Charlie va Şokolad Fabrikasi

Charlie va şokolad fabrikasi (inglizça: Charlie and the Çocolate Factory) — 2005-yilda suratga olingan, rejissyor Tim Burton va ssenariy muallifi John August bölgan, Roald Dahlning 1964-yildagi xuddi şu nomdagi bolalar romani asosida işlangan fentezi filmi. Filmda Johnny Depp Willy Wonka rolini, Freddie Highmore Charlie Bucket rolini ijro etadi; şuningdek, filmdagi rollarni David Kelly, Helena Bonham Carter, Noah Taylor, Missi Pyle, James Fox, Deep Roy va Christopher Leelar öynagan. Syujet Çarlining yana tört nafar bola bilan birga tanlovda qatnaşib, ğolib bölişi va Wonka tomonidan uning şokolad fabrikasi böylab sayohatga boşçilik qilinişi atrofida keçadi.

Charlie va şokolad fabrikasi asarining ekranga ikkinçi marotaba çiqişi uçun moslaştiriş işlari 1991-yilda boşlangan va buning natijasida Warner Bros. Pictures Dahl merosxörlariga töliq badiiy nazorat huquqini bergan. Burton loyihaga jalb etilişidan avval, studiya Wil­ly Wonka roliga bir neça rejissyor va aktyorlar bilan muzokaralar olib borgan va nomzodlar işini körib çiqqan. Burton darhol özining doimiy hamkorlari Depp va Danny Elfmanni loyihaga taklif qildi. Charlie va şokolad fabrikasi Burton suratga olgan birinçi musiqiy film bölib, Elfman 1993-yildagi Rojdestvodan oldingi dahşatli tundan beri ilk bor film uçun yozma qöşiqlar va öz ovozi bilan saundtrek yaratgan.

Suratga oliş işlari 2004-yil iyunidan dekabriga qadar Buyuk Britaniyadagi Pinewood studiyalarida bölib ötdi. Kitobda fakturaga (teksturaga) urğu berilganidan ilhomlangan holda, Burton asosan qurilgan dekoratsiyalar va amaliy effektlardan foydalandi, kompyuterda yaratilgan muhitlardan esa kamroq foydalandi. Wonkaning Şokolad xonasi Pinewooddagi 007 sahnasida qurildi, u yerda soxta şokolad şarşarasi va daryosi barpo etildi. Veruca Saltning sayohatdan çetlaştiriliş sahnasi uçun siçqonlar tuğilganidan boşlab örgatilgan. Aktyor Deep Roy har bir Umpa-Lumpa obrazini alohida ijro etgan, yaʼni ularning ijrosi raqamli usulda köpaytirilmagan. Burton filmni özi rejissyorlik qilgan Ölik kelin nomli qöğirçoq animatsion filmi bilan bir vaqtda suratga olgan.

Willy Wonka mavzusidagi şokolad batonçalari sotuvga çiqarildi va filmning marketing kampaniyasi doirasida Oltin çiptalar tanlovi yölga qöyildi. Filmni Broadway teatridagi musiqiy sahna asari orqali tarğib qiliş böyiça dastlabki rejalar esa amalga oşmadi. Charlie va şokolad fabrikasi premyerasi 2005-yil 10-iyulda bölib ötdi, 15-iyul kuni esa AQŞda ijobiy tanqidiy baholar ostida namoyiş etildi. Tanqidçilar filmning vizual jozibadorligi va qoramtir ohangini yuqori baholadilar. Film kinoijara böyiça muvaffaqiyat qozonib, 475 million AQŞ dollari daromad keltirdi va 2005-yilda dunyo böyiça eng köp daromad keltirgan sakkizinçi film böldi. Film 78-Oskar mukofotlarida Eng yaxşi liboslar nominatsiyasiga sazovor böldi, Depp esa “Oltin globus” mukofotining Eng yaxşi aktyor – musiqiy yoki komediya nominatsiyasiga nomzod böldi. Bu hozirga qadar Tim Burton suratga olgan filmlar içida daromad böyiça ikkinçi örinni egallaydigan film hisoblanadi.