«Ahmoqlarga omad kuladi» (ingl. Only Fools and Horses) – Jon Sullivan yaratgan va yozgan britaniyaça televizion situkom. Serialning birinçi epizodi, Big Brother, 1981-yil 8-sentabrda BBC One telekanalida efirga uzatilgan. Yetti asosiy mavsum 1981-yildan 1991-yilgaça çiqdi, şundan keyin voqea 2003-yilgaça Yangi yil va boşqa maxsus çiqişlarda davom etdi. Jami 64 ta epizod çiqarilgan, ularning barça ssenariylarini Sullivan yozgan.
Serialning asosiy qahramonlari – London bozorining sotuvçisi Derek «Dell Boy» Trotter, uni David Jason ijro etgan, va uning kenja akasi Rodni, rolda Nicholas Lyndhurst. Aka-uka Pekhem tumanidagi Nelson Mandela House nomli xayoliy köp xonadonli uyda yaşaydi va şubhali savdo korxonalari orqali boy bölişga harakat qiladi.
1996-yil 29-dekabrda namoyiş etilgan «Time on Our Hands» maxsus çiqişi 24,35 million tomoşabinni töpladi va 1996-yilda Britaniyada eng köp körilgan telekörsatuvlar röyxatida birinçi örinni egalladi. Qirollik televizion jamiyati bu natijani Britaniya televizion komediyasining eng katta tomoşabin auditoriyasi deb taʼriflagan.
1Rollarda
David Jason, Nicholas Lyndhurst, Lennard Pearce
2Nomi va musiqa
Serialning ingliz tilidagi nomi only fools and horses work – «faqat ahmoqlar va otlar işlaydi» iborasi bilan…
Serialning ingliz tilidagi nomi only fools and horses work – «faqat ahmoqlar va otlar işlaydi» iborasi bilan boğliq bölib, bu ibora sarlavha qöşiğida öynaladi. John Sullivan serialda işlatilgan kiriş va yakuniy qöşiqlarning matnini yozgan, bastalagan va ijro etgan.
3Syujet
Voqea asosan Londonning janubidagi Pekhemda bölib ötadi. Derek «Dell Boy» Trotter – öziga işongan, doimo tez…
Voqea asosan Londonning janubidagi Pekhemda bölib ötadi. Derek «Dell Boy» Trotter – öziga işongan, doimo tez boyiş yöllarini öylab topadigan bozor sotuvçisi. Kenja ukasi Rodni bilan, avval Bobosi, keyinroq amakisi Albert bilan birga u Nelson Mandela Houseʼdagi xonadonda yaşaydi.
Aka-uka Trotters Independent Traders nomli savdo işini olib boradi. Ular tovarlarni sariq uç ğildirakli Reliant Regal furgonida taşiydi va arzon, sifatsiz yoki şubhali yöllar bilan olingan mahsulotlarni qayta sotib pul topişga harakat qiladi. Dellning köpçilik korxonalari muvaffaqiyatsizlikka uçraydi yoki qahramonlar uçun yangi muammolar tuğdiradi. Personajlarning doimiy uçraşuv joyi The Nağs Head pabi.
Rodni Dellga qaraganda yaxşiroq taʼlim olgan, lekin özini ança kam işonçli his qiladi va köpinça katta akasining rejalariga tortiladi. Aka-uka örtasidagi munosabatlar bir vaqtning özida ziddiyatli va yaqin bölib, serialning köpçilik syujetlarining asosini taşkil etadi.
Serial rivojlanişi bilan asosiy syujet çiziqlariga Dell bilan Raquel va Rodni bilan Cassandra örtasidagi munosabatlar qöşildi. Dell va Raquel öğil farzand – Damienning ota-onasi böladi, Rodni va Cassandra esa turmuş quradi. «Time on Our Hands» maxsus çiqişida Trotterlar topgan antikvar soatni sotganidan keyin nihoyat millioner böladi, ammo keyingi çiqişlarda boyliklarining katta qismini yana yöqotadi.
Serialning asosini fars, Dellning tilidagi xatolari va Trotterlarning muvaffaqiyatsiz tijorat korxonalari taşkil etsa-da, Sullivan oilaviy munosabatlar, ölim, nikoh, bolalar tuğilişi va ijtimoiy tafovutlarga bağişlangan dramatik syujetlardan ham foydalangan.
4Yaratiliş tarixi va işlab çiqariş
John Sullivan 15 yoşida maktabni tark etgan va ssenariy karerasi boşlanguniga qadar, jumladan, BBCʼda…
John Sullivan 15 yoşida maktabni tark etgan va ssenariy karerasi boşlanguniga qadar, jumladan, BBCʼda dekoratsiyalarni köçiruvçi işçi bölib işlagan. Uning birinçi yirik televizion muvaffaqiyati Citizen Smith situkomi bölgan. Undan keyin Sullivan London janubidagi işçi tumanning bozor sotuvçisi haqidagi komediya ğoyasini işlab çiqqan.
Loyiha dastlab Readies deb nomlangan işçi nom bilan yuritilgan. Undan oldin Sullivan BBCʼga futbol olamida bölib ötadigan komediyani taklif qilgan, ammo bu ğoya rad etilgan. Aka-uka sotuvçilari haqidagi loyiha prodyuser va rejissyor Ray Butt tomonidan qabul qilingan.
Dastlabki mavsumlarda asosiy oilaviy uçlikni Dell, Rodni va ularning Bobosi taşkil etgan, uni Lennard Pearce ijro etgan. Pearce 1984-yilda törtinçi mavsum ustida işlayotganda vafot etgan. Personajning ölimi Strained Relations epizodining syujetiga kiritilgan, bu epizod Bobosining dafn marosimiga bağişlangan. Şu epizodda Bobosining ukasi, sobiq dengizçi amaki Albert roli bilan Buster Merryfield birinçi marta paydo bölgan.
Serial voqeasi Pekhemda bölsa-da, keç mavsumlar va maxsus çiqişlarning tabiiy sahnalarining katta qismi Bristolda suratga olingan. Nelson Mandela House sifatida Whitemead House turar-joy uyi işlatilgan; boşqa sahnalar şahar köçalarida, turar-joy mahallalarida va jamoat binolarida olingan.
John Sullivan 2011-yil 22-aprelda 64 yoşida atipik pnevmoniya keltirib çiqargan kasallikdan vafot etgan.
5Asosiy personajlar
Derek «Dell Boy»…
Derek «Dell Boy» Trotter
Rolni David Jason ijro etgan. Dell – tadbirkor, öziga işongan va gapdon bozor sotuvçisi, har bir navbatdagi bitim oilani albatta boy qilişiga işonadi. U maʼlumotli va muvaffaqiyatli odam taassurotini qoldiriş uçun tez-tez fransuzça söz va iboralarni notöğri işlatadi. Rodnini boşqarişga moyilligiga qaramay, u oilasiga ğamxörlik qiladi va otasi ketganidan keyin amalda oila boşliği vazifasini bajaradi.
Rodni Trotter
Rolni Nicholas Lyndhurst ijro etgan. Rodni Dellga nisbatan ança yoş va yaxşiroq maʼlumotli, ammo köça savdosiga kamroq moslaşgan. U Trotters Independent Traders işida akasiga yordam beradi, lekin uning korxonalariga ehtiyotkorroq qaraydi va mustaqillikka intiladi. Keyinçalik Rodni Cassandra bilan tanişadi, unga uylanadi va bir muddat uning otasining kompaniyasida işlaydi.
Bobo
Rolni Lennard Pearce ijro etgan. Bobo aka-ukalar bilan birga yaşagan va Trotterlar oilasining katta avlodini ifodalagan. Pearce 1984-yilda vafot etgandan keyin personaj serialdan çiqarilgan.
Amaki Albert
Rolni Buster Merryfield ijro etgan. Albert – Bobosining kenja ukasi va Britaniya Qirollik dengiz floti sobiq dengizçisi. U akasining dafn marosimida paydo böladi, söngra Dell va Rodni bilan birga yaşaydi. Serialning takrorlanuvçi elementi uning harbiy xizmati haqidagi hikoyalari bölib, ular odatda «uruş paytida» voqealari haqidagi sözlar bilan boşlanadi.
Serialning doimiy va takrorlanuvçi personajlari orasida hovliçi Trigger (rolda Roger Lloyd-Pack), işlatilgan avtomobillar sotuvçisi Boycie (rolda John Çallis), uning xotini Marlene (rolda Sue Holderness), Mickey Pearce (rolda Patrick Murray), Denzil (rolda Paul Barber), Raquel (rolda Tessa Peake-Jones) va Cassandra (rolda Gwyneth Strong) ham bölgan. The Nağs Head pabi egasi Mike Fişerni Kenneth MacDonald ijro etgan.
6Mukofotlar va taʼsir
Serial BAFTA televizion mukofotlarini bir neça marta olgan. U 1986 va 1989-yillardagi marosimlarda «Eng yaxşi…
Serial BAFTA televizion mukofotlarini bir neça marta olgan. U 1986 va 1989-yillardagi marosimlarda «Eng yaxşi komediya seriali» nominatsiyasida ğolib bölgan. 1997-yilda serial «Komediya dasturi yoki seriali» nominatsiyasida BAFTA mukofotini olgan.
1997-yilgi National Television Awards marosimida Only Fools and Horses eng yaxşi komediya dasturi deb topildi, David Jason esa «Aktyor» va «Komediya ijroçisi» nominatsiyalarida mukofot oldi. Bir yil oldin Jason National Television Awardsʼning maxsus mukofotiga sazovor bölgan.
Serialdagi baʼzi iboralar, jumladan lovely jubbly, you plonker va cuşty, zamonaviy britaniyaça ingliz tilining sözlaşuv nutqida keng tarqalgan. Lovely jubbly iborasi 2003-yilda Oksford ingliz tili luğatiga kiritilgan.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дуракам везёт» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.