«Babylon Berlin» (nemisça: Babylon Berlin) — nemis drama teleseriali, neonuar janrida. Uning ssenariy muallif va rejissyorlari Tom Tykver, Ahim fon Borris va Hendrik Handlyögten bölib, serial Folker Kuçerning romanlari asosida yaratilgan. Serialning birinçi mavsumi voqealari 1929-yilda, Veymar respublikasi qulay davrida Germaniyada bölib ötadi. Asosiy qahramonlar: Kyolndan Berlinga mansabdor şaxslarni şantaj qiliş bilan boğliq ovozali ish yuzasidan kelgan politsiya inspektori Gereon Rat va kunduzi politsiyada stenotipist bölib işlaydigan, keçasi esa fohişalik qiladigan, birinçi ayol tergovçi bölişni orzu qiladigan Şarlotta Ritter.
Premyera 2017-yil 13-oktabrda Sky Deutsçland konserniga kiruvçi nemis pullik telekanali Sky 1da bölib ötdi. 16 ta epizod körsatildi: ulardan birinçi sakkiztasi rasman birinçi mavsum, ikkinçi sakkiztasi esa ikkinçi mavsum deb tan olingan. AQŞ, Kanada va Avstraliyada birinçi ikki mavsum Netflix xizmatida çiqarildi. Uçinçi mavsum premyerasi 2020-yil 24-yanvarda Sky 1da bölib ötdi. 1930/31-yil qişida bölib ötadigan törtinçi mavsum 2021-yilda suratga olindi, uning premyerasi esa 2022-yil 8-oktabrda bölib ötdi. Beşinçi mavsum premyerasi 2026-yil yozga rejalaştirilgan edi. U 2026-yil 10-sentabrda bölib ötdi.
«Babylon Berlin» ingliz tilidan boşqa tilda suratga olingan eng qimmat serial hisoblanadi: birinçi ikki mavsumning byudjeti 40 mln yevroni taşkil etdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Volker Bruch, Liv Lisa Fries, Benno Fürmann
3Syujet
Serialning birinçi mavsum voqealari 1929-yilda Germaniyada, Veymar respublikasi zaifëşgan davrida bölib…
Serialning birinçi mavsum voqealari 1929-yilda Germaniyada, Veymar respublikasi zaifëşgan davrida bölib ötadi. Asosiy qahramon, politsiya inspektori Gereon Rat Berlinga Kyolndan porno film topiş uçun keladi, bu filmda Kyoln oberbургомистри Konrad Adenauerni şantaj qilişmoqda. Aleksanderplatzdagi politsiya prezidiumida Gereon hamkasbi Bruno Volter bilan birga işni tekşirişni boşlaydi va har kuni narkotiklar, siyosat, qotilliklar va ekstremizm bilan töqnaşadi.
4Aktyorlar va personajlar
Folker Bruh — politsiya inspektori Gereon Rat, Kyolndan Berlinga xizmatga ötkazilgan. Birinçi jahon uruşi…

Folker Bruh — politsiya inspektori Gereon Rat, Kyolndan Berlinga xizmatga ötkazilgan. Birinçi jahon uruşi davrida Germaniya imperiya armiyasi safida jang qilgan. Harbiy harakatlarda iştirok etişi natijasida kelib çiqqan travmadan keyingi stress sindromi va ukasi Anno oldidagi aybdorlik hissi bilan kuraşadi. Uruşdan beri bedarak yöqolgan ukasining xotini Helga Rat bilan yaşirin sevgi munosabatlarida.
Liv Liza Frris — Şarlotta Ritter, Vedding degan kambağal işçi tumanidan kelgan qiz, keçalari Moka Efti kabaresida fohişalik qiladi. Berlin politsiyasiga xizmatga kiradi va qotilliklarni oçiş böyiça birinçi ayol tergovçi bölişni orzu qiladi.
Peter Kurt — detektiv Bruno Volter, Berlin politsiyasining katta inspektori, Birinçi jahon uruşi faxriysi, ğoyaviy monarxist.
Matias Brandt — maslahatçi Avgust Benda, sotsial-demokrat va Berlin siyosiy politsiyasi boşliği, yahudiy kelib çiqişli. Monarxistlar, kommunistlar va natsistlarni bir xil darajada yomon köradi. Köp yillar davomida Benda Versal şartnomasi şartlarini çetlab ötişga urinayotgan noqonuniy harbiy taşkilot — Qora Reyxsver faoliyatini tekşiradi.
Anton fon Lyuke — Stefan Enike, yoş kriminalist, Bruno Volterning qöl ostida işlaydi. Surdotarjima qobiliyatiga ega.
Leoni Beneş — Greta Overbek, Şarlotta Ritterning bolalik dösti va maslahatçi Bendaning xizmatkori.
Ernst Şteţner — general-mayor Kurt Zeegers, Qora Reyxsver aʼzosi, Birinçi jahon uruşi davrida Bruno Volterning qömondoni. Rejalaştirilgan davlat töntarişi ilhomçisi.
Denis Burgazliyev — polkovnik Trohin, sovet diplomati va Iosif Stalin maxfiy politsiyasi xodimi. Berlindagi sovetga qarşi muhojirlarni qiynoqqa soliş va öldiriş işlarini taşkil etadi.
Severiya Yanuşauskayte — grafʼinya Svetlana Sorokina, oq muhojirlar vakili. Moka Efti kabaresida qöşiqçi, sovet hokimiyati xizmatidagi josus. Grafʼinya troskistlar rahbari Aleksey Kardakov va öng qaraşli sanoatçi Alfred Nissenning yaşirin sevgilisi.
Hanna Herşşprung — Helga Rat, Gereon Ratning ön yildan ortiq yaşirin sevgilisi va uruşda bedarak yöqolgan ukasi Annoning xotini.
Ivan Şvedov — Aleksey Kardakov, rus skripkaçisi va Berlindagi troskistlar rahbari.
Lars Ayding er — Alfred Nissen, qurol işlab çiqaruvçi, Reyxsver va Fraykor zobitlari bilan hamkorlik qiladi.
Fritsi Haberland — Elizabet Benke, harbiy xotini va Gereon Ratning kvartira egasi. Uruşda eri bilan birga xizmat qilgan Bruno Volterning yaşirin sevgilisi deb hisoblanadi.
Yordis Tribel — doktor Felker, Berlinning Kroytsberg tumanidagi kambağallar şifokori va Germaniya Kommunistik partiyasi aʼzosi.
Mişel Matiçeviç — Edgar «Armanec» Kasabyan, Moka Efti kabaresi egasi va Berlindagi uyuşgan jinoyatçilik rahbari. Şafqatsiz, lekin öz tamoyillariga sodiq gangster. Inspektor Gereon Ratning yaşirin homiysi.
Benno Furman — polkovnik Gunter Vendt, reyxprezidentning şaxsiy referenti, Qora Reyxsver aʼzosi, keyinçalik siyosiy politsiya boşliği.
Frank Kunster — «Muqaddas Iosif», Armanec jinoyat guruhidagi yollanma qotil. Bu laqabni u boş-boşliği uçun topşiriqlarni bajarayotganda katolik ruhoniysining röyo va kolorettasini kiyib yurgani uçun oldi.
Valera Kanişçev — Mixail Falin, sovet elçixonasi xodimi va Iosif Stalin maxfiy politsiyasi xizmatidagi qotil.
Larri Mallins (a.k.a. Tobi Dammit) — Villi Şurike, «Moka Efti» kabaresidagi barabançi.
Yens Xartser — doktor Şmidt, Birinçi jahon uruşi faxriylarini PTSR bilan davolaşga ixtisoslaşgan psixolog. Uning mijozlari orasida Edgar «Armanec» va Gereon Rat ham bor.
Karl Markovits — Samuel Katelbax, jurnalist, frau Benke pansionatida Gereonning qöşnisi bölib yaşaydi. Keyinçalik «Qora Reyxsver» faoliyati böyiça jurnalistik tergovga qöşiladi.
Brayan Feri — «Moka Efti» kabaresidagi xonanda.
51-mavsum (2017)
Birinçi mavsumning barça epizodlari rejissyorlari va ssenariy muallif lari Hendrik Hendlyögten, Tom Tykver va…
Birinçi mavsumning barça epizodlari rejissyorlari va ssenariy muallif lari Hendrik Hendlyögten, Tom Tykver va Ahim fon Borris böldi.
62-mavsum (2017)
Ikkinçi mavsumning barça epizodlari rejissyorlari va ssenariy muallif lari Hendrik Hendlyögten, Tom Tykver va…
Ikkinçi mavsumning barça epizodlari rejissyorlari va ssenariy muallif lari Hendrik Hendlyögten, Tom Tykver va Ahim fon Borris böldi.
74-mavsum (2022)
Mavsum 1930/31-yil yangi yil keçasidan, Nissenning uyida boşlanadi, iqtisodiy inqiroz kuçayib borayotgan va…
Mavsum 1930/31-yil yangi yil keçasidan, Nissenning uyida boşlanadi, iqtisodiy inqiroz kuçayib borayotgan va NSDAP hujum otryadlari (SA) harakatlari fonida. Rat SA içida maxfiy operatsiya ötkazadi. Uning dösti Şarlotta Ritter politsiyada işlaydi, lekin singlisiga yordam berişga urinib, lavozimidan mahrum böladi. Işdan böşagaç, u boşpanasiz bolalarning sirli yöqolişi va ölimi holatlarini aniqlaşni boşlaydi va yaşirin taşkilotga duç keladi.
8Işlab çiqiş
Serialning hammualliflari Tom Tykver, Hendrik Handlyögten va Ahim fon Borris bölib, ular ssenariyni yozgan va…

Serialning hammualliflari Tom Tykver, Hendrik Handlyögten va Ahim fon Borris bölib, ular ssenariyni yozgan va rejissyor sifatida ham iştirok etişgan. Birinçi ikki mavsumning suratga oliş işlari 2016-yil mayida boşlanib, sakkiz oy davom etdi.
Prodyuserlar sifatida nemis jamoat teleradiokompaniyasi ARD va pullik telekanal Sky iştirok etdi. Kelişuv doirasida premyera 2017-yil 13-oktabrda Sky kanalida bölib ötdi, ARD esa bepul efirni 2018-yil 30-sentabrda körsatdi. Netflix xizmati serialni AQŞ, Kanada va Avstraliyada namoyiş etiş huquqini sotib oldi, u yerda serial ingliz tilidagi dublyaj va subtitrlar bilan mavjud.
9Keyingi mavsumlar
Bir yillik tanaffusdan keyin serialni işlab çiqariş 2018-yil oxirida qayta boşlandi. Uçinçi mavsumning…

Bir yillik tanaffusdan keyin serialni işlab çiqariş 2018-yil oxirida qayta boşlandi. Uçinçi mavsumning suratga oliş işlari olti oy davom etib, 2019-yil mayida yakunlandi. 2019-yil dekabrida Yevropa kino akademiyasining 32-marosim mukofotlarini topşiriş paytida şoураннерлар Ahim fon Borris, Henk Handlyögten va Tom Tykver uçinçi mavsum postprodakşn bosqiçida ekanligini va törtinçi mavsum rejalaştirilayotganini eʼlon qilişdi.
Romanga asoslangan törtinçi mavsum ssenariysi ustida ish 2020-yil oktabrida boşlandi, voqealari 1931-yil örtalarida böladi. Suratga oliş 2021-yil bahorida boşlanib, 2021-yil sentabrida yakunlandi. Namoyiş 2022-yil oktabrida boşlandi.
10Davr
The Wall Street Journal naşriga bergan intervyusida hammuallif, rejissyor va ssenariy muallifi Tom Tykver…

The Wall Street Journal naşriga bergan intervyusida hammuallif, rejissyor va ssenariy muallifi Tom Tykver serialda aks etgan davr haqida gapirib berdi:
Ўşa paytda odamlar Veymar respublikasi taşkil etgan jamiyat tuzilmasi qançalik mutlaqo beqaror ekanini tuşunişmasdi. Bizni şu mavzu qiziqtirdi, çunki sönggi yillarda demokratiyaning mörtligi jiddiy sinovlarga duç keldi. 1929-yilga kelib yangi imkoniyatlar paydo böldi. Ayollarning jamiyat hayotida, ayniqsa mehnat bozorida iştirok etiş imkoniyatlari köpaydi, çunki Berlin yangi fikrlaş, yangi sanʼat, teatr, musiqa va jurnalistika bilan tölib ketgan edi. Odamlar bu Germaniya tarixidagi juda oğir davr bölganini unutişga moyil. Hamma joyda qaşşoqlik hukm surardi, uruşni boşidan keçirgan odamlar köplab jarohatlar azobini tortardi.
Birinçi ikki mavsumda sezilarli rol kommunistlarga (Germaniya Kommunistik partiyasi aʼzolari), SSSR vakillariga va ayniqsa troskistlarga tegişli (1923-yildan 1930-yilgaça SSSRning Germaniyadagi elçisi Trotskiyning sobiq ittifoqçisi Nikolay Krestinskiy bölgan). Serialda Blutmay (Qonli may) voqealari, 1929-yil may oyi boşida kommunistik namoyişçilar va Berlin politsiyasi xodimlari örtasidagi şiddatli töqnaşuv, şuningdek, nemis armiyasi tomonidan Versal şartnomasini çetlab ötiş uçun tuzilgan Qora Reyxsver nomi bilan maşhur noqonuniy harbiy tuzilmalar aks etgan. Boşqa tomondan, natsistlar partiyasi rahbari Adolf Gitler birinçi ikki mavsumda faqat ötkinçi tarzda eslatiladi.
11Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Вавилон-Берлин» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.