Trainspotting

Hikoya zamonamizning tipik «qahramoni», yoş şotlandiyalik Mark Renton nomidan olib boriladi. Mark (Qizil) — 26 yoşli işsiz giyohvand bölib, geroin isteʼmol qiladi va köpinça döstlari bilan vaqt ötkazadi: Deniel (Koçerijka), Jeyms Bond filmlarining muxlisi Saymon (Kayfolom), Tommi va Frensis (Franko) Begbi. Begbi giyohvand moddalarni isteʼmol qilmasa ham, nazoratsiz janjalkaş odam. Mark butun film davomida hamma narsaning ötkinçiligi haqida mulohaza yuritadi va «hayotni tanlaş» örniga geroinni tanlaydi, lekin şu bilan birga undan «voz keçişga» urinadi, ammo muvaffaqiyatsiz.

Bir kuni tungi klubda Mark Diana ismli qiz bilan tanişadi va keyin u bilan birga böladi. Ertasi kuni u qizning voyaga yetmagan maktab öquvçisi ekanini bilib qoladi va uni politsiyaga şikoyat qilmasligi uçun majburan u bilan uçraşa boşlaydi. Şu orada Tommini sevgilisi taşlab ketadi, çunki u tasodifan ularning jinsiy aloqasi yozib olingan kassetani yöqotib qöygan (aslida uni Mark ruxsatsiz olgan edi). Şundan keyin Tommi giyohvandlikka berilib ketadi. Biroz vaqt ötgaç, Kayfolomning kiçik qizi vafot etadi, lekin bu voqea ham döstlarni hayotni isrof qilişdan töxtatmaydi. Giyohvand moddalar sotib oliş uçun pul topiş maqsadida ular dökonlardan öğirlik qiliş va talonçilik bilan şuğullana boşlaydi. Köp ötmay Mark va Koçerijka dökondan öğirlik uçun hibsga olinadi. Koçerijkaga 6 oy ozodlikdan mahrum qiliş hukmi çiqariladi, Mark esa almaştiruvçi terapiya dasturiga qöşilgani uçun ozod etiladi. Sud öşa kuni Mark yana geroin isteʼmol qiladi va unda haddan taşqari dozadan zaharlaniş yuz beradi. Markni kasalxonada qutqarib qolişadi, ota-onasi esa uning soğliğiga jiddiy eʼtibor qaratadi. Ular öğlini yotoqxonada qulflab qöyişadi va u kuçli ломка holatini boşdan keçiradi. Markda gallyutsinatsiyalar boşlanadi: unga tahdid solayotgan Begbi, zanjirband qilingan, qamoqxona kiyimidagi Koçerijka, Kayfolomning ölgan qizi va qattiq şikastlangan Tommi körinadi. Ломка davri tugagaç, Mark OITS (OIV) testidan ötadi — köp yillar davomida boşqa giyohvandlar bilan şpritslarni birgalikda işlatganiga qaramay, uning testi manfiy çiqadi.

Giyohvand moddalarni taşlagaç, Mark depressiyaga tuşib, hayotdagi maʼnosini yöqotadi. U geroinga juda qattiq öralaşib qolgan Tommini ziyorat qiladi, Tommining OITS testi esa ijobiy çiqqan edi. Keyinroq Diananing maslahati bilan Mark Londonga köçib ötadi va köçmas mulk böyiça agent bölib işga joylaşadi. U yangi, toza hayotidan bahra ola boşlaydi va Dianaga xat yozib turadi, Diana esa Edinburgdagi voqealardan uni xabardor qilib turadi. Lekin bu osoyiştalikni endi qurolli talonçilik uçun izlanayotgan Begbi buzadi, u Mark kvartirasida yaşirinişga qaror qiladi. Köp ötmay ularning oldiga, endi suteyorlik va mayda giyohvand moddalar savdosi bilan şuğullanayotgan Kayfolom ham keladi. Şu orada Tommining ölgani haqida xabar keladi. Bir neça soat ötgaç, Begbi, Kayfolom va Koçerijka Markni ular bilan birga Londonga qaytişga va rus yetkazib beruvçilaridan olingan 2 kilogramm geroinni yirik diler-ga 16 000 funt sterling evaziga sotişga köndiradi. Bundan taşqari, ular Markni mahsulotni özida sinab körişga majbur qilişadi. Bitim muvaffaqiyatli ötadi va törttalasi buni pabda nişonlaydi. Şu yerda Markda pul solingan sumkani öğirlaş fikri tuğiladi. Koçerijka Begbidan qörqqani uçun buning ustiga rozi bölmaydi. Tunda Mark sumkani sezdirmay öğirlaydi va döstlarini mehmonxona xonasida taşlab ketadi. Ertalab ğazablangan Begbi xonadagi mebellarni sindiradi, şundan söng uni hibsga olişadi. Film Markning monologi bilan yakunlanadi: «Xöş, nega men buni qildim? Bunga million javob berişim mumkin, lekin ularning hammasi notöğri. Haqiqat şuki, men jinnimán… Yöq, men xudbin pastkaşman. Lekin özgaraman. Albatta özgaraman. Bu boşqa takrorlanmaydi. Men özimni tozalayman va oldinga, töğri yöl bilan boraman, hayotni tanlayman. Men qanday bölişimni allaqaçon bilaman. Siz kabi bölaman: ish, oila, devor böyi televizor, kir yuviş maşinasi, maşina, musiqa markazi, elektr konserva oçgiç, soğliq, xolesterinsiz ovqat, tibbiy suğurta, köçmas mulk, uy, dam oliş uçun kiyimlar, uç qismli kostyum, «Özing qil», televizion öyinlar, jirkanç ovqat, bolalar, boğda sayr, töqqizdan beşgaça ish, golf öyini, maşinani yuviş, svitterlar töplami, oilaviy Rojdestvo, pensiya oşişi, soliqlardan ozod etiliş, dalada emiziş, yaşaş-yaşamaslik, ölim — abadiy kutiş».

Yakuniy sahnada Koçerijka Mark uçun qoldirgan 4000 funt sterlingni omonat katakçasidan topadi.