Sliders

«Skolzyaşçie» (ingl. Sliders) — amerikalik ilmiy-fantastik teleserial. Serial beş mavsumdan iborat bölib, 88 ta qismni öz içiga oladi. U 1995—2000 yillarda suratga olingan. Serial parallel olamlar böylab sayohat qiliş («skolzlaş») usulini topgan sayohatçilar guruhi haqida hikoya qiladi. Birinçi ikki mavsum Vankuverda (Kanada) suratga olingan. Qolgan uç mavsum Los-Anjelesda (AQŞ) suratga olingan.

Pilot qismdan boşlab, birinçi uç mavsumning barçasi Fox network kanalida efirga uzatilgan. Fox serialdan voz keçgandan söng, uni Sci Fi Channel tarmoği olib, u yerda serialning sönggi ikki mavsumi namoyiş etilgan. Serialning eng sönggi qismi 1999-yil 29-dekabrda suratga olingan va 2000-yil 4-fevralda televideniyeda namoyiş etilgan.

* Faqat ovoz

1-qism

Paydo bölişi: Kuin Melori, Ueyd Ueyls, Maksimilian Arturo va Rembrandt Braun

Kuin Meloriga öqituvçisi Maksimilian Arturo va dösti Ueyd Ueyls mehmonga kelişadi. U ularga öz ixtirosini namoyiş etadi, bu esa boşqa dunyolarga voronka şaklidagi «eşiklar» oçiş imkonini beradi. Energiya voronkasi taymer yordamida faollaştirilganda, ularni içkariga tortib ketadi. Voronka kuçlanişi juda katta qöyilgani uçun u kattalaşib, harakatga kelib, devor orqali köçaga çiqib, tajriba ötkazilayotgan uy yonidan ötayotgan soul-qöşiqçi Rembrandt Braunni tortib oladi…

39-qism

Paydo bölişi: Meggi Bekket

Yöqolişi: Maksimilian Arturo

Öşa paytga kelib «ölimga olib boradigan, davolab bölmaydigan kasallik»ga çalingan Maksimilian Arturo Kuinni öz tanasi bilan tösib, duşman kayfiyatdagi polkovnik Rikmanning öqidan halok böladi. Rikman döstlaridan boşqa dunyoga qoçib ketadi. Rikmanning sobiq xodimi Meggi Bekket Rikmanni topiş uçun skolzlovçilarga qöşiladi; maʼlum bölişiça, u Meggining erini öldirgan.

49-qism

Yöqolişi: Ueyd Ueyls

Asl dunyosida Remmi va Ueyd kromaglar qöliga tuşib qolişadi. Remmi qutqarib olinadi, Ueydni esa kromaglar lagerga olib ketişadi va uning taqdiri nomaʼlum qoladi. Bir neça yildan söng skolzlovçilar uning boşiga nima kelganini bilib olişadi: kromaglar uni biorobotga aylantirgan, miyasiga sensorlar ulab, uni öz bazalarining markaziy kompyuteriga aylantirgan. Ueyd Remmi bilan telepatik darajada muloqot qila olgan, ammo uning şaxsi butunlay öçirilgan edi. Bir qator voqealardan söng Ueyd özi bilan birga kromaglar bazasini portlatadi.

54-qism

Paydo bölişi: Kolin Melori

Bir dunyoda skolzlovçilar Kuinning öz ukasi Kolin Meloriga duç kelişadi. Maʼlum bölişiça, Kuin yaşagan dunyo uning tuğilgan dunyosi emas ekan. Kuinning haqiqiy ota-onasi ham skolzlovçilar bölib, kromaglardan qoçayotib, bolalarini turli dunyolarda qoldirgan. Kolin akasini qabul qilib, döstlariga qöşiladi. Endi skolzlovçilar yana tört kişi.

71-qism

Paydo bölişi: Kuin (Melori) Melori, Diana Devis

Yöqolişi: Kuin Melori, Kolin Melori

Boşqa dunyoga tuşgaç, Meggi va Rembrandt ular bilan birga begona odam ham köçganini bilib qolişadi, u ham özini Kuin Melori deb taniştiradi (keyinçalik uni şunçaki — Melori deb ataşgan). «Haqiqiy» Kuin va uning ukasi Kolin esa yöqolgan. Maʼlum bölişiça, bu dunyoda Oberon Geyger ismli aqldan ozgan fizik fazo-vaqt voronkasi bilan tajribalar ötkazgan. Tasodifan, skolzlovçilar va Geygerning sinov obyekti bitta voronkaga tuşib qolgan. Ortiqça yuklaniş natijasida Kolin butunlay yöqoldi, Kuinning «subatomik tuzilmasi» esa bu dunyodagi sinov obyekti Kuin Meloriniki bilan qöşilib ketdi. Natijada «yangi Kuin» «eski Kuin» tuzilmasini töliq bostirdi. Eski Kuindan faqat yangi Kuinning boşida baʼzi fikrlar qolgan, ular vaqt ötişi bilan butunlay yöqolgan. Skolzlovçilar yangi Kuinni özlari bilan olib ketişadi, Kuinlarni «ajratiş» imkoniyatiga ega jihoz va texnologiyalar bölgan dunyolarga yetib boriş umidida. Geygerning yordamçisi Diana Devis yuz bergan voqea uçun masʼuliyat his qilib, skolzlovçilarga yordam berişga qaror qiladi va ular bilan birga ketadi.

«Çöl böroni» qismini suratga oliş paytida, serialda mehmon yulduz sifatida iştirok etgan aktyor Ken Stedmen halok böldi (ingl. Ken Steadman). Bir sahnani suratga oliş vaqtida aktyor minib ketayotgan багги ağdarilib, uni bosib qoldi.

Serial ukrainaning ICTV kanalida namoyiş etilganda, epopeya nomi «Vir svitiv» («Olamlar girdobi») deb tarjima qilingan.

Pilot seriyada Arturo Linkoln örniga Lenin haykalini körib, uni Nikolay Iliç Ulyanov-Lenin deb ataydi («Nikolay» Vladimir Ulyanovning taxalluslaridan biri bölib, AQŞda Jon Rid kitobi «Ön kun dunyoni silkitgan» amerikaça naşrining sözboşisidan, şuningdek, Luiza Brayantning «Nikolay Lenin» maqolasidan maʼlum).

3-mavsumning 15-qismida Frenk Gerbertning «Dyuna» romaniga işora bor. Rey şahridagi hayvon, qumli qurtlar kabi, yer ostida yaşagan va umrni uzaytiruvçi modda işlab çiqargan.

3-mavsumning 25-qismi bevosita Herbert Uells romani «Doktor Moro oroli»ni eslatadi.