The way to Sofia

Georgi Gets — Kliment Budinov

Stoyno Dobrev

Pyotr Slabakov — Dyako

Mixail Goluboviç — Gurko, general

Nikolay Lebedev — general Skobelev

Lyudmila Sosyura — Olga

Yuriy Satarov

Otar Koberidze — Leandr Leje, fransuz vitse-konsuli

Vladimir Konkin — Karavayev

Ivan Gavrilyuk

Ssenariy muallifi: Stefan Diçev

Rejissyor-postanovçi: Nikolay Maşçenko

Operator-postanovçi: Venets Dimitrov

Rassomlar-postanovçilar: Milko Marinov, Valentina Yotova va Anatoliy Dobrolyezha

Nikolay Maşçenko 1985-yil «Iskusstvo kino» jurnalining dekabr soni çop etgan intervyusida, «Put k Sofii» tasmasini suratga oliş uçun Bolgariyaga kelganida, birinçi bölib unga maslahatçi sifatida polkovnik Çolpanov murojaat qilganini, u «Şipka qahramonlari» filmida režissyor Vasilyev uçun maslahatçi bölgan, undan keyin esa boşqalar kelganini aytgan. Maşçenkoning taʼkidlaşiça, butun Bolgariya bu kartina ustida işlagan — film Bolgar xalqining turk zulmiga qarşi milliy-ozodlik uruşi, Rossiyaning bu kuraşda körsatgan yordami va bolgar hamda rus xalqlari döstligining qanday anʼanalar paydo qilgani haqida edi. Har kim qölidan kelganiça yordam bergan: kimdir suratga oliş jarayonini taşkil etişga kömaklaşgan, kimdir ommaviy sahnalarda rol öynagan, kimdir tayyor filmni tarğib qilgan. Maşçenkoning fikriça, bunday keng kölamli yordam rus va bolgar xalqlarining yaqinligidan dalolat bergan hamda tasmaning yaratilişi Bolgariya va SSSRda madaniy hayot uçun voqea bölgan. Maşçenko 1978-yil 26-oktabrdagi «Izvestiya» gazetasi sonida çop etilgan maqolasida sovet va bolgar kinematografçilarining «Put k Sofii» kartinasini suratga olişdagi intilişi filmning dolzarb siyosiy ohangi, nafaqat tarixiy voqealarni, balki ikki xalq birodarligining manbalarini körsatiş ekanini taʼkidlagan. Maşçenkoning fikriça, birgalikdagi ish ikki mamlakat kinematografçilarini maʼnan boyitgan va ularni yanada yaqinlaştirgan.

Film «Sofiya 77 mukofoti» bilan taqdirlangan — bu Bolgariya poytaxti haqidagi eng yaxşi adabiyot va sanʼat asarlari mualliflariga beriladigan mukofot. Filmni yaratgani uçun Maşçenkoga «Sofiyaning faxriy fuqarosi» unvoni berilgan.

«Izvestiya» gazetasining xususiy muxbiri Nikolay Paniyev 1978-yil 3-yanvar sonida beş qismli yangi sovet-bolgar birgalikdagi «Put k Sofii» filmi ikki mamlakat kinematografçilarining ijodiy mehnati mahsuli ekanini xabar qilgan. Bu kartina, maşhur Stefan Diçev romanining ekranlaştirilgani sifatida, köplab maşhur sovet va bolgar aktyorlari iştirok etgan. Bolgar xalqining beş yuz yillik zulmdan ozod etilişining yakuniy qismini aks ettirgan tasma ruslarni Sofiyada qanday kutib olişgani va ular qanday qahramonlik körsatgani haqida hikoya qilgan. Filmni 1978-yil boşida, Sofiya ozod etilganining yuz yilligi tantanalari vaqtida namoyiş etiş rejalaştirilgan edi.

«Sovetskiy ekran» jurnalining 1982-yil 24-sonida çop etilgan maqolasida Ukraina kinostudiyasi direktori Albert Putintsev, 1978-yil aprel sonida «Iskusstvo kino» jurnalida çop etilgan maqolasida esa, Oktabr inqilobining 60 yilligiga bağişlab bolgar yozuvçisi Stefan Diçevning romani asosida suratga olingan köp qismli sovet-bolgar «Put k Sofii» kartinasi Nikolay Maşçenkoning yuqori rejissyorlik mahoratini tasdiqlagani va uning kartinalari doimo qizğin bahs-munozaralarga sabab bölib, eʼtiborni tortganini taʼkidlagan.

Aktrisa Natalya Uzhviy «Sovetskiy ekran» jurnalining 1982-yil 24-sonida çop etilgan maqolasida ittifoqdoş respublikalar kinostudiyalarida yaratilayotgan filmlarda sovet xalqlarining birodarligi va döstligi aks etganini, 1920-yillarda boşlangan birlaşgan sovet sotsialistik sanʼat kinosini yaratiş jarayoni milliy kino yaratiş orqali kuçayganini taʼkidlagan. Bu jarayon Ukraina kinematografida ham körinib, bunga ayrim filmlar, jumladan N. Maşçenko suratga olgan «Put k Sofii» telefilmi misol böla olişini, ularning ğoyaviy va ijodiy asosi xalqaro birodarlik bölganini aytgan.

Kinoşunos Yuriy Morozov 1990-yilgi nomzodlik dissertatsiyasida 1970-yillardagi ukrain telefilmlari «Put k Sofii», «Yaşirin obkom harakat qiladi» va «Jasorat» mos ravişda N. Maşçenko, A. Bukovskiy va B. Savçenko tomonidan suratga olingani, ular «xalq dramasi» janr guruhiga kirganini, bu janr uçun xalq mavzusining global ziddiyatlar bilan birgalikda namoyon bölişi xos ekanini taʼkidlagan. Rejissyorlik uslubidagi farqlarga qaramay, bu filmlar xalqlar taqdiridagi buriliş nuqtalarini körsatişga va xalqlarning sinovlardan ötib, omon qoliş qobiliyatini namoyiş etişga yönaltirilgani bilan yaqin. Morozovning fikriça, bu kartinalar yaratuvçilari tarixiy tajribaga asoslangan sovet teleauditoriyasining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari tufayli, jahon miqyosidagi tarixiy voqea buriliş nuqtasida turgan odamlarni ekranda körsatiş ommaviy tomoşabinni birlaştirişga, turli ijtimoiy va yoş guruhlari orasidagi uzoqlaşuvni bartaraf etişga yordam berişiga işongan.