öğirlaydi, söng ularni ötin bilan yaşirib oşxonaga olib kiradi va «möʼjiza kukuni»ni şörvali qozonga sepadi.
Gestapoçilar tuşlik qilişga ötirişadi. Kukun taʼsirida ular ovqat otişni, urişişni va bir-biriga öq uzişni boşlaydi. Tartibsizlikdan foydalanib, Groznix nemislarni qölidagi narsalar bilan yöq qiladi va kukunli yuk maşinasini jarlikka haydab yuboradi. Oxir-oqibat Ivan va Raisa ğazablangan nemislarni asirga olişadi. Yonib ketgan örmon orqali ötib, ular öz aerostatlarini topişadi va asirlarni unga boğlaşadi. Bu kortejni okopda yaşiringan nemis otryadi köradi, biroq aerostatni öşa «öta maxfiy qurol» deb öylab, hujum qilişga jurʼat etmaydi. Yölda minalangan maydon uçraydi, ammo qahramonlar uni muvaffaqiyatli kesib ötişadi.
Leytenant Groznixning epçilligi va topqirligi uçun unga Qizil Yulduz ordeni topşiriladi va 1-Otliq korpusning razvedka eskadroniga yuboriladi; Ivan bundan behad xursand böladi. Biroq uning quvonçi zudlik bilan dahşatga aylanadi: öşa xizmatlari uçun serjant Oreşkina ham şu yerga yuboriladi. Birga xizmat qilişlarini bilgan leytenant huşini yöqotib yiqiladi. Kapitan nima bölganini söraganda, Raya: «Bu unda quvonçdan», deydi va Ivanni quçoqlaydi.
Filmning finalida yangi hamkasblar otda frontga ketişadi.
4Titrlarda körsatilmagan
Zinoviy Gerdt — nemis tilidan ovozli…
Zinoviy Gerdt — nemis tilidan ovozli tarjima
5Ijodiy guruh
Ssenariy muallifi — Efim…
Ssenariy muallifi — Efim Sevela
Boş rejissyor — Teodor Vulfoviç
Boş operator — Samuil Rubaşkin
Boş rassomlar — Sergey Voronkov, Artur Berger
Kompozitor — Moisey Vaynberg
6Suratga oliş
Oreşkina va Groznix nemislardan qoçiş uçun minadigan nemis amfibiya avtomobili sifatida tajribali sovet…

Oreşkina va Groznix nemislardan qoçiş uçun minadigan nemis amfibiya avtomobili sifatida tajribali sovet amfibiya avtomobili «NAMI-055V» işlatilgan.
43:35 daqiqada 1960-yillarda işlab çiqarilgan, nemis harbiy texnikasi sifatida niqoblangan sovet «GAZ-66» avtomobili körinadi.
Filmning bir qismi Kursk viloyatidagi Rylʼsk şahri yaqinida (şu jumladan öşa davrda faoliyat körsatmayotgan Rylʼsk Nikolay monastiri hududida) hamda Moskvadagi Novospas monastiri devorlari yonidagi Novospas hovuzida suratga olingan. Tanaffus paytida nemis formasidagi, avtomatli massovkaçilar bozorga borişgan va mahalliy aholida vahima tuğdirişgan (guvohlar maʼlumoti böyiça).
7Filmning taqdiri
«Qattiq yoğoq» filmi tomoşabinlar orasida katta muvaffaqiyat qozongan bölsa-da, rasmiy retsenzentlar…

«Qattiq yoğoq» filmi tomoşabinlar orasida katta muvaffaqiyat qozongan bölsa-da, rasmiy retsenzentlar tomonidan keskin tanqid qilindi. Köplab sovet naşrlari 300 dan ortiq salbiy şarhlar eʼlon qilib, film yaratuvçilarini vulgarlikda va uruş mavzusiga hurmatsizlikda ayblaşdi, şuningdek, Uluğ Vatan uruşi voqealari yengil va komik ruhda körsatilgani uçun ularni tanqid qilişdi; tanqidçilarning fikriça, bu frontçilarning şaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazgan.
1971-yilda, ssenariy muallifi Efraim Sevela Sovet Ittifoqidan emigratsiya qilgandan söng, «Qattiq yoğoq» filmini namoyiş etiş taqiqlandi va kartina prokatdan olib taşlandi. Yigirma beş yil ötgaç, 1994-yilning iyun oyida filmning ikkinçi premyerasi Moskvadagi Kinotsentrda bölib ötdi.
Matn: maqola tarjimasi «Крепкий орешек (фильм, 1967)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.