Hur Jun

Voqea Joseon davlatida, asosan qirol Sonjo hukmronligi davrida, Jang Geum (Joseonda birinçi ayol şifokor bölgani taxmin qilinadi) vafotidan 50 yil ötgaç sodir böladi.

Hur Jun devon («tegib bölmaydigan») onaning öğli edi. Onasining ijtimoiy mavqei tufayli u öşa davrdagi Joseon qonunlariga köra sangnom hisoblanardi, garçi otasi hukmron tabaqadan bölib, mahalliy hokim lavozimida işlagan bölsa ham. Natijada u köp kamsitişlarga duç keldi, bu esa uning diqqatini va yönalişini yöqotişiga olib keldi va oxir-oqibat u kontrabanda operatsiyalarida iştirok etişga majbur böldi. Şu paytda Hur Jun surgunda yaşayotgan yuqori tabaqali xonim Da-hi bilan tanişdi. Uning otasi xoin deb eʼlon qilingan va surgunda vafot etgan edi. Hur Jun unga hamdard bölib, otasining dafn marosimi bilan boğliq barça işlarni öz zimmasiga oldi. Köp ötmay Hur Junning kontrabanda faoliyati foş böldi va uning hayotini öşa paytgaça unga befarq bölgan otasi saqlab qoldi. Otasi onasi va Da-hini ham qutqarib, ularni şahardan olib çiqib ketdi. Hur Jun va Da-hi oxir-oqibat turmuş qurib, Gyeongsang viloyatidagi Sanemga köçib ketişdi.

Bir safar Hur Junning onasi kasal bölib qoldi va u mahalliy maşhur tabib Yu Ui-taeʼdan yordam söradi. Hur Jun tibbiyotga qiziqib qoldi va uni örganiş uçun Yu Ui-taeʼning şogirdi böldi. U tibbiyotga iqtidorli ekanini körsatdi va öqişga juda intilganligi sababli juda tez rivojlandi. Uning öqişlari Yu Ui-tae bilan birga yaşaydigan va dorivor moddalarni qöllaş borasida Hur Junga ustozlik qila boşlagan yetim qiz Ye-jinning eʼtiborini tortdi.

Hur Junning tibbiy mahorati ösib borardi, ammo uning amaliyot qiliş imkoniyati hali yöq edi. Uning birinçi bemori qariyalar juftligi özlarining huşsiz qizini uning uyiga olib kelganda paydo böldi. Ehtimol, qiz özini osmoqçi bölgan va deyarli ölib qolgan edi. Hur Jun özining anʼanaviy bölmagan usullari bilan uni huşiga keltirdi, ammo xizmati uçun pul olişdan boş tortdi. Şunda juftlik öz homiylarining işlarini döstlari va qöşnilariga yoyişga qaror qildi. Bu tasodifan Hur Junga köplab kambağal bemorlarni olib keldi, çunki ular uning mahoratli ekanini va bepul körik ötkazişini eşitgan edilar.

Yu Ui-tae dastlab ğazablandi, çunki u Hur Junning bemorlarni davolaş uçun yetarli tibbiy bilimga ega emasligini va faqat öz nomidan tez pul topiş uçun foydalanayotganini öylagan edi. Şunga qaramay, Yu Ui-tae Hur Junning kambağal bemorlar uçun qöygan taşxislari va retseptlarini tekşirdi va uning amaliyotida haqiqatan ham malakali va töğri ekanini tuşundi. U yana ham xursand böldiki, Hur Jun kambağal bemorlardan heç qanday foyda körmagan edi. Hur Junni mukofotlaş uçun Yu Ui-tae uni mahalliy dorixona boşqaruvçisi etib tayinladi.

Keyinroq Hur Jun yuqori mansabdor zodagonning xotinini davolaş imkoniyatiga ega böldi. Ayol insultga uçragan, natijada falajlangan va töşakka mixlangan edi. Uni körgan barça şifokorlar uning ahvoli umidsiz deb xulosa qilişgan edi, ammo Hur Jun uni töliq tuzata oldi. Bu zodagonlarning hurmatiga sazovor böldi va ular Hur Junni Imperator şifoxonasiga qöşilişi uçun tavsiya xati yozişdi. Bu xat Hur Junga odatda kiriş uçun talab qilinadigan qattiq imtihonlarni çetlab ötişga yordam beriş uçun yozilgan edi. Bu qatʼiy anʼanaparvar Yu Ui-taeni ğazablantirdi, çunki u şaxsiy aloqalardan imtihon tizimini çetlab ötiş uçun foydalanişni jiddiy axloqiy xato deb hisoblardi.

Şu orada ikki boşqa şifokor Hur Junga ustozlik qila boşladi va u oxir-oqibat Hanyangda (hozirgi Seul) tibbiy imtihonda qatnaşişga qaror qildi. Hur Jun Hanyangga yetib kelganda, oğir kasal bemorni davolaş qarori tufayli imtihonga kirişga ulgurmadi. Bu uning maşhurligini oşirdi va Yu Ui-taening ham qayta qabul qilinişiga imkon berdi. Aksinça, Yu Ui-taening öz öğli Yu Do-ji bemorni davolaşdan boş tortgan bölsa-da, imtihonda birinçi örinni egalladi. Yu Ui-tae öğlini bemorlarga rahm-şafqat körsatmagani va tibbiy mahoratini siyosiy intilişlarini oşiriş uçun işlatgani uçun койitdi. Yu Do-ji tavbaga kelmadi va otasi uni şu sababli öz farzandligidan voz keçdi.

Köp ötmay Yu Ui-tae oşqozon saratoniga çalinib, oğir kasal bölib qoldi. U öz joniga qasd qildi va tanasini Hur Junga anatomiya va fiziologiyani çuqurroq örganişi uçun parçalab tekşirişga qoldirdi. Uning qurbonligi tufayli Hur Jun Joseonda inson anatomiyasining aniq tuzilişini çizişga muvaffaq bölgan birinçi şifokor böldi. Bu Hur Junning tibbiy bilimlarini sezilarli darajada oşirdi va uni tibbiyotga yanada sadoqatli qildi. Imperator şifoxonasiga kiriş uçun ötkazilgan imtihonda u birinçi örinni egalladi va qabul qilindi.

Imperator şifoxonasida Hur Jun ustozining öğli Yu Do-jini uçratdi. U lavozimlarda tinimsiz va vijdonsiz ravişda kötarilib borardi. Hur Jun şuningdek Boş imperator şifokori Yonni ham uçratdi. Yong 20 yil oldin Hur Junning ustozi bilan igna davolaş böyiça musobaqada yutqazgan edi. Hur Junning Yu Ui-tae bilan aloqasini bilgan Yong uni Hyeminseo şifoxonasidagi muhim bölmagan bölimga joylaştirdi.

Hur Jun Hyeminseoga kelganida u yerda hamşira bölib işlaydigan Ye-jin bilan uçraşdi. Ye-jin unga yaşirinça oşiq edi, ammo ularning munosabatlari har doim faqat döstona bölib qolişi kerak edi.

Bu davrda Yong Hur Junning karerasini har tomonlama çeklab qöydi. Bu çeklov qirolning sevimli kanizagining akasi oşqozon saratoniga çalinganda tugadi. Imperator şifoxonasi şifokorlari bemorni davolaş uçun barça imkoniyatlarni sinab kördilar, ammo befoyda edi. Hur Jun bemorni Yong davolaşga ulgurişidan oldin, beş kun içida muvaffaqiyatli davolab qöydi. Şundan söng Yong tomonidan qöyilgan çeklovlar bekor qilindi.

Sonjoning hukmronligining 22-yilida mamlakatda epidemiya boşlandi. Bir vaqtlar Hur Junni hibsga olgan amaldor saroyga köçirildi. Hur Jun taşvişlansa-da, davo topiş uçun epidemiya öçoqlariga bordi va davoni topdi. Qaytib kelgaç, Hur Jun özini hibsga olgan amaldorga topşirdi va surgunga hukm qilindi.

U jönaşga tayyorgarlik körayotgan paytda qirolning kanizagi Kim Gong-bin yurak kasalligidan oğir xastalanib qoldi va imperator şifokorlarining heç biri uni davolay olmadi. Umidsizlikka tuşgan qirol Hur Junni qaytarib çaqirdi va u Kim Gong-binni davoladi. Hur Junni mukofotlaş uçun qirol uni barça jinoyat va gunohlaridan ozod qildi hamda uni Gong-binning şaxsiy şifokori etib tayinladi.

Biroq qirol boşqa kanizakni afzal köra boşladi va Gong-binning ahvoli yomonlaşdi. U vafot etgaç, Hur Jun dorivor ösimliklar va hali davolanmagan kasalliklar izlab, bir neça yil davomida mamlakat böylab sayohat qilişga qaror qildi. Qaytib kelgaç, u mahoratini oşiriş va takomillaştiriş uçun imperator tibbiy kutubxonasida yaşirinib öqidi.

Şu orada Do-ji Imperator şifoxonasida lavozimlarda bosqiçma-bosqiç kötarilib, Boş imperator şifokori lavozimini egallaşga tayyorlanardi. Biroq u nazorat qilayotgan şahzoda ğalati va oğir kasallikka çalindi. Xatosini tan olişni istamagan, bu esa uning lavozimga kötarilişiga tösqinlik qilişi mumkin edi, Do-ji şahzodani Hur Junga topşirib, aybni unga yuklaşga qaror qildi. Biroq Hur Jun şahzodani muvaffaqiyatli davoladi va minnatdor qirol uni 3-darajali amaldor va Boş imperator şifokori etib kötardi.

Köp ötmay yapon bosqini boşlanib, Joseonga uruş boşlandi. Imperator sudi surgunga ketganda barça tibbiy yilnomalarni saqlab qolgani uçun Hur Junga tan berildi, uruş tugagaç esa u Imperator tibbiy yilnomalarini qayta taşkil etgani uçun Sonjo uni 1-darajali amaldor etib kötardi. Bir neça yil ötgaç, Hur Jun Sonjoga barça Joseon fuqarolari kasalliklarning oldini kasallanişdan oldin olişi uçun Imperator tibbiy yilnomalarini ommaga oçiq qilişni tavsiya qildi.

Keyinroq, Yongçang şahzodasi va Gwanghaegun şahzodasi örtasida imperator kuraşi boşlandi: 2-darajali amaldor bola Yongçang şahzodasini taxtga ötkaziş uçun fitna uyuştirdi, şunda u va uning hamdastlari uni qöğirçoq sifatida boşqarişlari mumkin edi. Dastlab Hur Jun şifokorlar faqat bemorlarni davolaşi kerak, siyosatga aralaşmasliklari kerak, degan fikrda iştirok etişdan boş tortdi. Oxir-oqibat kuraşda ğalaba Gwanghaegunga nasib etdi va u 1608-yilda Sonjo vafotidan keyin taxtga çiqdi. Qirol sifatida ötirgandan söng, Gwanghaegun amaldorlari tomonidan bosim ostida beixtiyor darhol Hur Junni xoin deb eʼlon qilişga majbur böldi, çunki qonunga köra, agar qirol kasallikdan vafot etsa, Boş imperator şifokori javobgar bölişi kerak edi. Biroq Gwanghaegun Hur Junni malakali şifokor deb bilar, uning qatorida qiroliçaning hayotini saqlab qolgani kabi köplab yutuqlari bor edi. Şunga qaramay, qonunga qarşi bora olmagani uçun u jazoni yengillaştirdi va Hur Junni mamlakatning janubiy qismiga surgunga hukm qildi. Şu bilan birga, Hur Jun 2-darajali amaldorning fitnasini qirolga foş etdi, natijada 2-darajali amaldor va uning hamdastlari ölim jazosiga hukm qilindi.

Janubda Hur Jun imperator şifokorlari yordamida, ular unga tibbiy kitoblarni yaşirinça olib kelişdi, 1610-yilda «Dongui Bogam» («Şarq tibbiyoti oynasi») tibbiy kitobini naşr etdi; u Şarq tibbiyoti adabiyotining klassikasi hisoblanadi.

1611-yilda Gwanghaegun Hur Junga imperator afvini eʼlon qildi va uni yana saroyga qaytib, qirol şifokori bölişga taklif qildi. Bu safar Hur Jun rad etdi va öz vataniga qaytib, bemorlarni davolay boşladi. Şu paytda mamlakatda vabo epidemiyasi boşlandi va Hur Jun davo topiş uçun yana Imperator şifoxonasiga çaqirildi. Tadqiqot muvaffaqiyatli yakunlandi, ammo çarçagan Hur Jun bilmagan holda özi ham vabo bilan kasallandi va qolgan bemorlarni davolaş jarayonida 1615-yilda vafot etdi. Serial xonim Ye Ji uning qabrini ziyorat qilib, tez orada oxiratda Hur Jun bilan körişişini aytişi bilan yakunlanadi.