Victory Through Air Power

Walt Disney «Victory through Air Power» kitobini öqib çiqdi va uning ğoyasi şunçalik muhim ekanligini his qildi, şuning uçun kitobning animatsion versiyasini şaxsan öz mablaği hisobidan moliyalaştirdi. Film asosan Sevorskiyning nazariyalarini hukumat arboblari va jamoatçilikka yetkaziş uçun yaratilgan. Kino tanqidçisi Richard Şikelning aytişiça, Disney filmni «şoşilinç ravişda çiqarib yuborgan, hatto şoşilinç ehtiyoj taʼsirida çeklangan animatsiyaga bölgan işonçsizligini ham çetga surib qöygan». (Biroq çeklangan animatsiyaning yagona aniq qöllanilişi Sevorskiyning asosiy fikrlarini tasvirlovçi sxematik çizmalardadir; bu çizmalarda aviatsiya belgilarining uzluksiz oqimlari körpru yoki qalqon şaklini olgan, öq-dorilar esa yiğiş konveyerlari böylab harakatlangan.) Disney 1945-yilgaça, uruş filmi böyiça 1,2 million dollarlik ($17m 2021) zararni qoplay olmadi. Disneyning öşa paytdagi asosiy distribyutori RKO Radio Pictures filmni kinoteatrlarda prokatga çiqarişdan boş tortgaç, Walt uni United Artists (1932–1937-yillarda uning köplab qisqa metrajli filmlarini tarqatgan kompaniya) orqali çiqarişga qaror qildi. Şu tariqa u RKO yoki Walt Disney Studiosʼdan boşqa kinostudiya tomonidan prokatga çiqarilgan birinçi va yagona Disney animatsion badiiy filmiga aylandi.

1943-yil 11-iyulda «New York Times» gazetasi «Havodan ğalaba» sarlavhali yarim sahifani filmdan olingan kadrlar va qisqa izohlar bilan bağişladi. Bu, ehtimol, bunday mahoratli vizual tavsif abstrakt siyosiy dalilni ilgari suriş xizmatiga birinçi marta qöyilgan holat edi.

Zamonaviy bombardimonçilar haqida kimdir: «…qurollar bilan qoplangan… kiçik bir örinli qiruvçilar özini bemadad his qiladi, çunki ularning qurollari harakatlanmaydi — ular qattiq örnatilgan va faqat oldinga öq uzadi», deb aytganini eşitiş — bir gap. Öşa gapga svastika bilan bezatilgan qiruvçilarning örin uçun kuraşib, bombardimonçining «har doim otişga tayyor» turgan qurollaridan çiqqan nurdek animatsion otişmalar bilan urib tuşirilişini körsatuvçi jonli animatsiyalar qöşilsa — bu mutlaqo boşqa narsa.

Şikel kino tanqidçisi Jeyms Egining quyidagi umid bilan yozganini keltiradi:

Mayor de Sevorskiy va Walt Disney nima haqida gapirayotganini biladi, çunki men köp odamlar «Victory Through Air Power» filmini körgaç, ular ham şunday deb öylaydi deb gumon qilaman… Menda kimdir juda bosim bilan nimadir sotmoqçi bölayotgandek taassurot qoldi, bu menga yoqmaydi va şunday muhim masalalarda bunday öziga işonç savolsiz-suriştirmasdan butun mamlakat böylab şunçalik osonlik bilan jar solinişi meni hayratga soladi.

1941-yil 8-dekabrda Disney studiyalari amalda Amerika Qöşma Ştatlari hukumati uçun tarğibot maşinasiga aylantirildi. Ikkinçi jahon uruşi filmlarining aksariyati öquv maqsadlarida yaratilgan bölsa-da, «Victory Through Air Power» kabi filmlar hukumat arboblarining diqqatini jalb qiliş va AQŞ hamda ittifoqçi davlatlarda jamoatçilik ruhiyatini mustahkamlaş uçun yaratilgan. Filmni körgaç, Sevorskiy va Disney nima haqida gapirayotganini bilgan maşhur şaxslar orasida Uinston Çerçill va Franklin D. Ruzvelt ham bor edi.

Disney studiyasi Kvebek konferensiyasida qatnaşayotgan ularga köriş uçun nusxa yubordi. Leonard Maltinning aytişiça, «bu FDRning fikrlaş tarzini özgartirdi — u Sevorskiy haq ekanligiga rozi böldi». Maltin yana qöşimça qiladi: «Ruzvelt «Victory Through Air Power» filmini körganidan keyingina mamlakatimiz uzoq masofali bombardimonçi aviatsiyaga sodiqlik bildirdi», garçi bu notöğri, çunki Ittifoqçilarning Birlaşgan bombardimon hujumi (Combined Bomber Offensive) Ruzvelt filmni körişidan ikki oy oldin, 1943-yil 10-iyunda allaqaçon boşlangan edi. Ruzvelt film taʼlim berişning samarali usuli ekanini tuşundi va Disney Vaşingtonga yuqori sifatli axborot taqdim eta olişini bildi. Amerika xalqi birlaşib borar, Disney esa odatda multfilmlar qiladigan ortiqça tartibsizliksiz vaziyat haqida ularni xabardor qila olardi. Bu animatsiya askarlar orasida maşhur böldi va öşa davrdagi boşqa hujjatli filmlar hamda yozma körsatmalardan ustun turardi.

Film Disney korporatsiyasi uçun muhim rol öynadi, çunki u taʼlim filmlarining haqiqiy boşlanişi böldi. Taʼlim filmlari harbiy, maktab va zavod öqitiş uçun doimiy ravişda işlab çiqarildi va hozir ham işlab çiqarilmoqda. Kompaniya öz ğoyalarini samarali yetkazişni va filmlarni unumli işlab çiqarişni örgandi, şu bilan birga Disney qahramonlarini dunyo böylab millionlab odamlarga taniştirdi. Uruşning qolgan qismida Disney qahramonlari amalda dunyo oldida elçi vazifasini bajardi. «Victory Through Air Power»dan taşqari Disney «Donald Gets Drafted», «Education for Death», «Der Fuehrerʼs Face» hamda harbiy uçun turli öquv filmlarini işlab çiqardi va ularning ayrimlarida «Victory Through Air Power»dagi animatsiyalarni qayta işlatdi.

Bir sahnada xayoliy raketa bombasi mustahkamlangan nemis suv osti kemasi bölmasini vayron qilgani körsatilgan. Rivoyatga köra, bu sahna inglizlarni qalin beton bilan himoyalangan nişonlarga hujum qiliş uçun haqiqiy raketa bombasini işlab çiqişga bevosita ilhomlantirgan. Kelib çiqişi tufayli bu qurol «Disney bombasi» nomini oldi va uruş tugaşidan oldin bunkerlarni buzuvçi sifatida çeklangan miqyosda işlatildi.

Filmda, şuningdek, duşman zavodlarini nogiron qiliş uçun seysmik hodisani keltirib çiqarişi mumkin bölgan kuçli yer ostiga kiruvçi bombalarning işlab çiqilişi ham tasvirlangan, lekin amalda Tinç okean uruşini tugatgan narsa yer ustidagi atom bombasi böldi. Hozirgi nuqtai nazardan qaraganda, Sevorskiyning ayrim takliflari amaliy emas deb tanqid qilingan, masalan, Alyaskaʼdan ğarbga qarab çözilgan orollar zanjiri bölgan Aleut orollaridan keng kölamli uzoq masofali havo bombardimon kampaniyasini olib boriş — bu xavfli uçiş şaroitlarini yaratadigan juda özgaruvçan iqlimga ega uzoq hudud.

1943 va 1944-yillarda çiqarilgan va qayta prokatga qöyilgandan keyin, 60 yil davomida filmning kinoteatrlarda namoyişi bölmadi, ehtimol u tarğibot sifatida qaralgani uçun yoki nemislar va yaponlar uçun haqoratli deb hisoblangani uçun. Biroq u 16 mm formatdagi nusxalarda mavjud bölib, baʼzan film tarixi retrospektivalarida namoyiş etilgan. Bundan taşqari, kiriş qismidagi «aviatsiya tarixi» sahnasi televizordagi Disney antologiya serialining turli qismlarida qisqartirilgan holda körsatilgan. 2004-yilda film «Walt Disney Treasures» kollektsiyasining bir qismi sifatida «Walt Disney on the Front Lines» nomi bilan DVDʼda çiqarildi.