Zelig

Vuddi Allenning eng yaxşi filmlaridan biri hisoblanadigan bu kino mokyumentari janrida suratga olingan va şu yönalişdagi eng qiziqarli tajribalardan biridir.

Filmda «ekspert» sifatida Syuzan Sontag, Sol Bellou, Irving Xau, Bruno Bettelgeym, Ada «Bricktop» Smit (Ada «Bricktop» Smith), Jon Morton Blum (John Morton Blum) kabi taniqli şaxslar iştirok etgan. Allen yana Greta Garboni çaqirmoqçi bölgan, ammo bunga erişa olmagan.

Film yaratuvçilari voqeaning haqiqiyligi taassurotini yaratiş uçun bir qator usullardan foydalanganlar. Xususan, lentada 1920—30-yillardagi maşhur şaxslar: Charli Chaplin, Çarlz Lindberg, Al Kapone, Uilyam Xerst, Marion Devis, Josephine Baker, Fanni Brays, Adolf Gitler, Yozef Gebbels, Herman Göring, Jeyms Kegni, Jimmi Uoker (Jimmy Walker), Lu Gerig, Bebe Ruth, Bobbi Jons va boşqalarning eski xronika kadrlari işlatilgan. 1920-yillarning autentik musiqasi qöllanilgan; bundan taşqari, kompozitor Dik Xaymen «eski uslubda» xameleon haqida bir neça qöşiq yozgan. Operator Gordon Uillis eski obʼektivlar, kinokameralar, ovoz va yoritiş jihozlaridan foydalangan. Bundan taşqari, plyonkani eskirtiriş uçun uni oyoqlari bilan bosgan.

Suratga oliş 12 hafta davom etgan, ammo şundan keyin studiyada qayta işlaş va montaj jarayoni yana bir yil olgan.

Allen bu filmni tayyorlab turgan paytda yana ikkita filmda işlaşga ulgurgan — «Yozgi tungi jinsiy komediya» va «Broadway Denni Rouz».

Zelig adaptatsiyalari jarayonida uning şaxsida röy beradigan özgarişlar, yaʼni luğat boyligi va çuqur odatlarining özgarişi, dissotsiativ identifikatsiya buzilişi bilan oğriganlar uçun xosdir (masalan, bunday odamning bir şaxsi öng qölli, ikkinçisi çap qölli bölişi mumkin).

2007-yilda Juvanni Konçilya boşçiligidagi italiyalik psixiatrlar miya faoliyatining kamdan-kam uçraydigan buzilişini aniqlaşgan, uning qurbonlari filmning boş qahramoni kabi harakat qiladi (psixologik, ammo jismoniy emas nuqtayi nazardan). Ular bu buzilişni «Zelig sindromi» deb ataşni taklif qilişgan.

Vuddi Allen — Leonard Zelig, «xameleon» odam

Mia Farrow — Yudora Fletçer, psixoanalitik şifokor

Patrik Xorgan — hikoyaçi

Meri Luiza Uilson — opa Rut

Sol Lomita — Martin Gayst

Richard Litt — Çarlz Koslou

Jon Rotman — Pol Dégu

Stefani Farrow — Meril Fletçer

Jon Bakuolter — doktor Sindell

Pol Nevens — doktor Birskiy

Geyl Xansen

Debora Raş

1983 — Venetsiya kinofestivalida eng yaxşi film uçun Pasinetti mukofoti (Vuddi Allen)

1984 — «Oskar» mukofotiga ikki nominatsiya: eng yaxşi operator ishi (Gordon Uillis) va eng yaxşi kostyumlar (Santo Lokasto)

1984 — «Saturn» mukofotiga eng yaxşi rejissyorlik uçun nominatsiya (Vuddi Allen)

1984 — BAFTA mukofotiga 5 ta nominatsiya: eng yaxşi original ssenariy (Vuddi Allen), eng yaxşi operator ishi (Gordon Uillis), eng yaxşi montaj (Syuzan Morse), eng yaxşi grim (Fern Bakner, Jon Kalione), eng yaxşi vizual effektlar (Gordon Uillis, Joel Hynek, Styuart Robertson, Richard Grinberg)

1984 — «Oltin globus» mukofotiga ikki nominatsiya: eng yaxşi film — komediya yoki myuzikl, komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi aktyor (Vuddi Allen)

1984 — «Bodil» mukofoti (Daniya) eng yaxşi Yevropadan taşqari film uçun (Vuddi Allen)

1984 — «Devid di Donatello» mukofoti eng yaxşi xorijiy aktyor uçun (Vuddi Allen)

1984 — AQŞ ssenariyçilar gildiyasi mukofotiga eng yaxşi original komediya uçun nominatsiya (Vuddi Allen)