Train Dreams

Robert Grainier, yetim, Idaho ştatidagi Bonners Ferry atrofiga Great Northern temir yöli orqali keladi. U maktabni taşlab, vaqtinça işlarda işlaydi, to Gladys Oldingsga uçraşgunça. Ular turmuş quradi va daryo böyida yoğoç uy quradi.

Robert oçiq sababsiz, hamkasblari tomonidan köprikdan taşlab yuborilgan xitoylik işçining şafqatsiz öldirilişiga guvoh böladi. Bu işçi umri davomida unga körinişlar şaklida ergaşadi.

Uyga qaytganda uning qizi allaqaçon tuğilgan böladi. Mavsumiy yoğoçsozlikda Grainier köp fojialarni köradi: hamkasblari daraxt qulaşidan halok böladi, bir afroamerikalik Bibliyani doim takrorlab yuradigan yigitdan qasos oladi va uni öldiradi. Işçilar orasida bir keksa yoğoçsoz ajralib turadi: u oğir işdan qoçadi, lekin xavfli portlatuvçi rolini zavq bilan oladi va hamkasblariga hikoyalar aytib beradi.

Mavsum tugagaç, Grainier qaytib keladi — qizi allaqaçon yuradi. Birinçi jahon uruşi tugagaç, ish kamayadi, u şaharçada qöşimça ish topadi. Xotini bilan ular keyingi mavsumdan keyin arra zavodi oçib, dehqonçilik bilan şuğullanişni rejalaştiradi, şunda uzoq vaqt ajralib qolmaslik uçun. Lekin qaytganda Grainier uy va atrofni örmon yonğinida vayron holda topadi. Xotini va qizi bedarak yöqolgan. U ikki hafta davomida ularni izlaydi, söng yonib ketgan buyumlar orasida tub ustiga ötirib, metall çiqindilarni tekşiradi. U hindu döstining yordamini qabul qiladi — u mahalliy dökon egasi — ovqat olib keladi, sayrga çiqişga köndiradi; miltiq otilişi Gladysning kiyik ovi haqidagi flesbekini uyğotadi. Grainier asta-sekin yöqotişni qabul qiladi.

U vaqtinçalik kulba quradi, alabalik ovlaydi, qöziqorin teradi. Uning oldiga qarovsiz it bolalari bilan keladi. Yillar ötadi. Grainier yana yoğoçsozlikka qaytadi, lekin hamma narsa özgargan: yangi texnika, yoş qöpol işçilar. Eski kesilgan joylarda u çirigan etiklarni köradi — ularning hamkasblari qabrlarining belgisi. Bir sobiq hamkasb bilan suhbatda u Grainierni ham, ularning köz oldida halok bölganlarni ham eslamaydi. Grainier töliq unutilganlik va begonalaşuvni his qiladi va yoğoçsozlikni tark etadi. U otlar va arava sotib oladi, aravakaşlik bilan şuğullanadi, şaharliklar bilan yaqinlaşadi, lekin bu uni yanada yolğiz qiladi.

U Clair Thompsonni tanişadi — Birinçi jahon uruşining sobiq hamşirasi, hozir örmon xizmatida işlaydi. Kasallik paytida unga yonayotgan uy tuşida kiradi, u sokin oilaviy keçki ovqatlar xotiralari bilan almaşinib turadi. Bahorda u Clairni kuzatiş postida ziyorat qiladi; ular ivan-çoy içişadi, manzaradan zavqlanişadi. Grainier birinçi marta öz ğami, öşa lahzada yonida bölmaganligi uçun aybdorligi va qizining kulgisi, obrazlari haqidagi körinişlar haqida gapiradi. Clair esa eriniing ölimi haqida hikoya qiladi va yolğiz odam ham dunyoga kerakligini işontiradi.

Bir keça uyga yarador notaniş qiz keladi. Grainier uni ösgan qizi Kate deb öylaydi va uning oyoğini tuzatadi. Tuşida u kiçkina qizi bilan daryoda ötkazilgan kunni köradi. Ertalab qiz deraza orqali ğoyib böladi, örmonda izlari yöq. Grainier umidsizlikka tuşadi va uning qaytişiga umid boğlab, uydan deyarli çiqmaydi.

Sönggi yillarda u tez-tez temir yölda Spokanega boradi, göyo yöqotilganni izlaydi. U inson kosmosga çiqişi translyatsiyasini tomoşa qiladi, anʼanaviy körgazmaga boradi, u yerda bola hayvon kostyumida rol öynaydi va nihoyat közguda qançalik qarib qolganini köradi. Biplanda uçgan Grainier havoda hayotining barça xotiralarini — quvonçli va fojiali — qayta boşdan keçiradi va birinçi marta atrofdagi butun dunyo bilan boğliqlikni his qiladi.

1968-yil noyabr oyida Robert Grainier öz uyida uyquda vafot etadi.