«Imperator Aşoka» (hind tilida चक्रवर्तीं अशोक सम्राट; [Çakravartin Aşoka Samrat]) — Hindistonning tarixiy seriali bölib, u 2015-yil 2-fevraldan 2016-yil 7-oktabrgaça Colors TV kanalida namoyiş etilgan. Serialni Contiloe Entertainment kompaniyasi yaratgan, ssenariy muallifi — Aşok Banker, rejissyori — Prasad Gavandi. Serial Maurya sulolasining uçinçi imperatori Aşoka (miloddan avvalgi 304—232-yillar) hayotiga asoslangan. Yoş Aşokaning rolini Siddharth Nigam, kattalar Aşokaning rolini esa Mohit Raina ijro etgan.
1Rollarda
Suzanne Bernert, Tej Sapru, Siddharth Nigam
2Syujet
Serial boşida Magadha davlatini Maurya sulolasi asosçisi Çandragupta öğli, imperator Bindusara boşqaradi.…
Serial boşida Magadha davlatini Maurya sulolasi asosçisi Çandragupta öğli, imperator Bindusara boşqaradi. Uning ögay onasi Yelena, Selevkiylar davlatining asosçisi, imperator Selevk I Nikatorning qizi va Çandraguptaning beva xotini, unga qarşi fitna uyuştiradi. Uning odamlari Bindusarага hujum qiladi, u yaralanadi, lekin brahman sinfidan bölgan gözal va aqlli qiz uni qutqaradi. Uning ismi Şivadranggi edi, lekin Bindusara uning haqiqiy ismini bilmay, uni Dharma deb ataydi. U qizga oşiq bölib, unga uylanadi va uni saroyga olib ketmoqçi böladi, lekin buni darhol qila olmaydi, çunki nufuzli general Kurasena unga öz qizi Nurani xotinlikka majburlagan edi. Şunga qaramay, u Dharmaga qaytib kelişni vaʼda qiladi. Şu orada Nura raqibasi haqida bilib, otasidan uni öldirişni talab qiladi. Dharma Bindusaradan öğil Aşokani tuğayotgan paytda Kurasena uning uyini yondirib yuboradi, lekin u möʼjiza bilan qutulib qoladi. Kurasena Bindusaraga Dharma halok bölganini aytadi va u qattiq qayğuga botadi.
14 yil ötadi. Jasur, çaqqon va aqlli bola Aşoka onasi bilan qişloqda yaşaydi. U otasi kim ekanini bilmaydi, çunki Dharma buni unga yaşirgan. Bindusaraning maslahatçisi, brahman Çanakya Magadha manfaati yölida imperator uçun munosib merosxör izlaydi. Aşoka bilan tanişib, uning Bindusaraning öğli ekanini bilgaç, Çanakya aynan uning taxt vorisi bölişi kerak deb qaror qiladi. Biroq şohona saroy haqiqiy ilon uyasi bölib, u yerda hamma fitna uyuştiradi va taxtni egallaşga intiladi. Şu sababli yangi taxt daʼvogariga u yerda ölim xavfi tuğiladi. Çanakya Aşokani kelajakdagi Magadha himoyaçisi va qutqaruvçisi vazifasiga tayyorlaşni yaşirinça boşlaşga qaror qiladi. U Aşokani imperatorga ham, Aşokaning öziga ham haqiqatda kim ekanini aytmasdan, Magadha poytaxti Pataliputraga olib keladi. Aşokani dastlab otxonada işga joylaştiradi. Tez orada u Bindusara bilan tanişadi va unga katta taassurot qoldiradi. Ular döst bölib qolişadi, bu esa imperatorning katta öğli Suşim va uning onasi Çarumitraning unga kuçli nafratini uyğotadi.
Pataliputraga kelgan Şivadranggi Aşokadan ajralmaslik uçun imperatorni navbatdagi yarasidan davolaydi. U özini tanitmaslik uçun qabilasi odatlariga köra yuzini römol bilan yopib yuradi. Bir kuni örmonda Şivadranggiga bir neça kişi hujum qiladi. Oxirgi daqiqada uning örnini Çanakya uni qöriqlaşga topşirgan ayol egallaydi. Bu ayol halok böladi, qotillar uning yuzini şunday buzadiki, göyo unga yirtqiç tigr hujum qilgandek körinsin. Şu sababli uni tanib bölmaydi va hamma bu Şivadranggi deb öylaydi. Faqat Aşoka bunga işonişdan boş tortadi. U qatʼiy turib onasi tirik ekanini aytadi.
Çanakyaning taklifi bilan Bindusara uni şahzodalar va olijanob oilalar bolalari öqiydigan şohona maktabga yuboradi. Aşokaga qiyin böladi, çunki Suşim va uning döstlari uning "past" kelib çiqişi uçun unga turli yöllar bilan kulib-masxara qilişadi. Lekin boşqa şahzoda, Nuraning öğli Siyamak uning dösti böladi. Boşqalardan kam emasligini isbotlaş uçun Aşoka Magadhaning eng yaxşi jangçisi unvoni uçun bellaşuvda iştirok etişga qaror qiladi. Ğolibga Çandraguptaning qiliçi mukofot sifatida berilişi kerak edi. Suşim qanday bölmasin Aşokaning ğalabasiga tösqinlik qilişga harakat qiladi va har xil iflos hiyla-nayranglarga boradi. Oxirgi daqiqada, Aşoka qiliçni qölga kiritganda, Suşim uni aldab tortib oladi va birinçi bölib finişga yetib keladi. Imperator uni ğolib deb eʼlon qilib, vorislikka tayinlaşga tayyor böladi, lekin Çanakya aralaşib, Bindusarani bu qarorni şoşilmasdan qabul qilişga köndiradi. Ğazablangan Suşim qiliçni Çanakyaning böğziga tiradi, lekin uning qilmişidan ğazablangan imperator qiliçni tortib oladi va uni Çanakyadan keçirim söraşga majbur qiladi. Natijada Suşim heç qaçon merosxör şahzoda bölmaydi va jazolanadi. Aşoka esa onasi bilan uçraşadi, u Aşokani mağlubiyatini yuragiga olmaslikka köndiradi.
Şu orada Yelena otasi Selevk Nikator va Ujjayn şohi Radjajiradjaga birga fitna uyuştiradi, maqsad — Yelenaning öğli Jastinning ujjayinlik malika Agnişika bilan töyi paytida imperator va uning butun oilasini yöq qiliş. Ular töy uçun saroy quradi, lekin heç kim bu saroy smoladan qurilganini bilmaydi. Unda fitnaçilar qoçib ketişi uçun yaşirin çiqiş yöllari bor, saroy yoqilganda ular qoçib ketişadi. Çanakya fitnani foş qiladi, lekin uni öğirlab ketişadi. Şunda Aşoka harakatga kirişadi, özi tergov olib boradi va natijada Çanakyani ham, yonayotgan saroydan şohona oilani olib çiqadigan yölni ham topadi. Bu jasorati uçun Bindusara unga Çandraguptaning qiliçini inʼom etadi va uni özining şaxsiy qöriqçisi etib tayinlaydi. Biroq asosiy fitnaçilar, Yelena va Selevk, quruq çiqib ketişga muvaffaq bölişadi. Imperatorga suiqasd uyuştirgani uçun faqat Radjajiradja va Jastin ölim jazosiga hukm qilinadi, Jastin onasini qutqariş uçun aybni öz zimmasiga oladi. Sönggi daqiqada Jastin Siyamakning öğli ekanini bilib qoladi va Yelenadan uning taxtni meros qilib olişini taʼminlaşni söraydi. Şundan söng Yelena Magadhaga sadoqatiga heç kim şubha qilmasligi uçun Jastinni öz qöli bilan öldiradi.
Köp ötmay Aşoka özi va otasi haqidagi haqiqatni bilib oladi va general Kurasenani foş qiladi. Kurasena yana Dharmani öldirişga urinib körgan edi. 14 yillik ajralişdan söng Bindusara sevimli xotini va öğli bilan qayta uçraşadi, ular saroyda özlarining qonuniy örinlarini egallaşadi — malika va şahzoda sifatida. Körinişidan, baxtli oxir tayyor, va qolgan narsa "şu tariqa ular uzoq va baxtli yaşaşdi" deb yozişgina qolgandek. Afsuski, qahramonni hali köp oğir sinovlar kutmoqda: yaqinlarining ölimi uçun qasos, taxt uçun uzoq yillik qattiq kuraş… Töğri, unga gözal malika Kaurvakiga bölgan muhabbat ham kutmoqda, lekin muhabbat uçun ham kuraşiş kerak. Aşoka nihoyat barça duşmanlarini yengib, imperator tojini kiygan paytda esa, u bir vaqtlar bölgan mehribon va tinçsevar bola emas. Qattiqqöl bölib qolgan Aşoka Kalinga davlatiga qarşi qonli uruş boşlaydi, bu uruşda yuz ming kişi halok böladi. Qilgan işidan dahşatga tuşgan u zöravonlikka butunlay barham berişga qaror qiladi, buddizmni qabul qiladi va insoniyat tarixidagi eng buyuk tinçlik uçun kuraşçilardan biriga aylanadi.
3Işlab çiqariş
Serial Mumbay şahri atrofidagi Karjat şahrida suratga olingan, alohida epizodlar esa Jaysalmer şahrida va…
Serial Mumbay şahri atrofidagi Karjat şahrida suratga olingan, alohida epizodlar esa Jaysalmer şahrida va Kerala ştatida suratga olingan. Uni Contiloe Entertainment kompaniyasi yaratgan. Serial ustida kamida 500 kişidan iborat jamoa işlagan. «Aşoka: Öyin» nomli öyin ilovasi 2015-yil aprel oyida Colors TV kompaniyasi tomonidan işga tuşirilgan.
4Tanqid
Bollywood Life şarhlovçisi Letti Mariam Abraham serialga 5 yulduzdan 3 yulduz qöygan; u dekoratsiyalarni,…

Bollywood Life şarhlovçisi Letti Mariam Abraham serialga 5 yulduzdan 3 yulduz qöygan; u dekoratsiyalarni, vizual effektlarni va vunderkind Siddharth Nigamni «şubhasiz yorqin aktyor» deb maqtagan, uning «harakatçan tanasi uni bu rol uçun ideal aktyorga aylantiradi» deb yozgan. Uning yakuniy xulosasi şunday: «Şou istiqbolli körinadi, lekin unda yaxşilaniş uçun köp imkoniyatlar bor». Uning fikrini India.com saytining şarhlovçisi Pratameş Jadhav ham qöllab-quvvatlaydi: «Bizga yoqqani — vizual effektlar jamoasi sarflagan mehnat. Bu ish jiddiy maqtovga loyiq». Bundan taşqari, serial «Taxtlar öyini» uslubi va personajlariga taqlid qilgani taʼkidlanadi.
5Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Император Ашока» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.