TASS Is Authorized to Declare...

Filmdagi asosiy voqealar Moskvada va Trazilend nomli uydirma Afrika davlatida röy beradi. Trazilend Nagoniya nomli boşqa uydirma davlat bilan çegaradoş. Trazilendda voqealar uning poytaxti — Luisburgda ketadi.

Murmansk portidan Luisburg sohillari tomon suzib borayotganda Odessa portiga biriktirilgan «Akademik Çistakov» transport kemasi portlaydi. Kemada qişloq xöjalik texnikasi, yuk maşinalari va dori-darmonlar bor edi. Qurbonlar bor. SSSR KGB ga maʼlum böladiki, Moskvada kod nomi «Trianon» bölgan CRU agenti işlaydi. U amerikaliklarga Nagoniyadagi vaziyat va Sovet Ittifoqining Jorj Grisso döst hukumatiga körsatayotgan yordami bilan boğliq maʼlumotlarni yetkazib turadi. Şpionni izlaşda SSSR KGB iqtisodiyot instituti ilmiy xodimi Olga Vinterga yetib boradi. KGB xodimlarining şpionlikdagi şubhasi uning eri, muhandis Zotovga tuşadi. Olga aynan undan Sergey Dubovga ketgan edi. Zotov kemasozlik muhandisi bölib, SSSRdan Nagoniyaga yetkazib beriladigan yetkazmalarni nazorat qiladi va doimo çet elliklar, jumladan, amerikalik Jon Glebb bilan aloqada böladi.

SSSR KGB xodimi polkovnik Vitaliy Slavin Luisburgdagi sovet elçixonasiga taşlab ketilgan anonim xat bilan şuğullanadi. Vaziyatni dastlabki tahlil qilib, masalani hal etiş va xat muallifini joyida qidiriş uçun Slavin Afrikaga uçib boradi. Elçixona xavfsizlik xizmati boşliği Igor Minaevdan dastlabki maʼlumot olgaç, Slavin şu maʼlumotga tayanib, sobiq «vlasovçi» Ayven Belyuga (Ivan Belyiga) yetib boradi. Belyu tasodifan Hilton mehmonxonasining 607-xonasida sovet mutaxassisini amerika razvedkasi tomonidan verbovka qilinişiga yagona guvoh bölgan edi. Qörqib ketgan Belyu aloqaga çiqmaydi va mamlakatdan qoçişga urinadi. Slavin va Minaev Belyuni aeroportda uşlab qolişga ulguradi va uni verbovka qilingan mutaxassisni topişda yordam berişga, söngra öz yaqinlari bilan Sovet Ittifoqiga qaytişga köndiradi. Belyu uyiga kelgan boğbon Arxipkin orqali Slavinga xabar yuboradi: u ertasi kuni soat 9 da mehmonxonaning qozonxonasida kutadi. Lekin ertasi kuni Belyu öz xonadonida snayper tomonidan öldiriladi. Slavin işonç hosil qiladiki, qotillikni CRU uyuştirgan va endi yagona yöl qoldi — CRU xodimlarini öz agentlarini özlari foş etişga majburlaş.

Moskvada KGB generali Konstantinov Trazilendga yuborilayotgan mutaxassis niqobi ostida, yaqinda u yerdan qaytgan Olga Vinter bilan şaxsan tanişadi. Şu bilan birga xizmat boşqa Nagoniya bilan boğliq şaxslarni ham tekşiradi: taşqi savdo taşkiloti «Mejsudoremont» direktori örinbosari Şargindan tortib, elçixonaning sobiq avtomexanigi Paramonov va «Tsiizin» dökonining sotuvçisi Tsizinga qadar.

Şu orada Luisburgda CRU rahbariyati özining noqonuniy rezidenturasi — Robert Lorens va Jon Glebb yordamida Nagoniyada «Olov» operatsiyasini tayyorlaydi. Bu Jorj Grisso sovetparast hukumatini ağdariş va proamerikaça general Mario Ogano xuntasini hokimiyatga keltiriş maqsadidagi harbiy töntarişdir.

Glebb öz şerigi Pilar yordamida Slavin bilan tanişadi va taşqi körinişda döstona munosabat örnatadi. Şu bilan birga Glebb mahalliy jinoyat politsiyasi boşliği Stauga Slavinni qattiq kuzatuv ostiga olişni buyuradi.

Kutilmaganda Moskvada Olga Vinter vafot etadi. Glebb «Trianon»ni yaşiriş operatsiyasini boşlaydi, uning maqsadi Zotovni Trazilend hokimiyati oldida CRU ning verbovka qilingan agenti sifatida obrösizlantirişdir. Pilar Zotovga uning sobiq xotinining «CRU tomonidan oldin verbovka qilingan bölgani holda öz joniga qasd qilgani»ni şaxsan xabar qiladi va uni Ğarbda qolişga köndirişga urinadi, çunki Vatanga qaytganda uning hayoti xavf ostida bölişi mumkin deydi. Lekin Zotov xotinining aybsizligiga işonç hosil qiladi. Hibsga oliş va tintuv paytida Stau xodimlari özlari oldindan joylaştirib qöygan «muhandisning josuslik faoliyati dalillari»ni topadilar. Qattiq qarşilik körsatgan Zotov oğir yaralanadi va AQŞga keyingi jönatiş uçun mahalliy kasalxonada qöriqlaş ostiga joylaştiriladi.

SSSR KGB generali Konstantinov «Trianon» agentini işlab çiqişga rahbarlik qiladi. U aniqlaydiki, Vinterning jasadi uning otasining iltimosiga köra yorib tekşirilmagan. Dubov unga Olga nikohsiz homilador ekanini aytgan edi.

Luisburgda Slavin Moskvadan olingan Glebbning biografiyasi böyiça maʼlumotni örganadi va aniqlaydiki, Jon Glebb 1960-yillarda Gonkongda CRU rezidenti bölib işlagan vaqtida öz mavqeidan AQŞ razvedka xizmatlarida foydalanib, narkotiklarni sanoat miqyosida işlab çiqariş va ularni butun dunyoga taşişni uyuştirgan. Amerikalikning jinoyatlari orasida, xususan, Nepaldagi kambağal ota-onalardan maxsus şu maqsadda tirik holda ommaviy sotib olingan gödaklarning jasadlarini içini böşatib, unga geroin solib jönatgani ham tilga olinadi. Glebbni foş etuvçi yana bir tafsilot — uning rafiqasi Emma Şants, nemis millatli, nasl-nasabi nasist qarindoşlardan iborat va katta boylik egasi. Glebb uni giyohvand qilib qöygan va meros oliş umidida psixiatriya klinikasida qamab qöygan. Filmda uning alohida xonasi — kamerasi va klinikaning içki bezaklari körsatilgan. Ular kasalxonaga emas, balki meʼmorçilikning modernizm yönalişi loyihasi asosida qurilgan haşamatli Yevropa villasiga köproq öxşaydi.

Moskvada Vinterning jasadi qazib olinadi. Yorib tekşiriş uning homiladorligi haqidagi maʼlumotni rad etadi, lekin nomaʼlum import tez taʼsir etuvçi zahar bilan zaharlanganini aniqlaydi. KGB xodimlari Dubovni Olgani öldirişda gumon qila boşlaydi. Unga kuzatuv örnatilganda maʼlum böladiki, u Moskvadagi AQŞ elçixonasi xodimi bilan xabarlar almaşadi, xuddi «Trianon»ga yuborilgan şifrlangan xabarlarda kelişilganidek. Amerikaliklar Dubovga nafaqat mikroplyonkadagi xabarlarni, balki SSSRda işlab çiqarilmaydigan zargarlik buyumlarini ham topşiradi. Bu esa unga qarşi qöşimça dalillardan biriga aylanadi.

Şu orada Glebbning suiisteʼmollari uning boşliği — Luisburgdagi CRU rezidenturasi rahbari Lorensga maʼlum böladi. Glebb Lorensni zaharlab, bu qotillikni Slavinning zimmasiga yuklaşga qaror qiladi. Rejalaştirilgan harakat natijasida Slavin qamoqqa tuşadi, lekin u telefon orqali Minaevga provokatsiya haqida xabar berişga ulguradi.

Moskvada Dubovni hibsga oliş va tintuv paytida u zahar içib, vafot etadi. «Örmonçi» operatsiyasi xavf ostida qoladi. Dubovning Moskvadagi AQŞ elçixonasidan aloqaçisiga yetib boriş uçun SSSR KGB niqoblangan xodim va Dubovning yana bir ayoli — 22 yoşli talaba Olga Vronskayani işga soladi.

Endi Luisburgdagi rezidentura rahbari bölgan Glebb Slavinning bayonotlaridan xavotirga tuşadi. Slavinning qamoqxona kamerasiga kelgan Glebb hibsga olingan odamda uning işlari haqida kompromat hujjatlari borligini va uning karerasi, balki hayoti ham xavf ostida ekanini bilib oladi. Glebbni mohirona şantaj qilgan Slavin uni Nagoniyada harbiy töntariş bilan «Olov» operatsiyasini keçiktirişga majbur qiladi.

Amerikaliklarni «Trianon» agenti tirik va faoliyatda ekanligiga işontirgaç, SSSR KGB xodimlari AQŞ elçixonasining madaniyat böyiça attaşesi (va şu bilan birga CRU xodimi) Robert Lunsni maxsus konteyner bilan materiallarni topşirişga, Lujniki temir yöl köprigiga çaqirişga muvaffaq böladi, u yerda uni uşlab olişadi. Qölga tuşiriş va Lunsni çiqarib yuboriş CRU ni Nagoniyada harbiy töntarişni ötkazişdan butunlay voz keçişga majbur qiladi.