Bride of Frankenstein

Doktor Pretoriys roli avval Klod Reynsga taklif qilingan, lekin u boşqa filmni suratga oliş sababli rad etişga majbur bölgan. Rejissyor bu xatoga juda afsuslangan. Kelin rolini dastlab James Whale Brigitte Helmni yoki Louise Brooksni taklif qilmoqçi bölgan. Suratga oliş boşlanişidan ozgina oldin Colin Clive otdan yiqilib, oyoğini sindirib olgan. Şu sababli Frankenşteyn iştirokidagi sahnalarning köpi uni yo kreslo ustida ötirgan yoki töşakda yotgan holda körsatadigan qilib suratga olingan.

Filmning işçi nomi «Frankenşteynning qaytişi» («The Return of Frankenstein») edi.

Film 46 suratga oliş kunida tayyorlandi. Suratga oliş jarayonida qalin grim va oğir kostyum kiygan Boris Karloff 10 kilogramm ozdi. Xayvonning suvga botgan yertöladan, kuygan tegirmondan çiqiş sahnasini suratga olişda Boris Karloff sirpanib ketib, oyoğini sindirib oldi. Keyingi suratga olişlarda uning yurişini oğirlaştirişi kerak bölgan metall tayoqça yoriq suyakni mustahkamlaş uçun sindirilgan oyoğiga boğlab qöyilgan edi.

Boris Karloff öz personajining gapirişiga qarşi çiqqan («Frankenstein» birinçi filmida xayvon gapira olmagan), biroq Whale uning talablariga quloq solmagan. Xayvon gapirişi kerakligi sababli Karloff oğzida tiş protezini qoldirişga majbur bölgan, birinçi filmda esa uni olib taşlagan edi, şuning uçun «Frankenşteyn kelinida» xayvonning yanoqlari unçalik botiq körinmaydi.

Pretoriys tajribalarining natijasi bölgan kiçik odamçalar körinişi «Genrix VIII ning xususiy hayoti» (1933) filmiga aniq işora hisoblanadi. Ikkala filmni Elsa Lançesterning iştiroki birlaştirgan. Uning Kelini Universal studiyasi filmlaridagi heç kimni öldirmaydigan yagona klassik «hayvonsimon» personajdir.

Filmning titrlarida Kelin rolini ijro etgan aktrisaning nomi örniga söroq belgisi körsatilgan, Elsa Lançester esa faqat Meri Şelli rolini ijro etuvçi sifatida keltirilgan. Bu tsiklning birinçi filmi bilan öxşaşlik asosida qilingan, uning kiriş titrlarida Yaratuvçi rolini ijro etgan Boris Karloffning nomi ham intriga kuçaytiriş uçun söroq belgisi bilan almaştirilgan edi.

Filmning dastlabki variantida gorbun Karl (Dwight Frye) özining noçor qarindoşlarini öldiradi va qotillikni xuddi xayvon qilgandek körsatadi, degan epizod bor edi. Bu syujet çiziği oldindan körsatişlardan söng butunlay olib taşlandi.

Umuman olganda, filmdan umumiy davomiyligi taxminan 15 daqiqa bölgan sahnalar olib taşlandi. Olib taşlangan sahnalarning baʼzilari filmni tuşunişga jiddiy taʼsir qilişi mumkin edi — masalan, yöqolgan kadrlardan birida bolali xayvonga öxşaş bolalar öyinçoği bor edi. Zöravonlik sahnalarining senzuraga köra olib taşlanişi jiddiy mantiqiy böşliqqa olib keldi — dehqonlarning Xayvonga nisbatan nafratlari tuşunarsiz bölib qoldi. Muallif variantidan olib taşlangan barça materiallar yöqolgan deb hisoblanadi.

Şuningdek, filmning dastlabki variantida 21 personaj halok bölgan. Senzura talabiga köra, prokat variantida faqat 10 ta qotillik qoldirildi. Rejissyorning rejasiga köra, Frankenşteyn filmning finalida qalʼa portlaşi natijasida halok bölişi kerak edi, lekin prodyuserlar talabi bilan final köproq «baxtli» körinişda qayta suratga olindi. Şunga qaramay, portlaş sahnasini qayta suratga oliş juda qimmatga tuşgani uçun, bir neça kadrda Frankenşteyn portlayotgan xonaning uzoq devori yonida körinadi.

«Frankenşteyn kelini»ning uzoq muddat davom etgan muvaffaqiyati xayvon asosiy personajlardan biri bölgan yana bir neça davomning paydo bölişiga olib keldi («Frankenşteynning öğli» va boşqalar). «Frankenşteyn kelini»ning erkin davomi sifatida 1985-yilda suratga olingan «Kelin» filmi böldi, unda Frankenşteyn rolini Sting, xayvon rolini esa Clancy Brown ijro etgan.

«Frankenşteyn kelini»ning baʼzi asosiy sahnalari va obrazlari Mel Brooks filmi «Yoş Frankenşteyn»da parodiya şaklida qayta talqin qilingan.

«Robocop» filmining musiqiy mavzusi şu filmdagi musiqaga asoslangan.

Amerikalik horror-pank guruhi The Misfits filmga «Hate the Living, Love the Dead» qöşiğini bağişlagan, «Dig Up Her Bones» videoklipi uçun esa guruh filmdan kadrlarni işlatişga maxsus ruxsat olgan.

«Frankenşteyn kelini» motivlari asosida nemis guruhi Oomph! 2004-yilda «Brennende Liebe» qöşiğiga videoklip suratga olgan.