The Last Minister

Prodyuser Aleksandr Tsekalo 2010-yillar boşidan siyosiy komediya suratga olişni istagan va turli mualliflar bilan loyihani bir neça bor işga tuşirişga urinib körgan. Syujeti original bölişiga qaramay, telekanallar serialni olişdan boş tortgan. Biroq 2017-yilda ish nomi «Vazirlik» bölgan komediyaga striming xizmati «Kinopoisk» qiziqib qoldi. Çunki bu xizmat telekanallarga qaraganda jasurroq mavzularni yoritişga qodir edi.

Rejissyor örniga Tsekalo Roman Volobuyevni taklif qildi. U 2015-yilda ommaviy norozilik namoyişlaridan söng ssenariy yozgan va «Dojd» telekanali uçun «Ertaga» serialining pilot epizodini suratga olgan edi. Bu qora komediya 2018-yilda saylovda kutilmaganda ğolib çiqadigan muxolifat partiyasi haqida edi. Telekanal краудфандинг orqali serialni suratga oliş uçun 18 million rubl yiğmoqçi bölgan, ammo atigi 1,3 million rubl töplangan va loyiha pilotdan nariga ötmagan.

Volobuyev «Vazirlik»ning pilot epizodi ssenariysidagi konseptual elementlarni olgan. Bu ssenariy rejissyor va ssenarist Pavel Bardin tomonidan yozilgan edi. U ssenaristka Yelena Vanina bilan birgalikda original ssenariy tayyorlagan. Volobuyev intervyularida ilhomlaniş manbai Paolo Sorrentinoning «Ajoyib» biografik filmi bölganini aytgan. Bu filmda mafiya bilan boğliq korrupsioner Italiya boş vaziri Juliyo Andreotti tasvirlangan. Rejissyorning sözlariga köra, Sorrentino singari, u ham «Sönggi vazir» boş qahramonini antiqahramon sifatida yozgan. Şunga qaramay, bu qahramon tomoşabinda insoniy hamdardlik va hamdardlikni uyğotadi.

«Sönggi vazir»ning birinçi mavsumi premyerasi 2020-yil 26-martda bölib ötgan. Şu yilning oktabrida esa ikkinçi mavsum suratga oliş boşlangan. BBC tergovidan maʼlum bölişiça, ikkinçi mavsumning yozda çiqişi rejalaştirilgan edi, ammo rus hokimiyatlarining «Kinopoisk» loyihalaridagi siyosiy syujetlardan norozi bölganligi sababli keçiktirilgan. Prezident Maʼmuriyatining ğazabini ikki epizod uqtirgan: birinçisida qahramonlar Saratov viloyatining Rossiyadan ajralib çiqişining oldini oladi, ikkinçisining syujeti esa Xabarovsk ölkasining sobiq gubernatori Sergey Furgalning hibsga olinişidan keyin bölib ötgan ommaviy norozilik namoyişlarini juda kuçli eslatgan.

Ikkinçi mavsumning dastlabki seriyalari 2021-yil sentabrida «Kinotavr» festivalining tanlovdan taşqari dasturida namoyiş etilgan. 2-dekabrda esa «Kinopoisk»da raqamli premyera bölib ötgan. 2022-yil 25-fevralda, mavsumning yakuniy 15-seriyasi çiqişi arafasida va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirişi boşlanganidan keyingi kuni, «Kinopoisk» Volobuyevning iltimosiga köra serialni namoyiş etişni töxtatgan. Rejissyor şunday tuşuntirgan: «“Sönggi vazir” rus voqeligida kulgili va ruhni kötaruvçi narsalarni topiş uçun yaratilgan edi, bugun esa bu, afsuski, mumkin emas».

«Sönggi vazir» Volobuyevning katta rejissyorlik muvaffaqiyatiga aylandi hamda pandemiya davrida onlayn-kinoteatrlar bumi paytida birinçi muvaffaqiyatli loyiha böldi.

Serial tanqidçilar va tomoşabinlar tomonidan jasorati, originalligi hamda Rossiya siyosatini masxara qilişdagi misli körilmagan aniqligi uçun yuqori baholangan. Şarhlovçilar qayd etişiça, öydan çiqarilgan vazirlik taşabbuslarining halokatli oqibatlari haqiqiy yangiliklar lentasidagi syujetlarga öxşaydi. «Sönggi vazir»da ötgan ön yillikda mamlakat siyosiy madaniyatini şakllantirgan hamma narsa masxara qilinadi: ham Dmitriy Medvedev islohotlari, ham boşqaruv qarorlarini qabul qilişdagi tartibsiz va mantiqsiz xususiyat, ham oddiy davlat xizmatçilarining qotib qolgan fikrlaşi, ham oilaviy qadriyatlarga moda bölgan eʼtibor.

«Sönggi vazir» köpinça oldingi serial va kino anʼanalariga murojaat qiladi. Volobuyevning özi serialni Aaron Sorkinning işlab çiqariş dramalariga, yaʼni işda ideallaşgan qahramonlar haqidagi «Ğarbiy qanot» — AQŞ prezidenti maʼmuriyati haqida hamda yangiliklar bölimining ish oşxonasi haqidagi «Yangiliklar xizmati» singari asarlarga ergaşgan holda yaratganini tan olgan. Şarhlovçilar esa siyosiy satiraning ravşan namunalariga işora qilişgan: Maykl Murning «Kanada bekoni» (Amerika siyosatçilari Kanada qiyofasida taşqi duşman ixtiro qilişi haqida), Piter Uitmor, Sidney Lotterbi va Styuart Allen iştirokidagi «Ha, janob vazir» (xayoliy britaniyalik vazirlik rahbari atrofidagi siyosiy fitnalar haqida), Mario Monicelliʼning «Polkovniklarni xohlaymiz» (1970-yillarda Italiyada faşistlar qaytişi muvaffaqiyatsizligi haqida) hamda Peter Baçoning «Guvoh» filmi.

Serialda, şuningdek, Paolo Sorrentinoning «Yoş Papa»siga köplab işoralar ham sezilgan. Bu işoralar serial sarlavhasidagi tasvirlardan tortib siyosiy va dunyoviy yuqori tabaqaga qarata qilingan masxaragaça bölgan joylarda uçraydi. Şu bilan birga, «Sönggi vazir» Sorrentino serialiga qaraganda yengilroq va karikaturaviyroq. Qahramonlarning paradoksal fikrlaşi hamda ekssentrik xatti-harakatlari uni «Twin Peaks» serialiga yaqinlaştiradi, uslubi esa Simon Riçning «Möʼjizaviy odamlar» yoki Armando Iannuccining «Vitse-prezident» singari aqlli sitkomlariga öxşaydi. Şarhlovçilar «Sönggi vazir»ning asosiy afzalligi aynan tomoşabin bilan intellektual öyinda ekanini taʼkidlaşgan.

Serialning boş mavzusini Noize MC yozib, ijro etgan. Birinçi mavsumning töqqizinçi epizodidan taşqari barça seriyalarda u sözsiz ijro etiladi.