Wilde

Hmm — I need to keep the same structure. Here is the translation:

«Uayld» (ingl. Wilde) — maşhur yozuvçi va şoir, Viktoriya davri adabiyotining vakili Oskar Uayld haqidagi biografik drama, Richard Ellmannning «Oscar Wilde» kitobi asosida suratga olingan ekranlaştiriş.

Film Amerikada, Kolorado ştatida boşlanadi. Oskar Uayld kumuş konga keladi. Uni quvonç bilan kutib olişadi va aziz mehmon şarafiga bugun oçilgan tomir nomlanganini aytişadi. Uayld yarim minnatdorçilik, yarim hazil bilan deydi: «Mualliflik uluşlarini sabrsizlik bilan kutaman». Şundan söng u şaxtaga tuşadi va öşa yerning özida, közini yoş, çiroyli şaxtyordan uzmay, Çellini ijodi haqida maʼruza öqiydi. Joy va tomoşabinlarning öziga xosligiga qaramay, maʼruza muvaffaqiyatli ötadi.

Uayld Angliyaga qaytadi. U qirollik advokati qizi Konstans Lloydga uylanmoqçi. Uaydga uning sukutiga yoqadi. Kelajakdagi qaynona esa kelinning yaxşi sepi bilan xursand böladi. Oskar özi mehribonlik bilan «Sfinks» deb ataydigan tanişiga kelajakdagi oilaviy hayotini tasvirlab beradi. Ada (Sfinksning haqiqiy ismi) Uaydni yaxşi bilgani uçun uni bunday odam uçun juda zerikarli deb hisoblaydi.

Biroz vaqt ötadi. Konstans Oskarga öğil tuğadi. Uaydlar baxtli körinişadi, ammo boğda sayr qilayotganda Oskar Adaga bu nikohda izlagan hamma narsani topmaganini tan oladi. Şu bilan birga u Sfinksga yangi tanişi — yoqimtoy yigit Robert Rossni taniştiradi; u Uaydlar oilasida, uning qarindoşlari Yevropa böylab sayohat qilayotgan paytda, vaqtinça yaşaydi.

Ançadan keyin. Keç. Konstans ikkinçi farzandga homilador holda uxlagani ketadi. U Uayld va Rossdan uzoq ötirmaslikni söraydi. Robert şunçaki yana bir sigareta çekmoqçi. Uayld xotini ortidan uning yotoqxonasiga çiqadi, unga va öğliga xayrli tun tilaydi, xotinini öpib, yana mehmonxonaga tuşadi. Robert hali ham öşa yerda. U Uayld bilan platonik muhabbat haqida uzundan-uzoq suhbat boşlaydi, bu suhbat ehtirosli öpişlar va quçoqlaşuv bilan yakunlanadi.

Öşa keçadan boşlab Oskar ikki hayot keçira boşladi. U xotinini öz tarzida sevardi, ayniqsa bolalarini (Konstans yana bir öğil — Vivianni tuğdi), ammo Robbi bilan uçraşuvlardan özini tiya olmadi. Köp ötmay Uayldning eʼtiboriga yana bir yigit — Jon Grey tuşdi. U duradgorning öğli, ammo jozibali va aqlli. Bir kuni körgazmadan keyin Oskar uni tuşlikka taklif qiladi. Tuşlik ehtirosli muhabbat keçasi bilan yakunlanadi.

Yangi işqiy sarguzaştlar Uayldning ijodiy kuçini oşirdi. U töxtovsiz yozadi. Janjal keltirib çiqargan «Dorian Greyning portreti» romani hamda «Ledi Vindermir fanati» komediyasi paydo böladi. Uşbu komediyaning premyerasida Oskar Alfred Duglas bilan tanişadi — yer yuzida tengi yöq gözallikdagi yigit. U spektaklga juda mamnun bölib, Oskarni öz kollejida maʼruza öqişga taklif qiladi, lekin tez orada uni kollejdan haydaşlarini aytadi. Uayld şunday gözal yigitga şunçalik şafqatsiz munosabatda bölişlariga hayron böladi, ammo borişga rozi böladi. U ham Magdalena kollejida öqigan va maşhur bitiruvçi sifatida u yerga borişi mumkin. Ammo u kelişidan oldin Oskar Alfredga nozik masalani hal qilişga yordam beradi — şantajçidan xatni sotib oladi.

Biroz vaqt ötgaç, Uayld Magdalena kollejiga keladi. Bu munosabat bilan talabalar kiçik bayram uyuştiradi. Alfred Oskarni qöşiq aytib xursand qiladi, ular tunni birga ötkazadilar.

Yangi roman Uayldga şodliklardan köra köproq muammolar keltirdi. Alfred (yaqinlari uni «Bozi» deb ataşardi) uning işiga xalaqit berar, sovğalar talab qilar, janjal çiqarar, hatto sotib olinadigan yigitlarga ham hasad qilardi. Sönggi tomçi şu böldiki, Bozi kasal Uaydga bir stakan suv uzatişdan boş tortdi, hatto kristall grafinni sindirdi-da, özi köngil oçişga ketdi. Oskar muammoli sevgilisini taşlaşga qaror qildi, ammo şu payt dahşatli voqea yuz berdi. Sirli holatlarda Bozining katta akasi — Frensis halok böldi. Yigit, nikohlangan bölişiga qaramay, öz boşliği — taşqi işlar vaziri bilan muhabbat aloqasida bölgani gumon qilindi. Bozi qayğudan aqldan ozay deb qoldi va otasi — Kuinsberri markizidan qasos olişga qasamyod qildi; uni akasining öz joniga qasd qilişiga sabab bölgan deb hisobladi. Qasos quroli Uayld bölişi kerak edi, u esa ota bilan öğil örtasiga tuşişni heç qaçon xohlamagan.

Oskarning hayoti asta-sekin dözaxga aylanardi. U oilasi bilan deyarli körişmasdi. Kuinsberri uni taʼqib qilar, Uaydning navbatdagi pyesasi — «Jiddiy böliş qançalik muhim» premyerasida deyarli janjal kötarardi (Oskar uni faqat Bozi navbatdagi janjaldan söng va oila talabi bilan bir muddatga Misrga ketgani tufayli tugatişga muvaffaq böldi).

Nihoyat, Kuinsberri haqoratli yozuvli kartoçka qoldirdi. Bozi Uaydni tuhmat böyiça ish qözğatişga köndirdi va u rozi böldi, Robbining ketiş haqidagi oqilona maslahatiga quloq solmadi. Sudda Kuinsberri şunçalik köp dalil taqdim etdiki, tuhmat böyiça ish bevosita Uaydning öziga qarşi yomon xulq-atvor böyiça işga aylandi. Bozi sudda çiqiş qilişga intildi, ammo Oskar unga taqiq qöydi. U sevgilisining qamoqqa tuşişini istamadi. U hammasiga bir özi çidaşni afzal kördi. Oskarni olomon orasidan olib ötişayotganda, olomon «Uyat!» deb baqirar va sobiq butiga tupurar edi; şunda u Robbini kördi — u Oskar oldida şlyapasini yeçdi.

Oskar Uayld C33 raqamli mahbusga aylandi. Oğir mehnat uning soğliğini buzdi. Konstans uni ziyorat qilib, Fransiyada «Salomeya» (Angliyada injil syujeti tufayli taqiqlangan Uayldning pyesasi) qöyilganini aytdi va bolalarini körişga ruxsat berişini vaʼda qildi. Ammo afsuski, bir muddatdan keyin qamoqdan çiqqan Uayld faqat uning qabrini topdi. Ada va Robbi imkoni boriça uni qöllab-quvvatlaşdi, uni ahmoqona işlardan saqlab qolişga umid qilişdi. Ammo Uayld baribir Bozini qidirib ketdi. U Neapolda topdi. Bozi Oskarni körganidan xursand bölganga öxşardi, ammo titrlarda uç oydan keyin ular ajralganliklari aytildi.