Batman Supermanga qarşi

Batman v Superman: Dawn of Justice (ingliz tilida: Batman v Superman: Dawn of Justice) — Zack Snyder rejissyorligida, Chris Terrio va David S. Goyer ssenariysi asosida suratga olingan, DC Comics naşriyotining Batman va Supermen haqidagi komikslari asosidagi amerikalik superqahramon filmi.

Film ikkita komiksga asoslangan: «Batman: The Dark Knight Returns» va «The Death of Superman». Bu DC Extended Universeʼning «Man of Steel» (2013) filmidan keyingi ikkinçi filmi. Batmanni aktyor Ben Affleck, Supermenni Henry Cavill, Lois Leyn rolini Amy Adams, Lex Lyutorni Jesse Eisenberg ijro etgan, Möʼjizaviy ayolni esa aktrisa Gal Gadot öynagan.

Filmning dunyo premyerasi 2016-yil 12-martda Pekinda bölib ötdi. Kinoteatrlarda çiqqanda film tanqidçilardan asosan salbiy şarhlar oldi. Keyinçalik filmning uzaytirilgan versiyasi videoda çiqarildi, u kinoteatr versiyasidagi bir qator kamçiliklarni tuzatdi va ijobiyroq şarhlarga sazovor böldi.

2014-yil mayigaça filmning nomi rasman tasdiqlanmagan edi va «Batman against Superman» noofitsial nom sifatida yuritilardi. Warner Bros. kompaniyasining veb-saytida, şuningdek Box Office Mojo saytida davomi «The Untitled Zack Snyder Super Hero Film» deb körsatilgan edi. Loyiha noofitsial nom oldi, çunki 2013-yil 20-iyunda ssenariy muallifi David S. Goyer San-Diegodagi «Comic-Con»da Supermenning 75 yilligiga bağişlangan panelda filmning taxminiy nomi «Superman v Batman» yoki «Batman v Superman» ekanini aytdi. Ozdan keyin ign.com sayti Warner Bros. kompaniyasiga SupermanVsBatman.com, şuningdek BatmanVsSuperman.com va BatmanVsSupermanMovie.com saytlari tegişli ekanini xabar qildi, bu esa davomi aynan «Batman v Superman» deb nomlanişi haqida taxminlar tuğdirdi, «Superman v Batman» emas.

2013-yil sentabrda filmning operatori Larry Fong film «Batman v Superman» deb nomlanişini aytdi. Keyinroq Warner Bros. boş direktori Kevin Tsujihara aksiyadorlar bilan telekonferensiyada kelajakdagi loyihani gapirar ekan, uni ham «Batman v Superman» deb atadi. 2013-yil noyabrda OAV larda Warner Bros. «Man of Steel» nomi va Batmanga oid turli kiçik sarlavhalar bilan bir neçta domen nomlarini röyxatdan ötkazgandan keyin filmning boşqa mumkin bölgan nomlari haqida maʼlumot paydo böldi. Röyxatdan ötkazilgan nomlar orasida «Man of Steel: Battle with the Knight», «Man of Steel: Darkness Rises», «Man of Steel: The Fall of the Knight» va boşqalar bor edi.

21-mayda Warner davomining rasmiy nomini eʼlon qildi: «Batman V Superman: Dawn of Justice» («Batman v Superman: Adolat tongi»). Şu bilan birga bir xil nomdagi rasmiy sayt işga tuşirildi va rasmiy logotip körsatildi. Warner matbuot relizida uzoq vaqtdan beri maʼlum bölgan aktyorlar tarkibini tasdiqladi va işlab çiqariş jarayonini boşladi. Baʼzi naşrlar, xususan Variety, filmning nomi kelajakda superqahramonlarning asosiy qismini birlaştirişi rejalaştirilgan «Justice League» («Adolat Ligasi») loyihasi bilan boğliq bölişi mumkinligini taxmin qildi.

Batman va Supermenning umumiy filmi haqidagi reja birinçi marta 2001-yil yozida paydo böldi, öşanda Warner Bros. Endryu Kevin Uokerni ssenariy yoziş uçun yolladi. Keyinroq Akiva Goldsmanga Uokerning ssenariysini qayta yoziş topşirildi.

Uning ssenariy variantida Bryus Uyn tasvirlangan voqealardan beş yil oldin Batman plaşini yeçgan edi. Öşa paytga kelib Dik Greyson, Alfred Pennyuort va komissar Gordon vafot etgan, Bryusning özi esa asabiy tanglik va depressiya bilan kuraşmoqda edi. U sevgilisi Elizabet Miller bilan turmuş qurişga qaror qiladi va Klark Kentni şerik bölişga taklif qiladi. Klark esa Lois Leyn bilan ajraşgan va Smallvillda Lana Lang bilan yaşaydi. Asal oyi paytida Joker Elizabetni öldiradi va Uyn öziga qasd qilgan duşmanidan qasos oliş uçun yana plaş kiyadi. Supermen unga xalaqit berişga urinadi va Batman uni Elizabetning öldirilişiga yöl qöyganlikda ayblaydi. Qahramonlar hal qiluvçi jangda töqnaş keladi. Biroq keyinroq maʼlum böladiki, qahramonlarning töqnaşuvi Lex Lyutorning rejasi bölgan va eski döstlar bu super yovuzga qarşi birlaşadi.

Batmanni Christian Bale, Supermenni Josh Hartnett öynaşi kerak edi, rejissyor esa Wolfgang Petersen bölişi rejalaştirilgan edi. Suratga oliş 2003-yil boşiga belgilangan va olti oy davom etişi kerak edi. Relizi 2004-yil yozi uçun belgilangan edi. Ammo film bekor qilindi, çunki studiya yakka superqahramon filmlariga eʼtibor qaratişi kerak edi, ular «Batman Begins» va «Superman Returns» böldi. Petersen kelajakda, Batman rolida Christian Bale bilan filmni suratga oliş umidini bildirdi.

«I Am Legend» filmining birinçi sahnasida (7 daqiqa 47 soniya), uning ssenariysi Akiva Goldsman tomonidan yozilgan edi, işlatilmagan postr körsatilgan edi: Batman emblemasi içidagi Supermen belgisi.

2013-yil 10-iyunda rejissyor Zack Snyder va ssenariy muallifi David S. Goyer «Man of Steel» filmining davomi uçun qaytişi eʼlon qilindi. Goyer oldin uç filmga şartnoma imzolagan edi: «Man of Steel», uning davomi va «Justice League» filmi. Şuningdek, Christopher Nolanning davomda ijroçi prodyuser sifatida qaytişi kutilgan edi (birinçi filmdagiga qaraganda kamroq iştirok bilan). 2013-yil 20-iyulda «Comic-Con»da Zack Snyder davomda Supermendan taşqari yana bir maşhur DC Comics qahramoni — Batman ham paydo bölişini eʼlon qildi. Iyulda San-Diegodagi Comic-Con festivalida Warner Bros. Supermen va Batman birinçi marta katta kinoekranda, «Man of Steel» davomida uçraşişini, bu esa Batman filmlari seriyasining qayta yuklanişi ham bölişini eʼlon qildi. Taqdimot paytida tomoşabinlar aktyor Garry Lennixning Frank Millerning «The Dark Knight Returns» grafik romanidan iborat bir iborani eşitdilar (uni komiksda Batman aytgan):

«Kларк, men buni abadiy eslab qolişingni istayman, hayotingdagi eng muhim lahzalarda ham eslab qolişingni istayman. Bu qölni böyningda eslab qolişingni istayman, seni yengib ötgan odamni eslab qolişingni istayman».

«Batman against Superman» filmining rejissyori Zack Snyder böldi, ssenariy muallifi esa David S. Goyer (Snyder bilan hamkorlikda) tanlandi. Loyiha prodyuserlari Debora Snyder, Benjamin Melniker, Maykl E. Uslan va Charles Roven böldi; Emma Tomas va Christopher Nolan ijroçi prodyuser sifatida qaytdi. Davomdagi Supermen roli yana Henry Cavillga topşirildi. Amy Adams (Lois Leyn), Diane Lane (Marta Kent) va Laurence Fishburne (Perri Uayt) ham öz rollariga qaytdi.

2013-yil 22-avgustda Batman rolini aktyor Ben Affleck ijro etişi haqida rasmiy maʼlumot paydo böldi. Film 2015-yil 17-iyulda ekranga çiqişi kerak edi, ammo reliz 2016-yil martga köçirildi. Bu barça ğoyalar va filmni yaratiş bilan boğliq jihatlarni oxirigaça yetkaziş uçun zarur edi. Şuningdek, premyerani 2016-yil martga köçiriş işlab çiqaruvçilar tomonidan 2016-yil 6-mayda çiqadigan «Captain America: Civil War» filmi bilan prokat raqobatidan qoçiş uçun ham asoslandi.

Filmda Barri Allen/Flash (aktyor Ezra Miller ijrosida), Artur Karri/Aquaman (Jason Momoa ijrosida) va Viktor Ston/Cyborg (Ray Fisher ijrosida) kabi personajlar ham taqdim etilgan. Ularning filmdagi roli qisqa edi, kelgusi filmlarda rollari kengaytiriladi. Filmning qisqa sahnasida, «Justice League» filmida asosiy antagonist böladigan Steppenwolf ham körsatilgan. Bu sahna teatr versiyasiga kiritilmagan, ammo 28-martda Warner Bros. özi tomonidan internetda eʼlon qilingan, keyin esa taxminan 30 daqiqalik qöşimça sahnalar kiritilgan «Special Edition» versiyasiga qöşilgan.

2014-yil mayda film nomi «Batman v Superman: Dawn of Justice» bölişi haqida maʼlumot paydo böldi.

2013-yil 20-iyunda «Comic-Con»da davomda Supermen rolini yana Henry Cavill ijro etişi, Amy Adams Lois Leyn rolига qaytişi, Diane Lane Marta Kent rolini, Laurence Fishburne esa Perri Uayt rolini ijro etişi eʼlon qilindi. «Man of Steel» ekranga çiqqandan keyin ComicBookMovie naşri Batman rolini aktyor Tyler Hoeçlin ijro etişi mumkinligini xabar qildi, ammo kompaniyaning özi bu miş-mişni rasman tasdiqlamadi.

2013-yil iyul oxirida davomda Batman Supermendan ança katta bölişi haqida miş-mişlar tarqaldi va Warner Bros. studiyasi Batman rolига 40 yoşdan katta nomzodlarni qidirayotgani aytildi. Köplab manbalar bu rolni kim ijro etişi haqida öz taxminlarini bildirdi; asosiy nomzodlar orasida Richard Armitage, Josh Brolin, Ryan Gosling, Joe Manganiello, Max Martini, Matthew Goode, Scott Eastwood, Jon Hamm, Karl Urban va Eric Bana kabi aktyorlar ajralib turardi.

2013-yil 17-avgustda Cosmic Book News sayti, DC Entertainment manbasi ularga Batman rolи uçun sinovdan ötadigan aktyorlar röyxatini taqdim etgan degan miş-miş tarqatdi, bu röyxatda Wes Bentley, Jake Gyllenhaal, Luke Evans va Ben Affleck nomlari bor edi. Saytning xabar berişiça, rol uçun sinovlar 2013-yil sentyabr/oktyabr oylarida ötkazilişi kerak edi; Batman rolining birinçi nomzodi Tyler Hoeçlin kompaniya nazarida bu rol uçun juda yoş körinardi, şuning uçun u sinovga kiritilmaydi.

2013-yil 22-avgustda nihoyat Batman rolining ijroçisi haqida rasmiy maʼlumot paydo böldi — bu aktyor Ben Affleck böldi. 2003-yilda u boşqa komiks qahramoni — Daredevilni ijro etgan edi. Şuningdek, 2006-yilda Affleck «Hollywoodland» filmida Jorj Riivsning hayoti haqidagi filmda Supermen kostyumini kiygan edi.

2013-yil 12-sentyabrda Warner Bros. boş direktori Kevin Tsujihara Ben Affleck ijro etgan Batman qanday bölişi haqida maʼlum qildi: «…Batman [filmda] — öziga xos çarçagan, horigan va yetuk personaj. U öz vazifasida uzoq vaqtdan beri turibdi».

Affleck özi bir intervyusida nega yana superqahramon qiyofasiga kirişga rozi bölganini aytib berdi:

«Bu Batmanga noyob yondaşuv edi, ammo u afsonalarga zid kelmasdi. Qiziqib qoldim. Tösatdan men bu personajni tuşundim. Odamlar filmni körganda, bu hozirgidan yoki men dastlab tasavvur qilganimdan köra köproq maʼnoga ega böladi. Batsiz detallarni aytmoqçi emasman, ammo yangi Batmanning ğoyasi Christian Bale va Christopher Nolanning Batmani bilan raqobatlaşişga urinmaslik, şu bilan birga kanon doirasida mavjud bölişdir. Bizning versiyamiz yoşroq va donoroq böladi, ayniqsa Henry Cavillning Supermeni bilan soliştirganda».

Warner Bros. va DC Entertainment bu personajning filmda iştirok etişini rasman tasdiqlamagan bölsalar-da, 2013-yil 8-avgustda bir neçta sayt Supermenning asosiy duşmani uçun mumkin bölgan nomzodlar haqida xabar berdi. Masalan, Digital Spy sayti aktyor Mark Strongning şu rolni ijro etişi mumkinligini xabar qildi, Latino Review sayti esa Lyutor rolini Bryan Cranston ijro etişi mumkinligini taxmin qildi. Uç kundan keyin metro.us sayti Bryan Cranstonning «sekvelda Lyutor rolini öynaşga qarşi emasligini» yozdi. 2013-yil avgust oxirida MSN Entertainment Cranstonning filmda iştirok etiş haqidagi miş-mişni rad etganini xabar qildi.

2013-yil 7-noyabrda Variety Gal Gadot, Elodie Yung va Olga Kurylenkoning Möjizaviy ayol rolini körib çiqilayotganini xabar qildi. 2013-yil dekabr boşida Forsaj seriyasi filmlari bilan tanilgan isroillik aktrisa Gal Gadot Möjizaviy ayol rolini ijro etişi rasman eʼlon qilindi. Kastingda aktrisa Möjizaviy ayol emas, Qora muşuk roliga sinovdan ötayotganini öylagan edi.

2014-yil 31-yanvarda amerikalik aktyor Jesse Eisenberg va britaniyalik aktyor Jeremy Irons loyihaga qöşildi, ular Lex Lyutor va Alfred Pennyuort rollarini ijro etişadi.

2014-yil 3-aprelda kompaniya Callan Mulvey, Tao Okamoto va Holly Hunter aktyorlar tarkibiga qöşilganini eʼlon qildi. 25-aprelda Variety işonçli manbalarga tayanib «Batman v Superman» filmi aktyorlar tarkibi yangilanişini xabar qildi: Ray Fisher Viktor Stonni, yaʼni Cyborgni ijro etadi, uning roli asosan qisqa köriniş böladi. Iyun oxirida maʼlum böldiki, aktyorlar tarkibiga Scoot McNairy ham qöşildi, ammo uning roli hozirça qatʼiy sir saqlanmoqda. Taxmin qilinişiça, McNairy DC Comicsʼning muhim personajini ijro etadi. Şuningdek, iyunda aktyor Jason Momoa Aquaman roliga qisqa köriniş sifatida tayinlandi. Yozda general Swanwick rolini Garry Lennix va Carrie Ferris rolini Kristina Ren qaytadan ijro etişi tasdiqlandi.

Snyder va Goyerning sözlariga köra, filmni yaratiş uçun ular «Batman: The Dark Knight Returns» komiksidan ilhom olişgan, ammo şu bilan birga film asarning aniq moslaşuvi bölmaydi.

2013-yil 19-oktyabrda filmning birinçi suratga olişlari East Los Angeles College va Victor Valley College öquv muassasalarida ötkazildi. Zack Snyderning film guruhi şu kollejlar örtasidagi amerika futboli öyiniga bordi, tanaffusda stadion Metropolis jamoasini qabul qilgan Gotem universiteti stadioniga aylandi. Batman-News portaliga köra, öyinning özi, şuningdek, tomoşabinlarning quvonçi yoki aksinça, mahzunligi tasvirlangan sahnalar olindi. 13-mayda Zack Snyder özining Twitter sahifasida Ben Affleckning Batman qiyofasidagi birinçi fotosuratini eʼlon qildi. Şuningdek, Snyder qahramon foydalanadigan transport vositasi — Batmobil fotosuratini ham ommaga taqdim etdi. Iyul oxirida San-Diegoda ötkazilgan «Comic-Con» festivalida Ben Affleck ijro etgan Batmanning birinçi tölaqonli fotosurati namoyiş etildi. Keyinroq, Warner Bros. studiyasining şanba kunidagi panelida Adolat Ligasining barça asosiy aʼzolari iştirok etgan promo körsatildi, unda Gal Gadotning Möjizaviy ayol qiyofasidagi birinçi tasviri ham bor edi. Avgustda maʼlum böldiki, suratga oliş joylaridan biri Marokaş böladi. Taxmin qilinişiça, Marokaş Möjizaviy ayolning uyi bölgan.

Asosiy suratga olişlar 2014-yil 21-mayda Detroytda boşlandi. Film Illinoys, Afrika va Tinç okeanining janubiy qismida ham suratga olindi. Qöşimça suratga olişlar 2014-yil oxirida Illinoysning Yorkvill hududida va Nyu-Meksikoda ötkazildi.

Film 2016-yil 23-martda Indoneziya, Tunis va Şvetsiya prokatiga çiqdi, 2016-yil 24-martda Yangi Zelandiya, Rossiya va Urugvayda, 2016-yil 25-martda esa Bangladeş, AQŞ va Yaponiyada namoyiş etildi.

Film tanqidçilardan asosan salbiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida filmning reytingi 375 ta şarh asosida 28 foiz, örtaça baho 5.0/10. Metacritic sayti 51 ta şarh asosida filmga 44/100 reyting berdi. Şunga qaramay, tomoşabinlar filmni yaxşi qabul qilişdi. Rotten Tomatoes saytida tomoşabinlar reytingi 62 foiz, IMDb saytida esa 6,4/10 böldi. Tanqidçilarning asosiy eʼtirozlari syujet va filmning montaji borasida böldi, film izçilsizligi va boş qahramonlar örtasidagi sunʼiy ziddiyat uçun tanqid qilindi. Keyinçalik videoda 30 daqiqaga uzunroq bölgan «rejissyor» versiyasi «Batman v Superman» çiqarildi. Unga kinoteatr versiyasining yakuniy montajida olib taşlangan qöşimça sahnalar kiritildi va syujetdagi ayrim teşiklarni yopdi. Bu versiya ijobiyroq şarhlarga sazovor böldi; baʼzi tanqidçilar filmni aynan şu körinişda kinoteatrlarga çiqariş kerak edi, deb taʼkidladilar.

Tanqidçilarning salbiy şarhlariga qaramay, film katta ekranlarda muvaffaqiyatli start oldi: birinçi kunida AQŞ da 82 mln dollar yiğildi, birinçi dam oliş kunlarida esa 166 mln $ (barça davlatlar hisobga olinganda 422,5 mln $).

Hozirgi kunda film barça vaqtlarning eng köp daromad keltirgan filmlari röyxatida 70-örinni, 2016-yilning eng köp daromad keltirgan filmlari röyxatida esa 5-örinni egallaydi va 873,6 mln $ yiğdi.