War and Peace

Audrey Hepburn — Natasha Rostova, Ilya va Natalya Rostovlarning qizi

Henry Fonda — Pyotr Bezuxov

Mel Ferrer — knyaz Andrey Bolkonskiy

Vittorio Gassman — Anatol Kuragin

Herbert Lom — Napoleon Bonapart

Oskar Homolka — Mixail Kutuzov

Anita Ekberg — Elen Kuragina (turmuş qurgandan keyin Bezuxova)

Helmut Dantine — Fyodor Doloxov

Barry Jones — graf Ilya Andreyeviç Rostov

Lea Seidl — graf Ilya Andreyeviçning xotini, grafinya Natalya Rostova

Jeremy Brett — Nikolay Rostov, Rostovlarning katta öğli

Sean Barrett — Petya, Rostovlarning öğli

May Britt — Sonya, graf Rostovning jiyani

Tullio Carminati — knyaz Vasiliy Kuragin

Wilfrid Lawson — knyaz Nikolay Bolkonskiy

Anna Maria Ferrero — knyajna Marya, knyaz Andreyning singlisi

Milli Vitale — Liza, knyaz Andreyning xotini

Patrick Crean — Vasiliy Denisov

John Mills — Platon Karataev

Gertrude Flynn — Mariya Peronskaya

Gualtiero Tumiati — Kirill Bezuxov

1956 — Britaniya kinematograflar jamiyatining mukofoti: eng yaxşi operatorlik ishi (Jek Kardiff)

1957 — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi rejissyor (Kinq Vidor), eng yaxşi operatorlik ishi (rangli filmlar) (Jek Kardiff), eng yaxşi kostyum dizayni (rangli filmlar) (Mariya De Matteis)

1957 — BAFTA mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi britaniyalik aktrisa (Audrey Hepburn)

1957 — AQŞ rejissyorlar gildiyasi mukofotiga nominatsiya: rejissyorlikdagi eng yaxşi yutuqlar (Kinq Vidor)

1957 — «Golden Globe» mukofoti: eng yaxşi çet tilidagi xorijiy film (Italiya)

1957 — «Golden Globe» mukofotiga törtta nominatsiya: eng yaxşi film (drama), eng yaxşi rejissyor (Kinq Vidor), eng yaxşi aktrisa (drama) (Audrey Hepburn), eng yaxşi yordamçi aktyor (Oskar Homolka)

1957 — Italiya milliy kinojurnalistlar sindikatining ikkita «Kumuş lenta» mukofoti: eng yaxşi rassomlik ishi (Mario Çiari), eng yaxşi musiqa (Nino Rota)

Filmning birinçi variantli ssenariysi 506 sahifadan iborat bölib, bu örtaça ssenariy hajmidan beş baravar köp edi.

1955-yil aprel oyi boşida Dino De Laurentis va Kinq Vidor boş rollarni Mel Ferrer va Audrey Hepburn turmuş örtoqlariga taklif qilişdi.

Suratga oliş 1955-yil 4-iyulda boşlandi va Italiyada ötdi: studiya epizodlari Rimda va «Cinecittà» studiyasi pavilyonida, köçiş sahnalari Feloniqada (Mantua viloyati), ommaviy jang sahnalari Pinerolloda (Turin viloyati), qişki sahnalar esa Finlyandiyada suratga olindi.

Audrey Hepburnning haqi öşa paytgaça aktrisa olgan eng yuqori haq edi. Ön ikki haftalik suratga oliş davomida u 350 ming dollar oldi; kundalik xarajatlar uçun haftasiga 500 dollar, şuningdek, rejadan taşqari har bir ish haftasi uçun 27 500 dollar olişi kerak edi. Suratga oliş davri butunlay unga haydovçili maşina 24 soat xizmatda böldi. Uning roziligi ssenariy, aktyorlar tarkibi, operator va grimyorlar uçun talab qilinardi. Hepburnga rekord haqi haqida aytilganda, u agenti Kurt Fringsga şunday dedi: «Men bunga arzimayman. Bu mumkin emas. Iltimos, heç kimga aytmang». Ön soatlik ish kuni, abort va umumiy holsizlik tufayli Hepburn keyinçalik Natasha roli uning hayotidagi eng qiyin rol bölganini aytgan.

Pyotr Bezuxov rolini Audrey Hepburn Peter Ustinovga taklif qildi; filmning prodyuseri Dino De Laurentis bu rolda Audrey Hepburnning «Rim taʼtillari» filmidagi şerigi Gregory Peckni kördi. Rejissyor Kinq Vidor Pol Scofield, Stewart Granger yoki Richard Burtonni xohlardi. Şuningdek, Gino Cervi, Massimo Serato va Sebastian Cabot nomzodlari ham körib çiqildi. Marlon Brando Audrey Hepburn bilan işlaşni istamagani uçun Pyotr Bezuxov rolini öynaşdan boş tortdi.

Film çiqqanidan bir munça vaqt ötib, Henry Fonda özi bilan uning obrazi Pyotr Bezuxov örtasidagi yoş farqini bilganini va filmda faqat pul uçun suratga tuşganini tan oldi.

Fredric March Kutuzov rolига sinovdan ötgan. Arlene Dahl Elen rolига tasdiqlangan edi, ammo kasallik tufayli uning örniga Anita Ekberg olindi.

Jeremy Brett Nikolay Rostov rolига qisman ekrandagi opasi Audrey Hepburnga taşqi körinişi öxşagani uçun tanlangan.

Audrey Hepburn Hubert de Givençydan Natasha Rostova uçun kostyumlar bilan şuğullanişni söradi, ammo u rad etdi, çunki «tarixiy» kostyumlar bilan işlaş zamonaviy modadagi yetakçi obrösini zaiflaştirişi mumkin deb hisoblardi. Şunga qaramay, u «Uruş va tinçlik»dagi Hepburn libosi uçun mato va ranglarni baholaş maqsadida bir neça marta Rimga uçib keldi.

Jang sahnalarida statist sifatida 5 dan 8 ming gaça italiyalik askar iştirok etdi.

Napoleon davri asl gravyuralari va rasmlari asosida 100 mingdan ortiq harbiy forma, kostyum va parik tayyorlandi.

Jang sahnalarini suratga oliş vaqtida prodyuserlar 65 nafar şifokorni yollaşdi; ular askar formasida kiyinib, hudud böylab tarqatib qöyildi, statistlar yoki kaskadyorlardan biri jarohatlansa, yordam beriş uçun.

Rostovlar knyaz Andreyni ov qilişga taklif qiladigan sahnada Jeremy Brett aktyorlar içida haqiqiy otda çopgan yagona aktyor edi. Audrey Hepburn, Henry Fonda, Mel Ferrer, Barry Jones va May Britt özlarining barça yirik planlarida mexanik otlarda suratga tuşgan.

Kinq Vidor Borodino jangi epizodini odatdagidek ikkinçi rejissyorga topşirmasdan, özi rejissyorlik qildi.

Şvetsiyalik aktrisalar May Britt va Anita Ekbergning ovozlarini boşqa aktrisalar dublyaj qildi.

Natasha yaralangan knyaz Andreyni ziyorat qiladigan epizodda maşhur «Gori, gori, moya zvezda» romansining Georgiy Vinogradov ijrosidagi yozuvi işlatilgan; gitara ijrosi Aleksandr Ivanov-Kramskoyniki.

Boş titrlarning ikkita xil varianti mavjud. Ikkalasi ham ingliz tilida. Birinçisida aktyorlar tarkibi neytral fonda joylaşgan, ikkinçisida esa Napoleonning öz qöşinlari oldidagi rasmlari parçalari fonida.

Aktyorlar tarkibining yulduzligi va kölamiga qaramay, film Amerika va Ğarbiy Yevropa tomşoşabinlari orasida muvaffaqiyat qozonmadi. Biroq SSSRda film juda maşhur böldi va keyinçalik Sergey Bondarçuk tomonidan romanning ekranlaştirilişiga turtki böldi; u «Oskar» mukofotini oldi.

Filmning 02:36:00 daqiqasida 1846-yilda yozilgan «Gori, gori, moya zvezda...» romansi yangraydi. Yaʼni ekranlaştirilgan voqealardan 34 yil keyin.

Filmning italyança postsinxron versiyasida rollarni quyidagilar dublyaj qildi: Maria Pia Di Meo (Audrey Hepburn), Emilio Cigoli (Henry Fonda), Stefano Sibaldi (Mel Ferrer), Arnoldo Foà (Herbert Lom), Mario Besesti (Oskar Homolka), Lidia Simonesci (Anita Ekberg), Gualtiero De Angelis (Helmut Dantine), Amilcare Pettinelli (Barry Jones), Fiorella Betti (Milli Vitale), Rosetta Calavetta (May Britt) va Carlo Romano (John Mills). Vittorio Gassman öz rolini qayta ovozlaştirdi.

Filmga oid retsenziyalarda Audrey haqida asosan yaxşi va köpinça hurmat bilan yozilgan. Eng keskin fikrni ingliz tanqidçisi Pol Dehn bildirgan; u yozişiça, «katta közli moskvalik qizning çiroyli yuzi bir vaqtning özida kiyikçaning möltoniga va favnning qiyofasiga öxşaydi, lekin u mutlaqo özgarmaydi». Dilys Powell Natasha «yetilmaydi» deb tan olgan, biroq şu bilan birga, köpçilik töğri taʼkidlagan bu kamçilik «beçora qizni bir xil portvein yoki pişloq turiga öxşatib qöyadi», deb qöşimça qilgan. S. E. Lejeune hukmining qattiqligini maqtov bilan uyğunlaştirib, u «maʼlum maʼnoda „anaxronizm“ bölsa-da, baribir u „jozibali kiçkina ğoz“», deb taʼkidlagan.

Kinq Vidor: «Menga eng çalkaş savol berilganda: „Siz suratga olgan aktrisalar içida eng sevimlisi kim?“ — birinçi bölib şu ism xayolimga keladi». Uning nomini aytişning hojati yöq edi: ularning özaro tortişişi «Uruş va tinçlik»ning har bir kadrida sezilib turadi. U Audreyning öz nuqtai nazaridan şu rol uçun «mukammal» mos kelişiga umrbod işongan. Vidor, şunga qaramay, «u rus tasavvuridagi bu rolga mos kelmasligi mumkin», deb qörqardi. Biroq rus tomoni 1966-yilda «Uruş va tinçlik»ning öz ekranlaştirilişini (Sergey Bondarçuk rejissyorligida) yaratganida, «ular Natasha roliga Lyudmila Saveliyevani olişdi — deb qayd etdi Vidor özining öziga bölgan mamnunligi bilan, — u Audreyning qiyofasiga aynan mos keldi».

Umuman olganda, film tanqidçilar tomonidan ziddiyatli baholarga sazovor böldi.

Rotten Tomatoes saytida film 7 ta tanqidçi şarhi asosida 43 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 balldan 5,8.

Film Amerika kino instituti (AFI) tomonidan quyidagi röyxatlarga kiritilgan:

2005: AFI böyiça 100 yil içidagi filmlardagi eng yaxşi 25 ta musiqiy kompozitsiya — nominatsiya

2008: AFI böyiça 100 yil içidagi eng yaxşi 10 ta epik film — nominatsiya