Yöl (turk. Yol, ingl. The Way, ingl. The Road — ikkala ingliz nomi ham xalqaro prokatda işlatilgan) — 1982-yilda turk rejissyorlari Yilmaz Guney va Şerif Gören suratga olgan dramatik film. 1982-yilgi Kann kinofestivalining sovrindori.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Tarık Akan, Halil Ergün, Şerif Sezer
3Syujet
Film bir haftaga qamoqdan ozod etilgan bir neça mahbusning hikoyalarini aks ettiradi va 1980-yildagi harbiy…
Film bir haftaga qamoqdan ozod etilgan bir neça mahbusning hikoyalarini aks ettiradi va 1980-yildagi harbiy töntarişdan keyingi Turkiyani körsatadi.
Seyit Ali (Tarik Akan) uyiga qaytadi, ammo xotini (Şerif Sezer) fohişa bölib qolganini bilib qoladi. Uning oilasi xiyonatkor ayolni topib, uni qamab qöyadi, şunda Ali şarmandalikni yuviş uçun uni öldirişi mumkin böladi. Dastlab u ham şuni qilmoqçi böladi, lekin tez orada fikrini özgartiradi va xotinining tirik qolişi uçun barça kuçini sarflaydi. Unga bu muvaffaqiyatli bölmaydi. Endi oila aʼzolari uni yomon közlar bilan kuzatmaydi va adolat idoralarining ham unga daʼvosi yöq, biroq Ali qamoqqa qaytadi.
Mehmet Salih (Halil Ergun) öğirlik urinişi uçun hibsga olingan edi. Öşa "ish"da uning şerigi, xotinining akasi otib öldirilgan. Halok bölgan tomon qarindoşlari Mehmetni hamma narsada ayblaydi va uni endi tanişni istamaydi. Mehmet haqiqatni xotini Emineʼga (rolda Meral Orhonsay) aytadi, u unga işonadi va ular ikkovi poyezdda hammadan qoçib ketişadi. Poyezd hojatxonasida ular uzoq kutilgan jinsiy aloqaga kirişadi, ammo nima bölayotganini tuşungan olomon ularni deyarli parçalab taşlaydi. Ham ğazablangan olomondan, ham qonun vakillaridan qutulgan ikkovi Emineʼning oilasidan bir yigit tomonidan otib öldiriladi.
Ömer (Necmettin Çobanoğlu) tuğilgan çegara qişloğiga qaytadi. Çegaraga yaqinligi tufayli uning qişloğida kontrabanda savdosi yaxşi rivojlangan. Ömer qamoqqa qaytmaslik uçun çegarani noqonuniy kesib ötişga tayyorlanadi, hammasi bilan kelişib, barça işlarni hal qiladi, ammo sönggi daqiqada rejasidan voz keçadi, çunki ukasi kontrabanda safari paytida öldiriladi. Anʼanaga köra Ömer beva ayolga uylanadi va ularning bolalarini farzandlikka oladi.
4Mukofotlar va nominatsiyalar
Xuddi şu 1982-yilgi Kann festivalidagi Oltin palma şoxidan taşqari film yana ikkita mukofot oldi. Bundan…
Xuddi şu 1982-yilgi Kann festivalidagi Oltin palma şoxidan taşqari film yana ikkita mukofot oldi. Bundan taşqari, 1983–1984-yillarda film turli mamlakatlarda yana törtta mukofotga nomzod böldi va ulardan ikkitasini qölga kiritdi.
5Turli mamlakatlarda premyera namoyişi
Fransiya — 1982-yil may (Kann kinofestivali); 1982-yil 1-sentabr — keng…
Fransiya — 1982-yil may (Kann kinofestivali); 1982-yil 1-sentabr — keng ekranda
AQŞ — 1982-yil 6-oktabr (Nyu-York kinofestivali)
Ispaniya — 1982-yil 24-noyabr (faqat Madridda)
GFR — 1982-yil 3-dekabr
Finlyandiya, Şvetsiya — 1982-yil 25-dekabr
Avstraliya — 1983-yil 28-iyul
Vengriya — 1983-yil 29-oktabr
Yaponiya — 1985-yil 23-fevral
Turkiya — 1999-yil 12-fevral
Çexiya — 2004-yil 4-iyul (Karlovy Vary kinofestivali)
6Işlab çiqariş
Yilmaz Guney "Bayram" deb nomlangan ssenariysini amalga oşira olmadi. Unda taʼtildagi 10 nafar mahbus haqida…

Yilmaz Guney "Bayram" deb nomlangan ssenariysini amalga oşira olmadi. Unda taʼtildagi 10 nafar mahbus haqida hikoya qilinardi. U qotillikda ayblanib qamoqda ötirgan edi. Uning "Guney Film" kompaniyasi işlab çiqarişni moliyalaştira olmadi. "Cactus Film" pul berganidan va ssenariy qisqartirilganidan keyin filmning birinçi varianti Erden Kiral tomonidan suratga olindi, ammo keyinçalik u yöq qilindi.
Ikkinçi variantni asosan Şerif Gören Guneyning körsatmalariga qatʼiy amal qilgan holda suratga oldi. Köp ötmay Guney qoçib ketdi, filmni kördi va işdan norozi böldi, şundan söng u Fransiyada, u yerda unga siyosiy boşpana berilgan paytda, rasmni qayta işladi va töldirdi. Film 1980-yildagi harbiy töntarişdan keyingi Turkiyani körsatadi, şu sababli vatanida u juda ziddiyatli qabul qilindi va harbiy diktatura nazorati ostidagi Turkiyani salbiy tasvirlagani uçun 1999-yilgaça namoyiş etilişi taqiqlandi. Bundan ham köproq bahs-munozara uyğotgani — kurd tili, musiqasi va madaniyatidan çeklangan holda foydalanilgani (ular öşa paytda aynan şu yerda taqiqlangan edi), şuningdek, kurdlar öşa yerda boşdan keçirayotgan qiyinçiliklarning tasviri böldi. Filmning bir sahnasida Ömerning qişloği hatto "Kurdiston" deb nomlangan.
Filmning yangi versiyasi 2017-yilda "Yol: The Full Version" nomi bilan çiqarildi. Unda Turkiyada namoyiş etiş uçun mos bölişi maqsadida köplab bahsli qismlar va sahnalar olib taşlandi. 2017-yilgi Kanndagi turk stendida namoyiş uçun "Kurdiston" lavhasi öçirildi. Tanqidçilar bu rejissyor Yilmaz Guneyning istaklariga zid ekanini aytib, yuz bergan voqeani "senzura" deb ataşdi. "Kurdistan" tasvirlangan kadr, şuningdek, Ömerning kurd kelib çiqişidagi qiyinçiliklar haqida gapiradigan siyosiy sahna olib taşlandi.
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дорога (фильм, 1982)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.