Pat & Mat (çex va slovak tillarida: Pat a Mat) — Lubomír Beneš va Vladimír Jiránek yaratgan çexça sukunatli stop-motion animatsion komediya seriali. Personajlar ilk bor 1976-yilda teatrda namoyiş etilgan «Kuťáci» (Tinkers) qisqa metrajli filmida paydo bölgan. Birinçi televizion epizod «Tapety» («Devor qoğozi») esa uç yil ötib ČST Bratislava uçun işlab çiqarilgan.
Seriyaning asosiy personajlari — Pat va Mat ismli, ixtiroçi, lekin epçil bölmagan ikki ustadir. Ular ish paytida turli noqulay vaziyatlarga tuşib qolişadi. 2026-yilga kelib seriyaning 130 ta epizodi çiqarilgan. Dialoglar yöqligi sababli u köp mamlakatlarda sotilgan (faqat ayrim bozorlarda, masalan, dublyaj qilingan niderland versiyasida istisno).
1Rollarda
2Nomlar
Seriyaning asl nomi «Kuťáci» (The Tinkers) edi, ammo ČST Bratislava uçun epizodlar işlab çiqarila boşlanganda…

Seriyaning asl nomi «Kuťáci» (The Tinkers) edi, ammo ČST Bratislava uçun epizodlar işlab çiqarila boşlanganda slovakça nom kerak böldi va jamoa oxir-oqibat «... a je to!» (... va tamom!) nomini tanladi. Personajlarning özlari 1989-yilgaça nomsiz edi, öşa yili ularga Pat va Mat nomlari berildi. «Pat» va «mat» çex va slovak tillarida mos ravişda durang va şoh mati maʼnosini anglatadi. Biroq keng tarqalgan işonçga zid ravişda, Pat va Mat nomlari şu sözlardan kelib çiqmagan. Ular çexça «patlal» va «matlal» iboralarining qisqargan şakllari bölib, taxminan «epçil emas» va «noqulay» degan maʼnoni bildiradi. Mualliflar personajlarga dunyo böylab tomoşabinlar uçun mos bölgan qisqa va universal nomlar ataylab berişgan.
3Syujet
Mualliflarning aytişiça, hikoyalarga ilhom beradigan narsa qöl mehnatidagi epçil emaslik. Kulgidan taşqari,…
Mualliflarning aytişiça, hikoyalarga ilhom beradigan narsa qöl mehnatidagi epçil emaslik. Kulgidan taşqari, seriyaning yana bir mavzusi — hayotga optimistik munosabatning muhimligi. Ikki personaj doim muammoli vaziyatlarga tuşib qolişadi, ammo muammoni hal qilgunça, ijodiy yöllar bilan, heç qaçon taslim bölişmaydi. Oxir-oqibat Pat va Mat odatda kutilmagan yoki innovatsion usul bilan yeçim topişadi, söngra qöl berib körişadi va özlarining belgisi bölgan, bukilgan kaft va yumilgan muşt bilan işorasini qilişadi.
4Qiyinçiliklar
Mualliflar dastlabki qisqa metrajdan keyin ham suratga olişni davom ettirmoqçi bölişgan, ammo ularning…
Mualliflar dastlabki qisqa metrajdan keyin ham suratga olişni davom ettirmoqçi bölişgan, ammo ularning studiyasi Krátký film bunga ruxsat bermagan. Sabab sifatida «Kuťáci» öşa davr madaniy siyosatiga mos kelmaydigan oddiy köngiloçar kino ekanligi körsatilgan. Biroq Bratislavadagi Slovak televideniesi keyingi epizodlarga qiziqiş bildirgani uçun, ularga örniga yigirma sakkizta epizod tayyorlangan va bu katta muvaffaqiyat qozongan.
5Keyingi loyihalar
Personajlar 2009-yilda Beneš tomonidan yangi «Pat a Mat na venkově» (Pat & Mat qişloqda) seriyasi uçun qayta…

Personajlar 2009-yilda Beneš tomonidan yangi «Pat a Mat na venkově» (Pat & Mat qişloqda) seriyasi uçun qayta tiklangan. Pilot epizod «Postele» («Karavotlar») 2010-yilda Zlín kinofestivalining 50-yubileyida taqdim etilgan. 2011–2015-yillar orasida, Patmat Film tomonidan işlab çiqarilgan va 16:9 formatda suratga olingan yana 12 ta epizod çiqdi. Beneš barça 13 ta epizodni rejissyor qilgan va ssenariysini yozgan. Sakkizta epizod 2013-yilda DVDda çiqarilgan va öşa yilning 9-iyunida niderland kanali VPRÖda teletaqdimotini ötkazgan. Qolganlari esa tez orada efirga çiqqan.
Seriyaning 40 yilligini nişonlaş uçun Gusto Entertainment 2016-yilda kinoteatrlarda çiqqan töliq metrajli badiiy film tayyorladi. «Pat a Mat ve filmu» (Pat & Mat kinoda) filmida 2009–2015-yillar epizodlaridan önta ulaniş sahnalari bilan birga kiritilgan va u Niderlandiya ham qöşilgan bir qança mamlakatlarning kinoteatrlarida namoyiş etilgan.
2018-yildan 2020-yilgaça Patmat film studiyasida har biri 13 qismdan iborat uçta seriyadan jami 39 ta yangi epizod yaratildi. Ular Çexiya televideniesi va Niderlandiyadagi JUST Productions bilan hamkorlikda işlab çiqarilgan va yana Beneš tomonidan rejissyor qilingan. Uşbu epizodlarning yarmidan köproğining animatsiyasi işni tezlaştiriş uçun Xitoydagi studiyada bajarilgan. «Pat a Mat na venkově» seriyasi uçun yangi epizodlar 2021-yildan beri Çexiya televideniesi tomonidan eʼlon qilingan.
6«Playing Cards»
1995-yilda Lubomír Beneš vafotidan söng, studiya «Playing Cards» (çexça: Karty) nomli yangi epizod tayyorladi…

1995-yilda Lubomír Beneš vafotidan söng, studiya «Playing Cards» (çexça: Karty) nomli yangi epizod tayyorladi va bu seriyaning davomini yarim soatlik epizodlar hamda kelajakda badiiy film körinişida davom ettiriş rejalaştirilgan edi. Oldingi sukunatli epizodlardan farqli ölaroq, yangi epizodda ingliz tilidagi ovoz beriş bölgan: Pat ovozini David Nykl, Mat ovozini Peter Alton ijro etgan. Turli sabablarga köra «Playing Cards» Çexiyada va dunyoning köp qismida heç qaçon çiqarilmagan va tarqatilmagan, garçi u 1999-yilda Annecy festivalida tanlovda qatnaşgan bölsa ham.
Epizod tarqatuvdan olib taşlangan bölsa-da, uning skrinşoti aiF Studio veb-saytida joylaştirilgan. Keyinçalik Pragadagi sobiq rahbariyat xuddi şu joyda Animation People nomli yangi studiya taşkil qilgan va veb-saytida yana skrinşotlar joylaştirgan. Oxir-oqibat ular epizodning qisqa, sukunatli kliplari bilan almaştirilgan. 2025-yilda epizod nihoyat Pat a Mat rasmiy YouTube kanaliga yuklangan.
7Fox Kids efirlari
2003-yilda Fox Kids Europe Ateliéry Bonton Zlín studiyasidan 2–26-epizodlarni efirga beriş huquqini sotib…
2003-yilda Fox Kids Europe Ateliéry Bonton Zlín studiyasidan 2–26-epizodlarni efirga beriş huquqini sotib olgan.
8Uy video naşrlari
AIF davridagi qisqa metrajli filmlar dastlab mualliflik huquqi masalalari tufayli mavjud bölmagan, ammo ular…
AIF davridagi qisqa metrajli filmlar dastlab mualliflik huquqi masalalari tufayli mavjud bölmagan, ammo ular birinçi marta 2007-yilda DVDda çiqarilgan.
9Boğliq mahsulotlar
Seriya personajlari haqida kamida ikkita kitob naşr…

Seriya personajlari haqida kamida ikkita kitob naşr etilgan:
Miçl, Jiří (1994). Pat & Mat: ...and thatʼs it!. Çexiya: Egmont.
Sýkora, Pavel; Jiránek, Vladimír; Beneš, Lubomír (2010). Pat a Mat dokážou všeçno [Pat va Mat hamma narsani uddalay oladi] (3-naşr). Albatros. ISBN 9788000025933.
Çexiyalik kompyuter işlab çiqiş kompaniyasi Centauri Production Pat & Mat mini video öyinini çiqargan. U 2009-yil 1-oktabrda Çexiyada çex tilida, 2010-yilda esa boşqa Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida ingliz tilida çiqarilgan. Steamdagi ingliz tilidagi versiya 2020-yil iyul oyida olib taşlangan.
Pat & Mat brendi böyiça öyinlar, qöğirçoqlar, kalit zanjirlari, ofis buyumlari, plakatlar va futbolkalar kabi keng assortiment mavjud.
10Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Pat & Mat» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.