Aladdin

«Aladdin» (ingl. Aladdin) — 1992-yilda suratga olingan Amerika animatsion musiqiy fantastik komediya filmi. Walt Disney Feature Animation studiyasi tomonidan suratga olingan va Walt Disney Pictures tomonidan prokatga çiqarilgan. U «Ming bir keça» töplamiga kiritilgan şu nomli arab ertagiga asoslangan. Bu Disneyning öttizinçi birinçi töliq metrajli multfilmi va «Disney» Uyğoniş davridan törtinçi multfilmi.

Multfilmni Jon Maskker va Ron Klements öz ssenariysi asosida rejissyorlik qilib, prodyuserlik qildi. Ssenariyni Ted Elliott va Terry Rossio bilan birgalikda yozişgan. Asosiy rollarni Scott Weinger, Robin Williams, Linda Larkin va Jonathan Freeman ovozlantirdi. Syujet arab köçasidagi öğri Aladdin haqida bölib, u sehrli çiroq va undagi Jin topadi. Jin yordamida Aladdin şahzoda Ali bölib oladi va sultonni lol qoldirib, sultonning qizi, malika Yasmin bilan turmuş qurişga harakat qiladi. Şu paytda sultonning yovuz vaziri Jafar sultonga aylaniş uçun sehrli çiroqni öğirlaşni rejalaştiradi.

Bu filmni birinçi bölib şoir Howard Aşman taklif qilgan. Ssenariy uç qoralama bosqiçidan ötdi, şundan keyin öşa paytdagi Disney Studios prezidenti Jeffrey Katzenberg işlab çiqarişga rozilik berdi. Animatorlar öz loyihalarini karikaturaçi Al Hirsçfeld işiga asoslaşdi. Kompyuter dizayni ham işning yakuniy bezaklari uçun, ham baʼzi animatsion elementlarni yaratiş uçun işlatildi. Musiqani Alan Menken yozdi. Unda matnlari Aşman va ser Tim Rice tomonidan yozilgan oltita qöşiq bor. Aşman vafotidan keyin uning örniga Rice keldi.

Premyera 1992-yil 11-noyabrda bölib ötdi. Tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi (ayniqsa Williamsning ishi uçun). «Aladdin» tijorat muvaffaqiyatiga ham erişdi: 1992-yilning eng köp daromad keltirgan filmi böldi (504 million dollardan ortiq işlab topdi), yarim milliard dollar çegarasiga yetgan birinçi multfilm böldi va bir neça yil davomida barça vaqtlarning eng köp daromad keltirgan multfilmi maqomida turdi. 1994-yilda uni «Şernilar qiroli» (The Lion King) ortda qoldirdi.

Şuningdek, «Aladdin» ikkita «Oskar» mukofotini va boşqa mukofotlarni qölga kiritdi. Xususan, saundtrek uçun mukofot oldi. Filmning «A Whole New World» qöşiği Disneyning yagona qöşiği sifatida «Grammy» mukofotiga sazovor böldi (ijroçilar Peabo Bryson va Regina Belle). Filmning videokassetalari ham sotuvda rekord körsatkiçga erişdi va AQŞda taxminan 500 million dollar tuşum keltirdi. Film asosida multserial yaratildi, şuningdek ikkita töliq metrajli davomi (faqat video uçun) çiqdi: «The Return of Jafar» va «Aladdin and the King of Thieves». Bundan taşqari, 2014-yilda Brodveyda myuzikl sahnalaştirildi va 2019-yilda badiiy remeyk suratga olindi.

1988-yilda qöşiqlar yozuvçisi Howard Aşman Walt Disney Pictures studiyasiga Aladdin haqidagi hikoya asosida animatsion myuzikl yaratişni taklif qildi. U dösti Alan Menken bilan bir neça qöşiq yozgaç, «Gözal va sehrli hayvon»da işlagan Linda Woolverton filmga möljallangan ssenariy yozdi. Keyin loyihaga rejissyorlar Ron Clements va John Musker qöşildi. Ular Aladdin, «Qulning köli» va «Şernilar qiroli»dan tanlov qilib, Aladdinni tanladilar. Keyinçalik «Şernilar qiroli» bölib çiqdi. Aşman 1991-yil martida OITS asoratlaridan vafot etişdan oldin u va Menken «Prince Ali» qöşiğini va uning sönggi qöşiği «Humiliate the Boy»ni yozişgan edi.

Musker va Clements ssenariy qoralamasini yozib, 1991-yil aprelida studiya rahbari Jeffrey Katzenbergga topşirdilar. Katzenbergga ssenariy «yaxşi emas» tuyuldi va u «Qora juma» deb nomlangan kunda butun syujetni qayta yozişni talab qildi. Katzenberg Yasminning turmuş qurişi haqidagi syujet elementini ham özgartirişga taʼsir qildi. Dastlab qonunga köra u ön olti yoşga tölganda turmuşga çiqişi kerak edi. Bu yoşni yaşiriş uçun sulton faqat «sizning keyingi tuğilgan kuningiz» deb aytadi. Şuningdek, Katzenberg uning kuyovi şahzoda bölişi kerakligini aniqroq qildi. Bu esa oxirida sultonning Aladdinning xayrixohligidan ilhomlanib qonunni özgartirişiga va Yasminning özi munosib deb bilgan har kimga turmuşga çiqişiga imkon berişiga olib keldi.

Ted Elliott va Terry Rossio syujetni qayta işlaş uçun loyihaga jalb qilindi. Ular Aladdinning onasini çiqarib taşladilar, Yasmin xarakterini kuçaytirdilar va Aşmanning bir neçta qöşiqlarini olib taşladilar. Aladdin şaxsi «biroz qöpolroq, yoş Harrison Fordga öxşaş» qilib qayta yozildi. Iago tutiği esa dastlab ingliz uslubida bosiq, jiddiy personaj sifatida möljallangan edi. Lekin u komik obrazga aylandi. Bu obraz «Beverly-Hills Cop II» filmidagi Gilbert Gottfriedning öyiniga ilhomlangan edi. 1991-yil oktyabriga kelib, Katzenberg filmning yangi variantidan mamnun böldi. Linda Woolvertonning ssenariysida bölgani kabi, bir qator personajlar va syujet elementlari «Bağdodlik öğri» filmiga asoslangan edi. Biroq multfilm voqeasi Bağdoddan xayoliy arab şahri Agrabaga köçirildi.

«The Advocate» jurnalidagi maqolaga köra, Jeffrey Katzenberg oçiq gey prodyuser Thomas Sçumaçerdan filmdagi gey işoralaridan biri uni xafa qilganmi, deb söradi. Masalan, Jin «effeminatsion tikuvçi»ga aylanadigan sahna yoki Jin Aladdinga «Men ham seni yaxşi köraman, bolam, lekin bu degani emaski, men sen bilan pardalar tanlamoqçiman», deydigan joy. Sçumaçer bunday işoralar «juda kulgili» ekanini aytdi va qöşimça qildi: «Bilaman, biz hammamiz özaro bahslaşamiz, lekin nega dizaynerlar orasida ayollar kabi gapiradiganlar borligini inkor etişga harakat qilamiz? Ha! Biz qayerdan qoçyapmiz? Menga önta sartaroş körsating; men sizga sakkizta gey körsataman».

Dastlabki variantlarda biz unga biroz yoşroq qiyofa berib kördik va syujetga köra uning onasi ham bor edi. […] Işlab çiqiş jarayonida u sportçi, kattaroq, yoş yetakçilik salohiyati va avvalgisiga qaraganda yoşlarça jozibaga ega böldi.

Köpgina personajlarning dizayni Al Hirsçfeld işiga asoslangan edi. Sanʼat rahbari Richard Vander Wende ham buni mavzuga mos deb hisobladi. Sababi, arab kaligrafiyasidagi silliq va osilgan çiziqlarga öxşaşligi bor edi. Jafarning dizayni Hirsçfeld işiga asoslanmagan. Çunki uning animatori Andreas Deja personaj kontrast bölişini xohlagan edi. Har bir personajga alohida animator biriktirilgan edi. Animatorlar sahnalar uçun bir-birlari bilan maslahatlaşib, personajlarning özaro munosabatini yaratişgan. Aladdin animatori Glen Keane Walt Disney Feature Animationning Kaliforniyadagi filialida işlagan, Yasminning animatori Mark Henn esa Florida ştatidagi Disney-MGM Studiosʼda bölgan. Şu sababli ular tez-tez qönğiroq qilib, bir-biri bilan maslahatlaşişga majbur bölişgan. Animatorlar maymunlar harakatini örganiş uçun San-Fransisko hayvonot boğiga borişgan. Iago animatori Will Finn Gottfriedning taşqi körinişining baʼzi jihatlarini, xususan, yarim yumuq közlari va tez-tez körinadigan tişlarini Iagoning dizaynida aks ettirişga harakat qildi. Sultonning baʼzi jihatlari «Oz sehrgari»dan ilhomlangan edi. Andreas Deja personajga Jonathan Freemanning mimikasi va imo-işoralarini kiritişga harakat qildi. Animator Randy Cartwright uçburçak şaklidagi sehrli gilamni işlaş murakkab bölganini aytdi. Gilam törtburçak şaklga ega bölib, u pantomima orqali ifodalanadi. Uning sözlariga köra, bu «origami bilan öynaşga öxşaydi». Cartwright gilamni qanday joylaştiriş kerakligini köriş uçun matoni buklab, animatsiya qilişda davom etdi. Personajning animatsiyasi tayyor bölgaç, gilamning sirt dizayni raqamli usulda qöllanildi.

Dastlab syujetga köra Aladdinning yoshi 13 bölişi kerak edi, ammo oxir-oqibat uning yoshi 18 qilib özgartirildi.

Dekorlar dizayni uçun 19-asr Şarq rasmlari va Arab dunyosi fotosuratlarida körilgan turli arxitektura elementlari işlatildi. Dizayn uçun yana bir ilhom manbai 1940- va 1950-yillardagi «Disney» multfilmlari va «Bağdodlik öğri» filmi böldi. Ranglar CAPS kompyuter jarayoni yordamida yaratildi. Rang tanlovlari personajlarning xarakteriga mos keldi: asosiy qahramonlar kök kabi yorqin ranglardan foydalanadi, yovuzlar qizil va qora kabi qoronği ranglardan, Agraba va uning saroyi esa neytral sariq rangdan foydalanadi. Baʼzi elementlar, masalan, Möʼjizalar ğoriga qöriqçi va Aladdin qulab borayotgan ğordan qoçişga harakat qilgan sahna uçun kompyuter animatsiyasi işlatildi.

Musker va Clements Jinni Robin Williamsni nazarda tutib yaratişdi. Katzenberg John Candy, Steve Martin va Eddie Murphy kabi aktyorlarni taklif qilgan bölsa-da, oxirida Williams tanlandi. U öşa paytda suratga olinayotgan ikki filmdan tanaffus paytida ovoz yozdirişga keldi. Bu filmlar «Kapitan Kryuk» va «Öyinçoqlar» edi. Williamsning dialoglarining katta qismi improvizatsiya edi. Baʼzi sahnalar uçun unga mavzular va dialog ğoyalari berilgan, ammo replikalarini erkin öylab topişga ruxsat berilgan edi. Taxminlarga köra Williams 52 ta personajni improvizatsiya qilgan. Jinning boş animatori Eric Goldberg Williamsning yozib olingan dialoglarini körib çiqdi va eng yaxşi hazillarni tanladi. Uning jamoasi aynan öşa hazillarga mos personaj animatsiyasini yaratdi.

Prodyuserlar Disneyning oldingi işlariga köplab hazil va işoralarni qöşişdi, masalan, rejissyorlar Clements va Musker «kameo» (qisqa çiqiş) qilişdi. Ayrim personajlar Disney xodimlariga asoslanib çizildi. «Gözal va sehrli hayvon»dan Anjey, «Kiçik suvparining» Sebastyan va Pinokkio kameo rolida körindi. Filmning oxirida Jinning kiyimlari, yaʼni Goofy şlyapasi, gavayi köylagi va sandallar, 1980-yillarning oxirida Robin Williams Disney-MGM Studios sayohati uçun suratga olgan qisqa metrajli filmga işora edi.

Touchstone Pictures studiyasining «Good Morning, Vietnam» filmidagi muvaffaqiyati uçun minnatdorçilik sifatida Robin Williams Jinga ovoz berdi. Buning uçun u AQŞ Kino aktyorlari gildiyasining 75 000 dollarlik haqini oldi. Holbuki, u 8 million dollar söragan edi. Şartnomaga köra uning ismi yoki tasviri reklama uçun işlatilmasligi kerak edi. Uning (yordamçi) personaji reklama materiallarining 25 foizidan köp joy egallamasligi kerak edi. Moliyaviy sabablarga köra studiya ikkala şartga ham qaytdi. Ayniqsa plakatlarda Jinning tasviri 25 foiz bölsa-da, boşqa asosiy va ikkinçi darajali personajlar ança kam tasvirlandi. «Aladdin: The Making of an Animated Film» kitobida ikkala Williams personaji, yaʼni «Peddler» va «Jin», asosiy qahramonlardan yuqorida sanab ötilgan. Ammo kitobda uni faqat «Jin rolini ijro etiş uçun şartnoma imzolagan aktyor» deb eslatişga majbur bölişgan.

Şartnomaga köra Williamsning ismidan foydalanmagan Disney reklama roliklarida Jinning ovozidan foydalandi va Jin personajini öyinçoqlar va fast-food sotiş uçun işlatdi. Ammo Williamsga qöşimça pul tölanmadi. Williams öşa paytda aççiq hazil qildi: «Mikki Maus uçta barmoqqa ega bölişining yagona sababi şuki, u çek ololmaydi». Williams New York jurnaliga oldingi mahsulotlari «Mork & Mindy» boşqaça bölganini tuşuntirdi. Sababi, «Tasvir ularniki. Lekin ovoz — bu men; uni men özim berdim. Şunda men aytdim: „Bilasizmi, men buni qilmayman“. Ular uzr sörab, bu boşqalar tomonidan qilinganini aytişdi». Disney Williamsni tinçlantiriş uçun unga Pablo Picassöning bir million dollardan ortiq turadigan rasmini yubordi. Ammo bu harakat buzilgan munosabatlarni tiklay olmadi. Çunki rasm Picassoning Vinsent Van Gogh rolidagi avtoportreti edi va u Williamsning vahşiyroq uy bezaklari bilan «töqnaşgandek» körinardi. Williams «Jafarning qaytişi» multfilmida Jinga ovoz berişdan boş tortdi, şu sabab uning örnini Dan Castellaneta egalladi. Jeffrey Katzenberg Walt Disney Studios raisi lavozimidan Joe Roth bilan almaştirilgandan keyin, Roth Williamsdan ommaviy uzr söradi. Williams esa öz navbatida «Aladdin and the King of Thieves» multfilmida rolni yana takrorladi.

Bastakor Alan Menken va qöşiq mualliflari Howard Aşman va Tim Rice saundtrek yaratgani uçun maqtovga sazovor böldilar. Ular «1990-yillardagi boşqa Disney animatsion myuziklari bilan raqobatlaşadigan doimo yaxşi» deb baholandi. Menken va Aşman filmda birgalikda işlaşni boşladilar. Aşman 1991-yil boşida OITS asoratlaridan vafot etgaç, Rice liriklar qismini oldi. «Aladdin» uçun 14 ta qöşiq yozilgan bölsa-da, filmda faqat 7 tasi bor. Ulardan 3 tasini Aşman, 4 tasini Rice yozgan. 2004-yilda çiqarilgan ikki diskli naşrda ilk animatsion testlardagi törtta qöşiq va Clay Aiken ijrosidagi «Proud of Your Boy» qöşiğining musiqiy klipi bor. Bu qöşiq «Disneymania 3» albomida ham çiqqan. «A Whole New World» qöşiğining singl versiyasi Peabo Bryson va Regina Belle ijrosida titrlarda eşitiladi. 2019-yil holatiga köra, bu Disneyning yilning eng yaxşi qöşiği uçun «Grammy» mukofotini olgan yagona qöşiği.

Multfilm yaratuvçilari dastlabki syujetni nomaqbul deb hisoblaşdi. Ular istaklarni bajariş jarayonini kiritişga qaror qilişdi. Bu gözal yeçim deb öylaşdi, ammo oxir-oqibat bu muammoga aylandi. Yana bir asosiy mavzu şuki, ikkala qahramon ham özi emas, boşqa kimdir bölişga harakat qiladi. Aladdin va Yasmin boşqa odamlar bölişga urinib, muammolarga duç kelişadi. Şahzoda Ali esa Yasminning eʼtiborini tortolmaydi. U, xuddi Aladdin kabi, haqiqatni bilganda muvaffaqiyatsizlikka uçraydi.

«Qamoqdagi asir» bölib qolgan Aladdin öz qilmişidan puşaymon böladi. Köpçilik personajlarning taqdiri şunday: Aladdin va Yasmin öz hayot tarzi bilan çeklangan, Jin çiroqqa boğlangan, Jafar esa sultonga boğliq. Bu vizual tarzda qamoq devorlarida va Agraba sultonining saroyida tasvirlangan. Şuningdek, qafasdagi quşlar sahnasida körsatilgan. Yasmin keyinçalik ularni ozod qiladi.

Yasmin ham standart «Disney malikasi» qiyofasidan çetga çiqadi. U itoatsiz, saroy tartiblari va ijtimoiy tuzumga qarşi çiqadigan qilib tasvirlangan. U öz taqdirini özi hal qilişga harakat qiladi. Boşqa malikalar esa faqat najot kutib ötiradilar.

Multfilmning premyerasi 1992-yil 13-noyabrda çeklangan prokatda bölib ötdi. Keng prokatga esa öşa yilning 25-noyabrida 1131 ta kinoteatrda çiqarildi.

Birinçi dam oliş kunida multfilm 19,2 million dollar işlab topdi va «Home Alone 2» filmidan keyin ikkinçi örinni egalladi. Sakkiz hafta prokatdan söng u «Disney»ning eng köp daromad keltirgan multfilmiga aylandi. U «Gözal va sehrli hayvon»dan özib ketdi. AQŞda film beş kun davomida yetakçi böldi. Rojdestvo va Yangi yil oraliğidagi haftada 32,2 million dollar bilan rekord örnatdi. Bu 22 haftalik namoyiş davomida sodir böldi. «Aladdin» 1992-yilning eng köp daromad keltirgan filmi böldi: AQŞda 217 million dollar, dunyo böylab esa 504 million dollardan ortiq yiğdi. U «Şernilar qiroli» filmi uni ortda qoldirgunga qadar eng köp daromad keltirgan multfilm edi. Şuningdek, AQŞ va Kanadada 200 million dollar yiğgan birinçi multfilm böldi. Bundan taşqari, bu «Terminator 2: Judgment Day» filmidan keyin şu belgiga yetgan birinçi film edi.

AQŞ va Kanadadan taşqarida film 1993-yilda 200 million dollar, 1994-yil yanvariga kelib esa 250 million dollar yiğdi. Yevropada «Aladdin» «Yura davri parki» filmidan oşib ketib, prokatda yetakçi böldi. Janubiy Afrikada u birinçi dam oliş kunidagi rekordni örnatdi. 2002-yilga kelib film çet elda 287 million dollar, dunyo böylab esa 504 million dollar yiğdi. U barça vaqtlar va xalqlarning eng köp daromad keltirgan multfilmlari orasida öttiz beşinçi örinda turadi. U Walt Disney Animation Studios filmlari orasida töqqizinçi örinda, «Demon Slayer: Mugen Train», «The Simpsons Movie» va «The Lion King» dan keyin törtinçi eng köp daromad keltirgan çizma multfilm böldi. Taxminlarga köra, AQŞ va Kanadada 52 442 300 ta çipta sotildi. Bu yerda uning yalpi daromadi 2018-yilgi inflyatsiyani hisobga olgan holda 477 749 800 AQŞ dollariga teng.

Multfilm 1993-yil 29-sentyabrda «Walt Disney Classics» seriyasi doirasida VHSda çiqarildi. LaserDiskda multfilm 1994-yil 21-sentyabrda çiqdi.

1994-yil 5-oktyabrda multfilm VHSda qayta çiqdi va birinçi marta «Platinum Edition» seriyasi doirasida DVDda çiqdi. Birinçi diskda multfilmning restavratsiya qilingan versiyasi bor edi. U rejalaştirilgan, ammo oxir-oqibat bekor qilingan IMAX çiqarilişi uçun tayyorlangan edi. Ikkinçi diskda qöşimça materiallar bor edi. Ovoz treki Dolby Digital 5.1 va Disney Enhanced Home Theater Mix formatlarida taqdim etildi. Rossiyada multfilm 2004-yilda «VideoService» konserni tomonidan çiqarildi.

2015-yil 29-sentyabrda multfilm Digital HDda, şu yilning 13-oktyabrida esa «Diamond Edition» seriyasi doirasida Blu-rayda çiqdi. Rossiyada multfilm «The Walt Disney Company CIS» kompaniyasi tomonidan 2010-yil 4-martda DVDda, 2013-yil 12-martda esa Blu-rayda çiqarildi.

2019-yil 27-avgustda film Digital HDda qayta çiqdi. U birinçi marta 4K formatida va Blu-ray hamda Ultra HD Blu-rayda 2019-yil 10-sentyabrda «Walt Disney Signature Collection» seriyasi doirasida çiqdi.

Multfilm tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida multfilmning reytingi 75 ta şarhga asoslangan 95 foiz bölib, örtaça baho 8,2/10 edi. Metacritic saytida multfilm 25 ta şarhga asoslangan 100 ballik şkala böyiça 86 ball oldi. CinemaScore saytidagi tomoşabinlar multfilmga «A+» bahosini qöyişdi.

Köpçilik tanqidçilar Robin Williamsning Jinga ovoz beriş roliga maqtov aytdi. The New York Timesdan Janet Maslin bolalar «janob Williams nima çaqirayotganini aniq bilişlari şart emas, şunda ular qançalik kulgili ekanini tuşunişadi», deb yozdi. Roger Ebert esa Williams va animatsiya «bir-biri uçun tuğilgan» deb izoh berdi. Çuck Jones multfilmni «yaratilgan eng kulgili film» deb atadi. Bundan taşqari, ingliz-irland komigi Spike Milligan uni barça zamonlarning eng buyuk filmi deb hisobladi. James Berardinelli filmga 4 yulduzdan 3,5 yulduz berdi va uning «qarsillagan vizual effektlari va ajoyib qöşiq va raqs raqamlarini» maqtadi. Rolling Stone jurnalidan Peter Travers komediya filmni bolalar va kattalar uçun ham qiziqarli qilganini aytdi. The Washington Postdan Desson Howe bilan ham şu fikrda bölib, bolalar sehr va sarguzaştlardan hali ham zavqlanişini qöşimça qildi. Variety jurnalidan Brian Lowry personajlarning aktyorlik öyinini maqtadi, ifodali sehrli gilamni «eng ajoyib yutuği» deb atadi va «Aladdin texnik mahoratini namoyiş etib, syujetning köpgina kamçiliklarini bartaraf etadi», deb hisobladi.

Filmning baʼzi jihatlari keng tanqidga uçradi. Slant Magazine jurnalidan Ed Gonzalez salbiy şarh yozdi. U filmni irqçi, kulgili va Robin Williamsning «narsistik sirk çiqişi» deb atadi. Roger Ebert öz şarhida filmni umuman maqtagan bölsa-da, musiqani «Kiçik suvpari» va «Gözal va sehrli hayvon» multfilmlaridan past deb hisobladi. U Aladdin va Yasmin «oddiy va zerikarli» bölganini aytdi. U film etnik stereotiplardan foydalanganini tanqid qilib yozdi: «Arab personajlarining köpçiligida börttirilgan yuz xususiyatlari bor — egri burunlar, yorqin qoşlar, qalin lablar. Ammo Aladdin va malika oq tanli amerikalik ösmirlarga öxşaydi».

«Aladdin» köplab mukofot va nominatsiyalarga sazovor böldi, asosan musiqasi uçun. U ikkita «Oskar» mukofotini oldi: eng yaxşi original musiqa va «A Whole New World» uçun eng yaxşi original qöşiq nominatsiyalarida ğolib çiqdi. Şuningdek, u eng yaxşi qöşiq («Friend Like Me»), eng yaxşi ovoz montaji (Mark A. Mangini) va eng yaxşi ovoz (Terry Porter, Mel Metcalfe, David J. Hudson va Doc Kane) nominatsiyalarida ham körsatildi. «Golden Globe» mukofotida «Aladdin» eng yaxşi original qöşiq («A Whole New World») va eng yaxşi original saundtrek nominatsiyalarida ğolib böldi. Robin Williams alohida yutuqlari uçun mukofot oldi. Film eng yaxşi film — myuzikl yoki komediya nominatsiyasida ham körsatildi. Boşqa mukofotlar qatoriga «Annie» mukofoti (eng yaxşi animatsion film uçun), MTV mukofoti (Robin Williamsning eng yaxşi komik ijrosi uçun), «Saturn» mukofoti (eng yaxşi fantastik film, yoş aktyorning ijrosi uçun Scott Weinger va ikkinçi darajali aktyor uçun Robin Williams), Los-Anjeles Kino tanqidçilari assotsiatsiyasining eng yaxşi töliq metrajli animatsion film mukofoti va «A Whole New World» uçun törtta «Grammy» mukofoti kiradi. Bular kinoo yoki televidenie uçun yozilgan eng yaxşi instrumental kompozitsiya, yilning qöşiği, duet yoki guruh tomonidan ijro etilgan eng yaxşi pop ijrosi va kino yoki televidenie uçun maxsus yozilgan eng yaxşi qöşiq.

Film Amerika kino instituti (AFI) tomonidan quyidagi röyxatlarga kiritilgan:

2000: «AFI 100 yil… 100 kulgili film» — nominatsiya

2004: «AFI 100 yil… qöşiqlar»:

«Friend Like Me» — nominatsiya

«A Whole New World» — nominatsiya

2006: «AFI-ning eng yaxşi myuzikl filmlari» — nominatsiya