Beetlejuice Beetlejuice

Michael Keaton — Beetlejuice, dahşatli «bioekzorsist», Lydiaga uylanib, tirik dunyoda yaşaşni istaydi

Winona Ryder — Lydia Deetz, medium

Catherine ÖHara — Delia Deetz, Lydianing ögay onasi, Astridning ögay buvisi va Charles Deetzning bevasi

Jenna Ortega — Astrid Deetz, Lydianing qizi va Deliyaning ögay qizi

Justin Theroux — Rory, Lydianing yigiti, televizion prodyuser

Willem Dafoe — Wolf Jackson, arvoh detektiv. Hayotligida B toifali jangovar filmlarda suratga tuşgan va haqiqiy granata portlaşidan halok bölgan

Monica Bellucci — Delores Laferve, Beetlejuicening sobiq xotini

Arthur Conti — Jeremy Frazier, öz ota-onasini öldirgan ösmir arvoh

Burn Gorman — Otа Damien, Winter Riverdagi ruhoniy

Santiago Cabrera — Richard, Astridning marhum otasi va Lydianing sobiq eri

Nick Kellington — Bob, Beetlejuicening call-markazidagi kiçik boşli xodimlarning bezovta rahbari

Amy Nuttall — Jane Butterfield Jr., mahalliy köçmas mulk agenti

Mark Hineham (jismoniy qiyofa) va Charlie Hopkinson (ovoz) — Charles Deetz, Deliyaning marhum eri va Lydianing otasi. Samolyot okeanga qulagaç, akula uni öldirgan va natijada tanasining yuqori yarmining katta qismini yöqotgan

Danny DeVito ölik dunyosidagi farroş rolida, uning ruhini Dolores yutib yuboradi. Jane Lynch va David Ayres — Jeremyning ota-onasi. Georgina Biddle — Wolf Jacksonning kotibasi Janet. Filipe Keates esa Lydianing tuşida Astrid bilan turmuş qurgan, vampir kiyimidagi yigit Vladning rolini öynagan.

1990-yilda Tim Burton Jonathan Jamesga «Beetlejuice»ning davomi — «Beetlejuice Goes Hawaiian» (ingl. Beetlejuice Goes Hawaiian) ssenariysini yozişni topşirdi. «Tim öyladiki, plyaj filmidagi syorfingni baʼzi nemis ekspressionizmi bilan birlaştiriş qiziq bölardi, çunki ular umuman mos kelmaydi», — dedi Jemes. Uning rejasiga köra, Deetz oilasi Gavayiga köçib ötadi, u yerda Charles kurort majmuasini quriş bilan şuğullanadi. Köp ötmay ular uning kompaniyasi qadimiy gavayilik kahuna dafn etilgan joyda quriliş olib borayotganini bilib qolişadi. Kahunaning ruhi ölik dunyosidan qaytib, muammo tuğdiradi, Beetlejuice esa sörfing musobaqasida sehr yordamida ğolib çiqib, qahramonga aylanadi. Michael Keaton va Winona Ryder filmda suratga tuşişga, rejissyor Burton bölişi şarti bilan rozi bölişdi. Biroq öşa paytda ham Burton, ham Keaton «Batman Returns» ustida işlaşardi.

1991-yil boşida Burton hali ham «Beetlejuice Goes Hawaiian»ga qiziqardi. U Daniel Watersʼning «Heathers» filmidagi işidan qoyil qolib, unga «Beetlejuice»ning davomini qayta yoziş taklifi bilan murojaat qildi. Biroq oxir-oqibat Waters «Batman Returns» ssenaristi böldi. 1993-yil avgustda prodyuser David Geffen ssenariyni qayta işlaş uçun Pamela Norrisni yolladi. 1996-yilda Warner Bros. ssenarist sifatida Kevin Smithni xohladi, ammo u taklifni «Superman Lives» kinokomiksi foydasiga rad etdi. Smitning sözlariga köra, uning reaksiyasi şunday böldi: «Birinçi „Beetlejuice“da aytmoqçi bölgan hamma narsamizni aytmadikmi? Biz tropik darajaga ötişimiz kerakmi?». 1997-yil martida Gems kompaniyasi quyidagi bayonotni eʼlon qildi: «„Beetlejuice Goes Hawaiian“ ssenariysi hanuzgaça The Geffen Companyga tegişli va film ehtimol heç qaçon suratga olinmaydi. Har holda, hozir bu imkonsiz. Winona bu rol uçun juda keksa, va [filmni suratga olişning] yagona yöli — töliq qayta kasting». Köp yillar davomida Burton davomning bir qança konsepsiyalarini öyladi; 2024-yilda u şunday dedi: «Dastlabki bosqiçlarda köp narsani muhokama qildik: „Beetlejuice and the Haunted Mansion“ (ingl. Beetlejuice and the Haunted Mansion), „Beetlejuice Goes West“ (ingl. Beetlejuice Goes West) va umuman, har qanday narsa. Juda köp narsalar öylab topildi».

2011-yil sentabrda Warner Bros. Burton bilan «Dark Shadows» va «Abraham Lincoln: Vampire Hunter» filmlarida işlagan Seth Grahame-Smithni davomning ssenaristi va prodyuseri sifatida tasdiqladi. Grahame-Smith şartnomani «bizning iştirokimizga loyiq hikoya, şunçaki foyda uçun emas va kimgadir remeyk yoki qayta işga tuşirişni majburlaş uçun emas» niyatida imzoladi. U şuningdek, Michael Keatonning öz rolini qaytarişiga va Warner Bros. uni boşqa aktyorga almaştirmasligiga işonç hosil qildi. Burton va Keaton şartnoma imzolamagan edi, ammo muvaffaqiyatli ssenariy bölsa qaytişni rejalaştirişgan. Grahame-Smith 2012-yil fevralda Keaton bilan uçraşdi: «Biz bir neça soat suhbatlaşdik va katta mavzularni muhokama qildik. Bu Warner Bros. uçun ustuvor vazifa. Bu Tim uçun ustuvor vazifa. [Maykl] bu filmda suratga tuşişni 20 yildan beri xohlaydi va uni tinglaydigan har kimga bu haqda gapiradi». Syujet rejasiga köra, voqealar 1988-yilgi filmdan keyin davom etişi kerak edi: «Bu haqiqiy davom böladi, 26 yoki 27 yil ötgaç. Eng ajoyibi şundaki, Beetlejuice uçun ölik dunyosida vaqt heç narsani anglatmaydi, ammo taşqaridagi dunyo butunlay boşqa hikoya».

2013-yil noyabrda Winona Ryder ikkinçi filmda qaytiş haqida işora qildi. Aktrisa şunday dedi: «Men sir saqlaşga vaʼda bergan edim, lekin bu röy berişi mumkin körinadi. 27 yil ötgaç. Va aytişim kerakki, men Lydia Deetzni juda yaxşi köraman. U mening katta qismimga aylandi. 27 yil ötgaç u nima bilan şuğullanayotganini biliş menga juda qiziq bölardi». Ryder loyihada iştirok etişni faqat Burton va Keaton qaytgan taqdirdagina körib çiqişini tasdiqladi. 2014-yil dekabrda Tim Burton şunday dedi: «Men bu qahramonni yaxşi köraman va Michael bilan birgalikda işlaşni juda istayman. Faqat bitta Beetlejuice bor. Biz ssenariy ustida işlayapmiz va menimça, hozir biz heç qaçon bölmagandek yaqinmiz». 2015-yil yanvarda Seth Grahame-Smith Entertainment Weekly naşriga «Beetlejuice 2» ssenariysining işlanmasi tugagani, suratga oliş yil oxiriga rejalaştirilgani, Burton rejissyor kursisini egallaşi va Keaton hamda Ryder öz rollariga qaytişi haqida xabar berdi. 2015-yil avgustda Late Night with Seth Meyers dasturida Ryder öz rolini qaytarişini tasdiqladi. 2016-yil mayda Burton şunday dedi: «Men [işlab çiqarişni boşlaşni] juda xohlardim, lekin bu şunday filmlardan biriki, hamma narsa töğri bölişi kerak. Agar hammasi yaxşi kelsa — çunki men bu qahramonni yaxşi köraman va Michael uni ajoyib öynaydi — biz [davomni] köramiz. Ammo hozirça aniq heç narsa yöq». 2017-yil oktabrda ssenariyni qayta işlaş uçun Mike Vukadinoviç taklif qilindi. 2019-yil aprelda Warner Bros. davom işlab çiqarilişi keçiktirilganini eʼlon qildi.

2022-yil fevralda Brad Pittning prodyuser kompaniyasi Plan B Entertainment iştirokida Warner Bros. bilan birgalikda «Beetlejuice» davomini işlab çiqiş haqida maʼlumot paydo böldi. 2022-yil oktabrda Tim Burton loyihaga aloqador emasligini aytdi, ammo bir neça kundan keyin öz sözlaridan voz keçib, «heç narsa istisno qilinmagan» deb taʼkidladi. Keyinroq Burton filmda işlaşga qaytdi. Uning sözlariga köra, bu loyiha unga nega kino suratga olişni yoqtirişi haqida öylaşga turtki böldi. Burton va Keaton köp miqdorda kompyuter texnologiyalaridan foydalanmaslikka kelişib oldilar va filmga «qöl mehnati» atmosferasini berişga intilişdi. 2023-yil martda Variety naşri, Burton bilan avval «Wednesday» serialida işlagan Jenna Ortega Lydianing qizi Astrid Deetz rolini ijro etiş böyiça muzokaralar olib borayotgani va Tim Burton rejissyor sifatida qaytayotgani haqida xabar berdi. May oyida Danny Elfman film uçun saundtrek yozişini eʼlon qildi. Şuningdek, Ortega boş rolni olgani, «Wednesday» yaratuvçilari Alfred Gof va Miles Millar esa ssenaristlar bölgani maʼlum böldi. Justin Theroux aktyorlar tarkibiga oşkor etilmagan rolda qöşildi. Catherine ÖHara Delia Deetz rolini qaytardi, Monica Bellucci Beetlejuicening xotinini öynadi, Willem Dafoe esa ölik dunyosidagi huquqni muhofaza qiliş organlari xodimini öynadi. Keyinroq Dafoe Variety naşriga bergan intervyusida uning qahramoni ölik dunyosining politsiyaçisi ekanini, hayotligida B toifali jangovar filmlarda aktyor bölgani va baxtsiz hodisa natijasida halok bölgani, könikmalari tufayli esa ölik dunyosida detektiv bölib qolganini aytdi. Köp ötmay u qahramoni haqida batafsil gapirgani uçun afsuslandi, çunki Burton spoylerlarni oşkor qilgani uçun unga jahli çiqişi mumkin deb öyladi. Burton bilan tez-tez hamkorlik qiladigan Colleen Atwood filmning kostyumlari dizaynini yaratdi. Atwoodning sözlariga köra, filmda Beetlejuice birinçi qismdagi yöl-yöl kostyumini yana kiyadi, çunki uning fikriça, bu kostyum qahramon obrazining timsoli. Keaton uning fikriga qöşilmadi va bordo smokingni afzal kördi. Keyinroq ÖHara filmga 1955-yildagi Harry Belafontening «Day-O (The Banana Boat Song)» qöşiğini kiritilişini aytdi. Bu qöşiq birinçi filmda ijro etilgan edi.

Filmning umumiy prognoz qilingan byudjeti taxminan 147 mln dollar edi. Kinostudiya rahbariyati uni 100 mln dollardan kam miqdorgaça qisqartirişni talab qildi. Bu yetakçi aktyorlar, rejissyor va ayrim prodyuserlarning gonorarlarini qisqartiriş evaziga, ularga filmning butun umri davomida keltiradigan pullarining katta qismini («back-end») beriş va moliyaviy manyovrlar (soliq imtiyozlari, suratga oliş xarajatlarining ayrim qisqarişlari) orqali erişildi.

Dastlab suratga oliş jarayoni 2022-yil örtalarida boşlanişi kerak edi. Keyinroq suratga oliş sanasi 2023-yil 10-mayga köçirildi. 2023-yilda boşlangan Amerika Ssenarist Gildiyasining ish taşlaşiga qaramay, suratga oliş ertasi kuni boşlandi. Operator Harris Zambarloukos, montajçi esa Jay Pryçidny böldi. 2023-yil 18-mayda maʼlum böldiki, suratga oliş jarayoni Angliyaning Hertfordşire ştatidagi Hitçin şahridagi Princess Helena kolleji atrofida ötmoqda. 2023-yil örtalarida suratga oliş Vermont ştatining East Corinth şahrida ötdi; u yerda 1988-yilgi film ham suratga olingan edi. Iyulda SAG-AFTRA ish taşlaşi tufayli işlab çiqariş töxtatildi. Keyinçalik Burton filmni yaratiş unga katta zavq bergani haqida gapirdi va ish taşlaş boşlangunça suratga oliş jarayoni «99 %» tugagani, uni yakunlaş uçun esa aynan bir yarim kun kerakligini taʼkidladi. Suratga oliş 2023-yil 16-noyabrda Massachusetts ştatining Melrose şahrida davom etdi va 2023-yil 30-noyabrda Vermontda yakunlandi.

2024-yil martda Keaton filmning qoralama versiyasini kördi va keyingi bosqiçda montaj qilinişini aytdi. Öşa oyda The Hollywood Reporter naşri Geoffrey Jonesning Charles Deetz rolini qaytarmagani haqida maʼlumot eʼlon qildi. «Beetlejuice 2»da Birinçi filmda Barbara Maitland rolini öynagan Geena Davis va Adam Maitland rolini öynagan Alec Baldwin ham suratga tuşmadi: «Bizning qahramonlarimiz ölgan paytdagi holatida abadiy qolişdi».

Maxsus effektlar işlab çiqarilişiga Angus Bickerton rahbarlik qildi. U Alex Bicknell bilan hamkorlikda, Framestore, One of Us va BUF studiyalarining qöllab-quvvatlaşi bilan işladi.

2024-yil fevralda davom yangi nom oldi — «Beetlejuice Beetlejuice» (oldin «Beetlejuice 2» deb atalgan edi).

AQŞda film 2024-yil 6-sentabrda Warner Bros. Pictures kompaniyasi tomonidan kinoprokatga çiqarildi.

Rotten Tomatoes retsenziyalar agregatorida film 367 ta tanqidçi şarhi asosida 75 % yangilik reytingini oldi. Metacritic retsenziyalar agregatorida film 61 ta tanqidçi şarhi asosida 100 ballik şkala böyiça 62 ball oldi, bu «umuman ijobiy şarhlar» degani.