At Home Among Strangers

Yuriy Bogatyrev — Yegor Petroviç Şilov, çekist

Anatoliy Solonitsin — Vasiliy Antonoviç Sariçev, RKP(b) gubkomi kotibi

Sergey Şakurov — Andrey Timofeyeviç Zabelin, eskadron komandiri

Aleksandr Porohovşçikov — Nikolay Kungurov, gubkom VÇK raisi (ovozi Igor Kvaşa)

Nikolay Pastuxov — Stepan Lipyagin, çekist

Aleksandr Kaydanovskiy — Lemke, bosqinçi, Kappel diviziyasining sobiq rotmistri

Nikita Mixalkov — Aleksandr Brilov, bandaning atamani, sobiq esaul

Nikolay Zasuxin — «Semyon Nikodimov», «kret»

Aleksandr Kalyagin — Vanyukin, temir yöl stansiyasi boşliği

Konstantin Raykin — tatar Kayum, bandit

Ssenariy mualliflari: Eduard Volodarskiy, Nikita Mixalkov

Rejissyor: Nikita Mixalkov

Operator-postanovşik: Pavel Lebeşev

Rassom-postanovşiklar: Irina Şreter, Aleksandr Adabaşyan

Bastakor: Eduard Artemyev

Ovoz operatori: R. Sobinov

Dirijyor: Georgiy Garanyan

Qöşiq matni: Natalya Konçalovskaya

Rejissyorlar: B. Belşer, Yu. Ivançuk

Operator: V. Pişalnikov

Muharrir: Leonid Nekhoroşev

Montaj: L. Elyan

Rassom-grimyor: N. Jelmanova

Kostyum rassomi: Alina Budnikova

Musiqa muharriri: Minna Blank

Yordamçilar:

rejissyor: M. Lebeşeva, L. Vasilyeva, Z. Saxnovskaya

operator: V. Çimendrikov, V. Fokin

montaj böyiça: L. Strajeva

Kombinatsiyalangan suratga oliş:

Operator: U. Bergström

Rassom: Yu. Çekmaryov

Yoruğlik ustasi: V. Letin

Maslahatçilar:

Militsiya general-mayori: M. Yeropkin, V. Grebenşçikov

Film direktori: V. Komarovskiy

Filmning ssenariysi «Qizil oltin» qissasidan oldin yozilgan bölib, uni Nikita Mixalkov va Eduard Volodarskiy hammualliflikda yozgan. Qissaga köra, voqea Mongoliya çegarasi yaqinidagi Sibirda röy beradi. Boş qahramonning ukasi Zabaykal kazaki bölib, Semyonov atamani qöşinida jang qilgan. Oltinli poyezd Çelyabinsk orqali Moskvaga yöl olişi kerak.

Syujet burjuaziyadan musodara qilingan oltin ortilgan poyezdning Sibirdan Moskvaga sayohati haqidagi kiçik jurnal maqolasidan olingan. Maqolada oltin oq gvardiyaçilar bandasi tomonidan qölga olinib, qölma-qöl ötgani, oxiri çekistlar tomonidan qaytarib olingani aytilgan.

Suratga olişga tayyorgarlik bor-yöği bir neça hafta davom etdi, Mixalkov esa faqat armiyadagi xizmatini tugatgandan keyin işga kirişa oldi. Filmni yaratiş uçun ilhom manbai Klint Istvud iştirokidagi filmlar bölgan.

Eduard Artemyevning xotiralariga köra, musiqa ustida ish oson va tez keçgan. Rejissyor bilan uçraşuvdan söng, u oğzaki ravişda nima xohlaşini aytib, Amerika kinematografidan namunalar körsatgaç, Artemyev deyarli darhol «şunçaki ötirib çaldi» va filmning asosiy musiqiy mavzusini yaratdi. Qirq yil ötib, şu kompozitsiya ostida Soçi qişki Olimpiya öyinlarining yopiliş marosimida Olimpiya olovi öçirildi. Mixalkovda A. Gradskiy ijrosidagi «Kema haqida qöşiq» katta taassurot qoldirgan.

Asosiy suratga oliş işlari Çeçen-Inguşetiyada, Grozniy yaqinida ötkazilgan. Çeçenistonda suratga olişni Nikita Mixalkovga raqqos Maxmud Esambayev maslahat bergan, u Mixalkovlar oilasining dösti va öşa yerlarning eng maşhur tuğilgan kişilaridan biri edi. U öz vatanidagi kabi gözal tabiatni boşqa heç qayerdan topib bölmasligini aytgan. Bundan taşqari, rejissyorning otasi, şoir Sergey Mixalkov Çeçen-Inguş ASSRdan xalq deputati bölgan.

Poyezd talonining epizodi tasvirga olingaç, maʼlum böldiki, bu sahna bilan boğliq deyarli butun plyonka yaroqsiz bölib çiqqan. 1973-yil noyabr boşida Çeçenistonda kutilmaganda ob-havo buzilib, köp qor yoğdi. Bunday şaroitda suratga oliş imkonsiz bölib qoldi va epizodni Ozarbayjonda, Boku atrofida qayta suratga olişga töğri keldi.

VÇKdagi xoinni otiş sahnasi kinosinovlardan olingan. Aktyor avval bir köylakda, bir daqiqadan söng boşqa köylakda, avval soqolsiz, keyin soqolli bölgan.

Kayumning Şilovni jardan daryoga itarmoqçi bölib, özi suvga tuşib qolgan epizodi Argun daryosida suratga olingan. Konstantin Raykin ön ikki metrli qoyadan şiddatli girdobga sakraşi kerak edi. Sahnani suratga olişdan oldin daryoning çuqurligini uzoq vaqt ölçab bölmadi — tayoqni kuçli oqim olib ketardi. Şuning uçun tayoq örniga pölat relsni tuşirişdi. Çuqurlik yetarli körindi, lekin keyinçalik maʼlum böldiki, rels ham oqim bilan ketib qolgan va haqiqatda öşa joyda çuqurlik taxminan 2 metr bölgan. Argun daryosi suvining harorati — 3 daraja. Epizod birinçi dublda, heç qanday jarohatsiz suratga olingan.

Raykin Şilov va Kayumning toğ daryosida plotda suziş sahnasi haqida:

Suratga oliş vaqtida biz haqiqatan çökib ketdik, töğridan-töğri dubl paytida. Argunda dahşatli oqim bor: soniyada 12 metr, soatiga 40 km dan ortiq! Oyoqni suvga tizzagaça tuşirasan, seni darhol urib yuboradi, göyo çalib yiqitgandek, va girdobga olib ketadi. Suv esa muzdek! Amudaryodan plotlar böyiça mutaxassis çaqirildi. U biror narsa yasagaç, hammamiz darhol bizni dafn qila boşladik — Argunda plotlar heç qaçon yurmagan. Çeçen suvidan keyin menda dahşatli furunkulyoz boşlandi.

Mixalkov poyezd talonçiligi sahnasi haqida:

Tuşlik tanaffusida dublyorlar guruhi poyezd talonçiligi sahnasini muhokama qildi: poyezdga qanday sakraş kerak, u qanday tezlikda bormoği kerak, otlar qanday çopişi kerak. Va bularning hammasi uzoq va batafsil böldi. Mening «bandam» esa butunlay mahalliylardan iborat edi. U yerda şunday yoş gözal yigit bor edi, qalin möylovli. U suhbatni eşitib, otga minib, depoga «tuşlikka» ketayotgan poyezdga yetib oldi. Egardan poyezdga sakrab, söng yana egarga qaytib sakrab, kulimsirab öz joyiga qaytdi. Dublyorlarni bu butunlay lol qoldirdi.

Köp mahalliy aktyorlar suratga tuşgan. Ajoyib yigitlar. Kelişadi va söraşadi: «Qurolni özingiz berasizmi yoki özimiznikini olib kelaylikmi?»

Biz ommaviy sahnani tuzdik, birinçi-ikkinçi böyiça hisoblab çiqdik. Dedik: birinçilar — talangan poyezd yölovçilari, ikkinçilar — qaroqçilar. Çeçenlarning hammasi birinçilar qatoridan qaroqçilar qatoriga ötib ketdi. Ular dedi: «Meni talaysizmi? Nima qilyapsiz?» Ular uçun bu haqorat edi.

Nikita Mixalkovga poraxörlikda ayblab, jinoyat ishi oçmoqçi bölişgan, çunki ommaviy sahnaga mahalliy aholi taklif qilingan edi. Ular filmda iştirok etiş uçun beş-ön söm tölaş kerak, degan suratga oliş administratorining sözlarini notöğri tuşunib, ot borligiga qarab pullarni pasportlariga solib suratga oliş joyiga olib kelişgan. Rejissyor otasining himoyasi tufayli ОBХSS daʼvolaridan zörğa qutulgan.

Syujetga köra, Bogatyrev qahramoni Şilov Kaydanovskiy qahramoni Lemkeni quloqqa urişi kerak edi. Yuriy Bogatyrev döstini urişni qatʼiyan istamadi. Uni rejissyor ham, Aleksandr Kaydanovskiy özi ham köndirişga urindi, avval sörab, keyin esa talab qilib. Nihoyat, Mixalkov çidolmay, qiçqirib bölsa ham Bogatyrevni Kaydanovskiyni urişga majbur qildi, buning sababi oddiy haqiqat edi: birinçisi oq zobitni, ikkinçisi çekistni öynaydi. Bogatyrev boşqa bahslaşmadi va sahna suratga olindi.

Film suratga olinayotganda Mixalkov manekençi Tatyana Şigayevaga turmuş taklif qildi. Butun suratga oliş guruhi bilan Çeçenistonda töy qilişdi (Grozniy ZAGSida nikohdan ötişdi), deyarli suratga olişni töxtatmasdan. Tatyana Şigayeva filmda epizodda rol öynagan — Brilovning xotiralaridagi ayol (filmning 32–33-daqiqalari).

Filmda qora-oq variantdagi sahnalarning mavjudligi badiiy ğoyadan köra, asosiy material suratga olingan xorijiy Kodak rangli kinoplyonkasi yetişmasligi bilan izohlanadi. Rangli plyonka limiti tugagandan keyin suratga olingan sahnalar, jumladan poyezd talonçiligi sahnasi, qora-oq plyonkaga olingan.

1976 — Nikita Mixalkovga xalqaro kinofestivalda (Dehli) hakamlar hayʼati mukofoti

1976 — FEST-76 festivalida iştirok (Belgrad)

1994 — San-Sebastyan xalqaro kinofestivalida iştirok