Trading Places

«Duke and Duke» moliya korporatsiyasining boşqaruvçisi Luis Uinthorp III (Den Eykroyd) hayoti keskin özgaradi, qaçonki uning boşliqlari, Dyuk aka-ukalar, katta bahs boşlaydilar: agar «yaxşi odam», yaʼni boy va farovon, muvaffaqiyatli yuqori lavozimli menejerni köçadagi sarson bilan örnini almaştirilsa, nima böladi?

Aka-ukalardan biri Uinthorpning aʼlo taʼlimi va boy ish tajribasini eslatganda, ikkinçisi bahs qizğinligida hatto savodsiz sarsonning ham yaxşi yölga qöyilgan tijorat kompaniyasini boşqara olişini aytadi. Bir dollarga garov tikib, Rendolf va Mortimer Dyuklar savodsiz, qora tanli köça firibgari Billi Rey Valentaynni (Eddi Merfi) politsiya bölimidan «olib çiqadilar». Bu odam köçada tasodifan aynan öşa Luis bilan uçraşgan va politsiya çangalida qolgan edi. Tez orada Billi Reyni Uinthorpning nufuzli xonadonlariga joylaştirib, uning örniga boşqaruvçi kreslosiga ötqazişadi. Luisni esa meros klubi yiğilişi vaqtida tayyorlab qöyiladi: uning içki çöntagiga «öğirlangan» deb körsatilgan pullar solinadi, uni şarmandalik bilan «Duke and Duke»dan haydaşadi, uyidan va boşpanasidan mahrum qilişadi va oxir-oqibat «giyohvand moddalar uçun» hibsga olişadi. Unga eng yaqin döstlari ham, nufuzli boy kelini ham yuz ögiradi.

Billi Rey Valentayn juda aqlli odam bölib, katta va xilma-xil hayotiy tajribaga ega, «oddiy amerikalik»ning psixologiyasini yaxşi biladi. Yangi joyga könikkaç, u isteʼmolçilarning xatti-harakatlarini juda aniq başorat qila oladigan bölib qoladi, bu esa «Duke and Duke» firmasining moliyaviy strategiyasini belgilaydi. Boşqa tomondan, butunlay umidsizlikka tuşgan, hayoti butunlay buzilgan Luis Uinthorp şu darajaga yetadiki, u bir xil darajada qotillikka ham, öz joniga qasd qilişga ham tayyor böladi. Aynan sönggi daqiqada Luis köçada kasbiy bölmagan fohişa Ofeliya (Jeyми Li Kyortis) bilan töqnaşadi. U Luisda murakkab vaziyatga tuşib qolgan boy va maʼlumotli odamni körib, bu öziga omad bölişi mumkinligini hisoblaydi va yordam berişga rozi böladi.

Dyuk aka-ukalar bahs natijalarini muhokama qilişadi. Ularning suhbatini tasodifan Valentayn eşitib qoladi — ayon böladiki, «öynab bölgaç», ular Billi Reyni ham tez orada yana köçaga çiqarib yuboradilar, Luis haqida esa ularning sobiq ish beruvçilari sönggi qarorini çiqarib bölgan va uni eski lavozimiga qaytarişni heç kim xohlamaydi.

Bir-biriga yaxşi tuşunib, kelişib, birlaşgan kulfatdoş Billi Rey va Luis, şuningdek, ularga qöşilgan Ofeliya va Luisning sobiq dvoreti, Billi Rey tomonidan «meros qilib olingan» Kolmen (Denxolm Elliott) özlarining öyinini boşlaydilar. Ular bilading tovar birjasidagi navbatdagi savdolarda Dyuk aka-ukalarning Qişloq xöjaligi vazirligining maʼlumotlariga erta kiriş imkoniyatidan foydalanmoqçi ekanligini bilib oladilar: vazirlikdan prognozni savdogaça yetkazib beruvçi kuryerni sotib olib, apelsinlar kelajak şartnomalarida spekulyatsiya qilmoqçi bölişadi. Billi Rey va Luis bu sxemani aka-ukalarga qarşi işlatişga qaror qiladilar: prognozni soxta bilan almaştirib (unda apelsinlar yaqinlaşib kelayotgan tanqisligi tasvirlangan böladi), şu yöl bilan aka-ukalarni barça mablağlarini sarflab kelajak şartnomalarini sotib olişga majbur qilib, ularni vayron qilişadi, çunki ular bu şartnomalarni keyinroq qimmatroq sotişni umid qilişgan edi.

Kuryer rejani oşkor qiladi, ammo uni gorilla qamalgan qafasga solib zararsizlantirişadi. Kuryer nomidan prognozni «sotgaç», qahramonlar ham birjaga boradilar. Savdo kuni Dyuk aka-ukalar şartnomalarni sotib olayotganini körgan boşqa brokerlar ularning kelajakdagi tanqislikdan xabardor ekanini deb öylaşadi va ularga ergaşadilar; şu bilan birga, Billi Rey va Luis, aksinça, öz şartnomalarini oşirilgan narxda sotadilar. Haqiqiy prognoz eʼlon qilingaç, narxlar pasayadi, döstlar esa Dyuk aka-ukalardan taşqari hammadan ularni pasaytirilgan narxda sotib olişni boşlaydilar. Natijada Billi Rey va Luis katta foyda köradilar, Dyuk aka-ukalar esa 394 million dollar qarzdor bölib qoladilar, yaʼni amalda vayron böladilar. Aka-ukalar bilan uçraşib, döstlar ularga özlari ham bir dollarga bahs tikkanliklarini eʼlon qiladilar.

Finalda tört qahramon kurortga jönab ketadilar, şu paytda aka-ukalarning barça aktivlari musodara qilinadi.