«Tristana» — Benito Peres Galdosning şu nomli romani (1892) asosidagi, Luis Buñuel tomonidan 1970 yilda suratga olingan ekranlaştiriş. Voqea XIX asrning oxirida Toledo şahrida sodir böladi. Boş rollarni Catherine Deneuve va Fernando Rey ijro etgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Catherine Deneuve, Fernando Rey, Franco Nero
3Syujet
Tristana — ota-onasiz qolgan qiz bölib, Toledodagi homiysi — don Lopening uyida yaşay boşlaydi. Don Lope —…
Tristana — ota-onasiz qolgan qiz bölib, Toledodagi homiysi — don Lopening uyida yaşay boşlaydi. Don Lope — qarib qolgan ayyor erkaklar ustasi va libertin. Asta-sekin qiz unga nafaqat qizi, balki işqiboz, oxir-oqibat esa xotini bölib qoladi. Tristanaga qaşşoqlaşgan çol zerikib qolgaç, u yoş rassom Orasioga oşiq böladi. Don Lope bilan Orasio örtasida muvaffaqiyatsiz keçgan munosabatlarni aniqlaşdan söng, oxirgisi Tristana bilan birga şahardan ketadi.
Filmning ikkinçi qismi romanning syujet asosidan ança uzoqlaşadi. Bir neça yildan söng oğir kasal Tristana şaharga qaytadi. Uning oyoğini kesişadi va u özini unga aqldan ozgança oşiq bölgan don Lopening uyida asir holida topadi. Don Lope katta meros olgaç, Tristana ularning munosabatlarini rasmiylaştirişga rozi böladi, şundan söng u sovuqqonlik bilan çolning hayotiga zomin böladi (şifokor çaqirişdan boş tortadi va eri uçun halokatli soatda derazani oçib qöyadi).
Film davomida Tristana va don Lope göyo örinlarini almaştiradi: buzuq çol ezgu yurakli soddalik timsoliga aylanadi, begunoh farişta qiyofasi ortidan esa şafqatsiz yirtqiç oçiladi.
4Rollarda
Fernando Rey — don…
Fernando Rey — don Lope
Catherine Deneuve — Tristana
Franco Nero — Orasio
Lola Gaos — Saturna
Antonio Casas — don Kosme
Jesus Fernandez — Saturno
5Syomka guruhi
Rejissyor: Luis…
Rejissyor: Luis Buñuel
Prodyuser: Luis Buñuel, Robert Dorfman
Ssenariy muallifi: Julio Alejandro, Luis Buñuel
Kompozitor: Frédéric Çopin
Operator: José Fernández Aguayo
6Ahamiyati
Dastlab film özining akademikligi bilan tanqidçilarda «hayratli sarosimani» uyğotdi, ular Buñueldan dinga va…

Dastlab film özining akademikligi bilan tanqidçilarda «hayratli sarosimani» uyğotdi, ular Buñueldan dinga va burjuaziyaga qarata yana bir syurrealistik hujumlarni kutişgan edi. Keyinçalik filmni yozganlar, aksinça, «ispan Balzaki»ning ekranlaştirilişi klassik bölsa-da, unda syurrealizm ruhidagi belgilar yöqolmaganiga eʼtibor qaratdilar. Masalan, film boşida Tristanaga don Lopening kesilgan boşi qönğiroq tili şaklida tuşida körinadi, bu uning keyingi oyoq kesilişi va erining öldirilişini başorat qiladi. Ekranning çuqurligida oyoqsiz nogironlar tez-tez körinib turadi, kamera esa Tristananing çiroyli oyoqçalarida köp töxtaydi, göyo voqealarning keyingi rivojidan işora beradi. Opasiga berilişdan oldin Tristana marmar qabr toşiga, kardinal Taveraning qabriga yotib oladi, göyo toşdek lablarda öpiç qoldirmoqçidek; uning marhum arxiyepiskop va don Lope haqidagi tasavvurlari örtasida öxşaşlik bor.
Andrey Plaxovning sözlariga köra, «Tristana» — «ayblaş va qasos haqidagi hikoya bölib, şafqatsizlik va istehzoda kinoda unga teng keladigan asar yöq»:
Tristana jismoniy va maʼnaviy jihatdan qançalik dahşatli nuqsonga aylansa, şunçalik gözalroq körinadi. Bu paradoks çöqqisiga çiqadi, nogiron qahramon nogironlar aravaçasida balkonda kötarilib, oddiy bola oldida kökragini oçganda.
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Тристана» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.