«1941» («Ming töqqiz yuz qirq birinçi») — 1979-yilgi Amerika badiiy filmi, Stiven Spilberg rejissyorligidagi harbiy komediya. Mikki Rurkning kinodebyuti.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Dan Aykroyd, Ned Beatty, John Belushi
3Sujet
Voqea 1941-yil dekabrida, Yaponiya aviatsiyasining Pearl Harborʼga hujumidan köp ötmay, Los-Anjelesda röy…
Voqea 1941-yil dekabrida, Yaponiya aviatsiyasining Pearl Harborʼga hujumidan köp ötmay, Los-Anjelesda röy beradi. Los-Anjeles aholisining köpçiligi keyingi zarbani yaponlar aynan ularning şahriga berişiga işonç hosil qilgan va hamma kuçi bilan mudofaaga tayyorlanmoqda.
Ayyor yaponlar haqiqatan ham Kaliforniya sohillariga suv osti kemasini yuborişadi. Kema komandir Akiro Mitamura (Toşiro Mifune) qömondonligida bölib, topşiriği — "muhim biror narsani vayron qiliş". Bu eski suv osti kemasini Yaponiyaga natsistlar Germaniyasi sovğa qilgan edi, şuning uçun nemis texnikasini yaxşi bilmagan yaponlarga tajribali suvosti kemaçisi kapitan Volfgang fon Kleynşmidt (Christopher Lee) maslahat beradi. Biroq uning tajribasi ham yordam bermaydi: kemada kompas işdan çiqadi va yaponlar adaşib qolganini, sohildan atigi bir neça yuz metr uzoqda ekanliklarini bilmay qolişadi. Tong tumanida suzib çiqqan kemaga Kaliforniyaning "morjlar" klubidan suzuvçi ayol aynan urilib ketadi.
Şu orada Los-Anjelesning bir klubida raqs tanlovi eʼlon qilinadi, unga havaskor raqqos Wally Stevens (Bobby Di Cicco) ehtirос bilan tayyorlanmoqda. U tanlovda sevgilisi Betty Douglas (Dianne Kay) bilan birga ğolib çiqmoqçi, lekin vatanparvarlik tufayli barça qizlarning faqat harbiylar bilan raqsga tuşişi kerakligidan bexabar. Harbiylar esa darhol paydo bölişadi — şaharda dengizçilar va askarlar behisob.
Şu payt Ölim Vodiysida, benzin quyiş şoxobçasi yonidagi şosseda, aqldan ozgan uçuvçi kapitan "Yovvoyi Bill" Kelso (John Beluşi) boşqargan qiruvçi samolyot qönadi. "Yovvoyi Bill" samolyotiga yoqilği quyişni talab qiladi va mahalliy aholini bir neça kundan beri Amerika osmonida uçib yurgan yapon eskadrilyasini quvayotgani haqidagi hikoyalari bilan qörqitadi. Tösatdan uning samolyoti motori öz-özidan işga tuşib ketadi va Kelso töpponçadan havoga öq uzib, şosse böylab samolyot ortidan yuguradi. Qaytib kelgan öqlardan biri benzinni yondirib yuboradi va kapitan orqasidagi şoxobça portlab ketadi.
Los-Anjelesga yangi garnizon qömondoni general Jozef Stilvell (Robert Stack) keladi — bosiq va özini tutib turadigan, yapon tahdidiga umuman işonmaydigan, barça işlardan köra yangi Disney multfilmi "Dambo"ni tomoşa qilişni afzal köradigan harbiy. Unga kotibasi Donna Stratton (Nancy Allen) ham keladi — samolyotlarga aqldan ozgança mehr qöyadigan qiz. Bu zaifligini generalning yordamçisi, jinsiy iştiyoqi kuçli ştab kapitani Loomis Birkhead (Tim Matheson) biladi va Donnani biror samolyotga olib kirib, uni vasvasaga solişga intiladi. Lotin maydonida turgan B-17 içiga kirib olgaç, ular beixtiyor aviabomba taşlab yuborişadi; bomba asfaltga tuşib, matbuot anjumani ötkazayotgan general tomon dumalaydi — aynan general "u boşqarar ekan, Kaliforniyada birorta bomba portlamaydi", deb gapirayotgan payt. Biroq bomba portlaydi, lekin, baxtga köra, heç kimni öldirmaydi.
Uolli Bettini özi bilan birga tanlovda raqsga tuşişga köndirişga harakat qiladi. Bu voqea Betining otasi, kulgili vatanparvar-işqiboz Ward Douglas uyi yonida bölib ötadi; Ward Uollini yoqtirmaydi, çunki u uning maşinasini urib yuborgan. Uolli Betining otasidan garajda yaşirinadi. Uy yonida serjant Frank Tree (Dan Aykroyd) boşqargan zenitka paydo böladi — unga Ward Douglas hovlisiga qurolni örnatiş buyurilgan. Xavfsizlik qoidalariga rioya qilib, serjant qurolga iştiyoqi baland uy egasiga zenitka tasodifan otilib ketmasligi uçun nima qilmaslik kerakligini körsatadi — aslida esa uni qanday otiş kerakligini örgatadi.
Şu orada kapral Sitarski (Treat Williams) Betti bilan uçraşib qoladi, darhol uni "tutib" olib, unga tinçlik bermaydi. Garajda u Uolli bilan töqnaşadi. Kuraş boşlanadi, natijada qarşilik körsatayotgan Uolli zörlik bilan axlat qutisi yoniga olib çiqib taşlanadi.
Şu orada suv osti kemasining komandiri, yönalişini topa olmay, Los-Anjelesning çekka tumanida razvedka guruhini quruqlikka tuşiradi — "til" olib, qayerda ekanliklarini biliş uçun. Guruh Rojdestvo arçalari sotuvçisi Hollis (Holly) Woodʼni (Slim Pickens) va uning qadimiy radiopriyomnigini qölga oladi. Yaponlar ahmoq sotuvçidan söroq qilişadi, uning ismi bilan Gollivud şahri nomining öxşaşligidan doim çalkaşib ketişadi. Oxiri ular Gollivud — "Amerikaning yuragi" — juda yaqin ekanini va uni vayron qilişlari mumkinligini hal qilişadi. Qidiruv paytida ular Vudning çips qutisidan kiçkina öyinçoq kompasni topib olişadi. Bu öyinçoq duşman uçun qiziq ekanini tuşungan Vud qahramonlarça uni yutib yuboradi. Yaponlar uni iç suyultiruvçi dori bilan içirişadi, lekin Vud qabziyatdan azob çekadi va kompasni oşqozonidan oliş unçalik oson bölmaydi. Natijada Vud yaponlarni duç keltirib, suv osti kemasidan qoçib çiqişga muvaffaq böladi — ammo dengizga tuşib, qirğoq qaysi tomonda ekanini bilmaydi.
Keçga yaqin sohildagi köngiloçar yarmarka majmuasida, katta çarxpalak tepasiga ikki kişilik tungi posbon çiqadi: ular osmonni kuzatib, mumkin bölgan havo hujumi haqida xabar berişlari kerak. Posbonlardan biri balandlikdan qattiq qörqadi, ikkinçisi esa yarmarkadagi qorinsözlovçi bölib, sumkasida öziga öxşaş qöğirçoği bor — kerak bölganda u bilan suhbatlaşib özini ovutadi.
Şu payt aqldan ozgan Bill Kelso Amerika ustida xayoliy yapon eskadrilyasini quvib, asta-sekin Los-Anjelesga yaqinlaşadi.
General Stilvell multfilmni tomoşa qilişga yöl bermay, bekor qilingan aviabazaning qömondoni polkovnik Madmen Maddox yaponlar bazasini egallaş uçun desant tuşirgan deb işonayotgani va şoşilinç yordam sörayotgani haqida xabar beriladi. Maddoxni tinçlantiriş uçun general kapitan Loomis Birkheadni yuboradi; uni kuzatib borişni Donna Stratton öz zimmasiga oladi.
Keçqurun klubda raqs tanlovi boşlanadi, unga Uolli harbiy politsiyaçini huşidan ketkazib, uning kiyimini olgaç, kirib boradi. U Betti bilan raqs tuşadi, bir vaqtning özida kapral Sitarskidan qoçadi, birinçi sovrinni oladi va dengizçilar bilan piyodalar örtasida ulkan janjal boşlab yuboradi. Janjalni "Li" rusumli kuçli tank bilan kelgan serjant Tree töxtatadi va ötkir vatanparvarlik nutqi sözlaydi.
Maddoxning aviabazasida kapitan Birkhead Donnani samolyotga ötqazadi, çunki yerda uni vasvasaga solişning iloji bölmagan, va ular Los-Anjelesga tomon uçib ketişadi. Eski bombardirovşikda radio yöq; havo mudofaasi qoronğida uni aniqlay olmaydi, samolyot yaponniki deb qabul qilinadi va butun ştat böylab havo xavfi eʼlon qilinadi. Osmonga zenitkalardan va barça turdagi öq otar qurollardan tartibsiz öq uzila boşlaydi; bu avvalo baland binolar va reklama plakatlariga zarar yetkazadi. Şahar yoritilişini öçirib, pulemyot öqlari bilan qarşilik körsatayotgan serjant Tree ustiga ulkan Santa-Klaus figurasi qulab tuşadi va u özini yöqotib qöyadi.
Aqli joyida bölmagan Donna bombardirovşik kabinasida Birkhead bilan sevişadi, Birkhead esa şu paytning özida samolyotni boşqarişga urinadi. Şu vaqtda uşlab oliş uçun "Yovvoyi Bill" Kelsoning qiruvçisi çiqadi. U deyarli boşqarib bölmaydigan bombardirovşikni Los-Anjeles ustida quvadi va Sansetl bulvari binolari orasida töğridan-töğri havo jangini olib boradi. Zarar körgan Birkhead samolyoti dam oliş boği yonidagi qatronli kölga qulaydi. Ğalabadan xursand bölgan "Yovvoyi Bill" Kelso okean ustida burilib, şu payt yapon suv osti kemasini köradi. Ammo keyingi lahzada uning samolyotini çarxpalak posbonlari miltiqdan urib tuşirişadi. Kapitan Kelso zörğa şahar markazida qönadi va hamma uçun suv osti kemasi haqida xabar beradi, söng harbiy kuryerdan mototsikl tortib olib, sohil tomon yöl oladi. U yerga tank ham yöl oladi; uning ekipaji yölda hali ham armiya kiyimidagi Uolliga duç keladi va kiyimidagi serjant nişonlariga qarab uni qömondon etib tayinlaydi.
Suzib çiqqan yapon suv osti kemasini Ward Douglas ham köradi. Zenitka yonida şu paytda hisoblaş jamoasi yöqligi uçun u qurolni özi kemaga qaratadi va uy orqali öq uzişini eʼtiborga olmay, olov oçadi. Şu orada uning bolalari, posbonlarni çarxpalakdan tuşirişi kerak bölganlar, buning örniga yarmarka köngiloçar majmuasining yoritilişini yoqib yuborişadi. Komandir Mitamura sohilda sanoat markazi yonayotgan deb öylaydi va çarxpalakka qarata töplardan olov oçadi. Snaryad çarxpalakni ustunidan uzib yuboradi; u pirs böylab dumalab, yaponlarning quvnoq qiçqiriqlari ostida suvga qulaydi.
Pirsga serjant Tree tanki çiqadi va qayiqqa qarata töpdan olov oçadi. Komandir Mitamura torpedo salvosi bilan javob beradi; u pirsni tank bilan birga uçirib yuboradi. Buzilib borayotgan pirs böylab oxirgi bölib "Yovvoyi Bill" Kelsoning mototsikli ötib ketadi; u, ehtimol, uni suv osti kemasiga tezlanib urmoqçi bölgan, ammo maqsadiga yetmay suvga tuşib ketadi.
Çarxpalak posbonlari va tank ekipaji sohil tomon suzib kelişadi, "Yovvoyi Bill" Kelso esa yapon suv osti kemasiga qarab suzadi. Kemaga çiqib, u hali şönğib ulgurmagan kemaning içiga bostirib kiradi va hayratdan qotib qolgan yaponlardan uni Tokioga olib borişlarini talab qiladi.
Ertasi kuni ertalab Douglaslar uyining qoldiqlari yonida general Stilvell paydo böladi va filmning harakatlaniş qobiliyatini saqlab qolgan barça qahramonlar töplanadi. Ward Douglas yurakdan çiqqan vatanparvarlik nutqi sözlaydi va kiraverişdagi eşikka tinçlik va osoyiştalik ramzi bölgan Rojdestvo gulçambarini mixlaşga urinadi. Birinçi bolğa zarbidan keyin uning uyining qoldiqlari okeanga sirğalib tuşadi.
4Rollarda
Ned Beatty — Ward…
Ned Beatty — Ward Douglas
Dan Aykroyd — Frank Tree
John Beluşi — Bill Kelso
Christopher Lee — Volfgang fon Kleynşmidt
Toşiro Mifune — Akiro Mitamura
Lorraine Gary — Joan Douglas
Nancy Allen — Donna Stratton
John Candy — Foley
Mickey Rourke — Reese
Slim Pickens — Hollis "Holly" Wood
Lucille Benson — "Gas Mama" (Eloise)
5Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDB6Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «1941 (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


