«Prostokvaşinoda kanikullar» — 1980-yilda suratga olingan sovet multfilmi, Prostokvaşino qişloği haqidagi trilogiyaning ikkinçi qismi. Eduard Uspenskiyning «Dyadya Fyodor, pes i kot» qissasi asosida yaratilgan.
1Rollarda
2Syujet
Keyingi yozda Matroskin muşuk va Şarik it oldingidek mustaqil yaşaydi. Matroskin xöjalikni yuritadi va…
Keyingi yozda Matroskin muşuk va Şarik it oldingidek mustaqil yaşaydi. Matroskin xöjalikni yuritadi va sigirdan olingan sut bilan uydagi barça idişlarni, hatto yuviniş joyini ham töldirib qöyadi. Buning uçun Şarik Matroskinni koyiydi, lekin javobida unga ham heç qanday foydali ish qilmayotgani aytiladi. Şarik özining bekor yurmasligini isbotlaş uçun miltiqni olib ovga jonaydi.
Şu orada şaharda tinç va tartibli hayotni Mama buzadi. U taʼtil va kurortga borişni talab qiladi, çunki uy işlaridan çarçagan. Bundan taşqari, yangi törtta keçki köylagini kiyib körişga joyi yöq. Dyadya Fyodor bilan Papa uni kurortga emas, Prostokvaşinoga borişga köndirmoqçi böladi, lekin Mama qatʼiy rad etib, öz fikrida turadi.
Ertasi kuni Dyadya Fyodor, Mama va Papa vokzalda Moskva—Soçi poyezdiga çiqişni kutişadi. Dyadya Fyodor (vokzalda allaqaçon qöşilgan Galçonok bilan birga) dengizga borişdan voz keçib, Prostokvaşinoga ketadigan elektriçkaga ötiradi. Harakatlanayotgan vagon derazasidan u öziga heç narsa bölmasligini aytib ulguradi. Mama xafa böladi, lekin Papa bu unga yaxşiroq ekanini hisoblab, ota-onalar baribir kurortga jonaydi.
Şarik ovga ketadi. Unga poçtaçi Peçkin uçrab, uni olib ketişni taklif qiladi. Peçkin undan miltiq işlata olişini söraganida, Şarik öz aniqligini namoyiş etiş uçun poçtaçi havoga otgan qalpoqni otadi, ammo otiş zarbidan orqaga qulab daryoga tuşib, tubiga çökib ketadi. Şu payt suzib ötayotgan Qunduz Şarikka miltiqni taşlab yuborişni maslahat beradi, lekin Şarik buni rad etadi, çunki Matroskin nima deydi, deb qörqadi: «miltiq uçun pul tölangan», uning hayoti esa «bepul».
Şu orada qişloqqa Dyadya Fyodor keladi. Matroskin uning kelganidan juda xursand böladi va u bilan birga sigir Murka uçun köproq ozuqa tayyorlaş imkoniyatidan foydalanadi. Şarikni esa daryodan çiqarib, uyiga olib kelgan Qunduz uning heç kerak emasligidan aziyat çekayotganini köradi. Matroskin navbatdagi çoy içiş paytida hazillaşib, Şarikka «foydali» ish topadi: uni aravaga qöşib, sutni bozorga olib borişni taklif qiladi. Ammo Dyadya Fyodor aqlliroq yeçim taklif qiladi: ota-onasiga xat yozib, Şarikka fotomiltiq yuborişlarini söraş. Bu «ham ov, ham hayvonlarni öldiriş şart emas» deydi u.
Qora dengizdagi dam oliş kunlarining birida Dyadya Fyodorning ota-onasi dengiz böyida şezlongda ötirişadi. Papa öğlining ularsiz yomon ahvolga tuşib qolişidan xavotirlanib, Prostokvaşinoga borişni taklif qiladi. Ammo Mama teskarisini öylaydi: Matroskin borligi tufayli unga aslida yaxşi, va uning hali «töymagan» ikkita keçki köylagi bor.
Şu vaqtda Prostokvaşinoda, tong saharda, sut beradigan sigir Murkaning kutilmaganda buzoq tuğadi. Unga Gavryuşa deb ism qöyişadi. Bu voqea muşukni juda ilhomlantiradi. Buzoq kimga tegişli bölişi haqida Şarik bilan Matroskin örtasida bahs boşlanadi. Ular sigirdan olinadigan mahsulotlarga egalik qiliş haqida turliça fikrda ekanini körsatadi, va bu bahsni faqat Dyadya Fyodorning sigirni prokatdan qaytarib oliş kerakligini eslatişi bilan hal qilişadi.
Şarik buzoqni örgatişga kirişadi va bu unga yaxşi çiqadi: «Menga!», «Yot!» va «Ovoz!» kabi buyruqlardan boşlaydi. Keyin u ularni kuzatayotgan Peçkinni körib qoladi va «Uşla!» deb buyruq berib, Gavryuşani unga qarata yuboradi. Ammo buzoq poçtaçini şoxi bilan urgaç, maʼlum böladiki, u posilka olib kelgan ekan. Uni oliş oson keçmaydi, çunki Peçkin döstlardan hujjat talab qiladi. Matroskin hujjatlari «möylovi, panjalari va dumi» ekanini aytadi, lekin Peçkin bunga könmaydi.
Posilkani ololmagan qahramonlar ayyor reja tuzişadi. Peçkin navbatdagi taşrifida ularning çoyiga taklif qilinadi va u yana bir konfetani yeyişga tayyorlanganda, Galçonok uni tortib oladi. Şunda Igor Ivanoviç uni quvib ketadi va posilka nazoratsiz qoladi. Matroskin unga şunga öxşaş boşqa quti almaştirib qöyadi. Norozi Peçkin qaytib keladi, quti olib ketadi va jönab qoladi. Dyadya Fyodor esa posilkani oçib, Şarikka orzu qilingan fotomiltiqni sovğa qiladi, özi esa ota-onasining xatini öqiydi.
Şarik özining birinçi suratini uzoq va çarçatuvçi quviş, yaʼni quyonni taʼqib qilişdan keyin oladi. Quyonni faqat u uyga yetib kelib, Dyadya Fyodorning qöliga sakrab çiqqanida suratga oliş mumkin böladi. Şu payt Qora dengizda dam olib qaytgan ota-onalar ham yetib kelişadi. Peçkin ham şu yerga keladi. U yana nizo qidirib, qalpoğini otib tuşirişganidan şikoyat qiladi, lekin Matroskin unga öz qöli bilan tikilgan dengizçi qalpoğini (beskozirka) sovğa qiladi. Peçkinga beskozirka juda yoqadi, u hatto özini dengiz poçtasi xodimi deb tasavvur qila boşlaydi.
Finalda Şarik fotomiltiq yordamida Peçkinni suratga oladi, Dyadya Fyodor Gavryuşada uçadi, Papa va Matroskin esa boğ-roğni kovlaşadi. Atrofdagi ötloqlarda sayr qilib, dala gulláridan guldasta teradigan Mama esa agar uning ikkinçi hayoti bölganida, uni Prostokvaşinoda ötkazgan bölardi, deb tan oladi.
3Kadrlar
1
1 · TMDB4Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Каникулы в Простоквашино» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.